ColumnKoen Haegens

De weergaloze opmars van de Spacs

Een armoedzaaier die mee wil delen in de fabelachtige rijkdom van durfkapitalisten en private equity-magnaten kan links stemmen, pleiten voor herverdeling, socialist worden. Of hij koopt van zijn laatste tientje een aandeel in een ‘Spac’. Zo’n Special Purpose Acquisition Company is dé beleggingsmode van dit moment.

Het betreft weinig meer dan een zak geld met een beursnotering. Opgehoest door al die aandeelhouders die hopen op een klapper. Met dat kapitaal gaan de oprichters van de Spac op jacht. Hebben ze na een jaar of twee geen prooi gevonden, dan krijgen de deelnemers hun inleg terug. Maar als het raak is, fuseert de Spac met het bedrijf tot een nieuw beursfonds.

Vergelijk het met een staatslot. Of, zoals zakenblad Forbes deed, met de grijpmachines op de kermis. Dikke kans dat je helemaal niets vangt en toch blijven mensen van de hoofdprijs dromen. Omdat beleggers een blanco cheque uitschrijven, kunnen ze weinig anders dan afgaan op de reputatie van de initiatiefnemers. Deze maand nog werd een Spac aangekondigd met basketballegende Shaquille O’Neal en de zoon van Martin Luther King.

De opmars is – excuses voor de flauwe woordspeling – spactaculair. In de Verenigde Staten staat de teller dit jaar al op 148 transacties, blijkt uit cijfers van Spac Research. In totaal is een bedrag van 56,3 miljard dollar opgehaald, ruim vier keer zo veel als over heel 2019. In Nederland sloeg begin dit jaar het lege beursvehikel ‘Dutch Star Companies One’ techbedrijf CM aan de haak. Een tweede fonds staat in de steigers.

Sommige commentatoren vragen zich hardop af of Spacs de volgende financiële zeepbel zijn. Ze hebben een twijfelachtige staat van dienst. Deze zomer nog stortte de koers van Spac-succesverhaal Nikola in na geruchten over gesjoemel. Maar ook deze hype surft op de vloedgolf aan geld die op zoek is naar rendement. Door de opkoopprogramma’s van centrale banken leveren veilige beleggingen als obligaties amper meer iets op. 

Voor sommige bedrijven, zoals onlangs Playboy, biedt een Spac bovendien een handige sluipweg naar de beurs. In tegenstelling tot de officiële route zijn hier geen vuistdikke prospectus, tijdrovende roadshow of peperdure zakenbankiers nodig.

Misschien speelt er nog iets anders. Van Facebook tot Adyen: jarenlang hebben we in de krant kunnen lezen hoe een kleine elite van investeerders schatrijk wordt door op tijd in te stappen bij zulke ‘eenhoorns’, zoals startups worden genoemd die meer dan 1 miljard dollar waard zijn. En nu mag iedereen meedoen!

Juist vanwege die zweem van democratisering is voorzichtigheid geboden, meent FT-columnist Gillian Tett. ‘Het slimme geld is, als het er tussenuit wil knijpen, bedreven in het doorgeven van risico’s aan mainstream beleggers.’ Berucht zijn de riante beloningen die de oprichters van veel Spacs zichzelf geven. En inderdaad, stel dat het echt om een buitenkansje gaat. Waarom zouden de miljardairs van deze wereld dat delen met de huis-tuin-en-keuken belegger?

Lees meer over de juichstemming op de beurzen

Het regent ontslagen, maar op de financiële markten is het hosanna: hoe kan dat?

Column Peter de Waard: is de beurs wel al immuun voor het virus?