De VS leveren onder Trump in op betrouwbaarheid en moreel leiderschap

Van het dalend vertrouwen in Amerikaans leiderschap profiteren vooral autocraten wereldwijd

Donald Trump Beeld afp
Donald TrumpBeeld afp

Het Amerikaanse peilingbureau Gallup meldde aan de vooravond van 'één jaar Trump' dat het vertrouwen in Amerikaans leiderschap wereldwijd is gedaald. Goedkeuringscijfers voor China (31 procent) en Duitsland (41 procent) zijn nu hoger in de wereld dan voor de Verenigde Staten (30 procent).

De China Daily kopte: 'China beats US in global leadership - Gallup'. Het nieuws wordt natuurlijk vooral gevierd in kringen van Amerika's rivalen op het wereldtoneel, niet van die van zijn bondgenoten - waar de populariteitsdaling veelal het grootst is.

Echt verrassend is het niet. Want president Trump heeft zelf de Amerikaanse leiderschapsrol, als drager van mondiale allianties en een op regels gebaseerde internationale orde, ter discussie gesteld. Hij heeft zelf, in talloze uitspraken en twitteruitbarstingen, de sloophamer losgelaten op Amerika's soft power en zijn rol als leidende democratie in de wereld. De peilingen concluderen vooralsnog: mission accomplished.

Natuurlijk wordt op allerlei fronten de soep niet zo heet gegeten als zij wordt opgediend. Neem Europa: ondanks alle retoriek vergroot Trump de investeringen in de collectieve verdediging van de Navo, terwijl de Europese bondgenoten als altijd op grote afstand volgen.

En ja, Trumps terugtrekking uit het Aziatische handelspact TPP (een dam tegen de Chinese handelsplannen) gunde China een onverwachte zege. Maar ook inzake de handel moet nog worden afgewacht of Trumps krachtige retoriek nog wordt omgezet in verdere onttakeling van het internationale handelsstelsel.

Dat wil niet zeggen dat er geen echte schade is. Woorden tellen, zelfs als er geen of weinig actie op volgt. De VS leveren onder Trump in op betrouwbaarheid en moreel leiderschap. Zijn onbesuisde uitspraken en soms wilde aanvallen op bijvoorbeeld Amerikaanse media geven dictators en autocraten meer ruimte om te betogen dat er geen echt verschil is tussen democratieën en andere modellen. Dat is verlies. En tegelijk een democratische uitdaging: Trumps revolte is tenslotte een kiezersrevolte en kan alleen verslagen worden in het stemhokje.

Meer over