VerslaggeverscolumnAriejan Korteweg in Den Bosch

‘De SP moet de gevestigde orde weer angst aanjagen’

x Beeld x
xBeeld x

‘We moeten als SP een koers inzetten die de gevestigde orde weer angst aanjaagt’, zegt Tijs Hardam. Het kan maar duidelijk zijn: het brede politieke midden en de SP, dat gaat niet samen als het aan hem ligt.

Tijs Hardam is een zo te zien zachtaardige student van 21 jaar uit Rotterdam met een bril, een vlassig baardje en een haarlok die bijna voor zijn ogen valt. Hij draagt een kort colbertje over een geblokt overhemd en begint zijn verhaal met ‘hoi’.

Ook voor de felrode achterwand met in grote letters SP staat Jannie Visscher, 59 jaar en afkomstig van een kleine boerderij in Overijssel. Zij was de afgelopen twee jaar voorzitter van de partij en wil graag door. Hardam is haar uitdager.

We zijn in de Verkadefabriek, een feestelijk zalencomplex in Den Bosch. Een debatavond mogen we dit van de SP niet noemen, het gaat om informatie over bestuurskandidaten. Toch, op een doorsnee debatavond raken de gemoederen zelden zo verhit.

Waarom het zo hoog oploopt? Voor de niet-ingewijde is dat eerlijk gezegd niet helemaal te volgen. Een zo hermetische partijbijeenkomst maakte ik nog niet vaak mee.

Bram Jumelet (links) en Jules Maximus, dwarse SP'ers Beeld
Bram Jumelet (links) en Jules Maximus, dwarse SP'ers

Elke ledenpartij heeft op het moment z’n eigen problemen. Bij de SP zweeft een goed functionerende Kamerfractie boven een intern verdeelde achterban. Splijtzwam is Rood, tot voor kort de jongerenafdeling van de SP. Rood is volgens het partijbestuur overgenomen door Marxistisch Forum, dat weer gelieerd zou zijn aan Communistisch Platform waar men bereid zou zijn gewapenderhand de klassenstrijd te voeren. Reden voor het SP-bestuur de banden met Rood door te snijden en sleutelfiguren te royeren.

Rood laat het er niet bij zitten. De jongeren willen desnoods voor zichzelf beginnen maar nog liever hun invloed in de partij vergroten. Dus komen ze met tegenkandidaten voor het partijbestuur. Om de SP van binnenuit te hervormen of over te nemen, het is maar hoe hoe je het bekijkt.

Zodoende zitten we hier, met een dertigtal kaderleden van de zuidelijke afdelingen. Goeie praters, allemaal. En fel. Fel op Hardam vooral, de bestuursgetrouwen zijn hier in de meerderheid. Fel ook op Michel Eggermont, een 51-jarige dubbelganger van protestzanger Armand en tegenkandidaat voor algemeen secretaris Arnout Hoekstra. Harde verwijten vliegen over en weer, van twee kanten komen er beschuldigingen van intimidatie. Als Eggermont verklaart dat hij een einde wil maken aan de angstcultuur onder SP-personeel blijkt zelfs de gespreksleider – in dienst van de partij – zich direct aangesproken te voelen. Hoekstra waarschuwt voor het scenario van Die Linke, die in Duitsland de kiesdrempel miste ‘door intern gedoe’.

Een cruciale rol is weggelegd voor Karl Marx. Hardam vertelt hoe hij als jochie van 15 bij de SP naar binnen wandelde, op pad gestuurd door diens gedachtengoed. Voor Visscher is-ie vooral een mooie kop om op een T-shirt te zetten. Marx was van de dictatuur van het proletariaat, een eenpartijstelsel, roept Nico Heijmans, afdeling Den Bosch, in herinnering: wil ook Hardam soms de democratie afschaffen? Integendeel, ik ben geen stalinist, is zijn antwoord.

‘Ik hoop dat je bij ons blijft Tijs’, zegt Visscher, vergevingsgezind. Hardam wil niets liever. Of dat ook kan, is helemaal de vraag nu de ledenraad een motie aannam die SP’ers dwingt hun lidmaatschap van Rood of het Marxistisch Forum op te zeggen. Dat kan betekenen dat de twee tegenkandidaten niet meer aan de verkiezingen meedoen en dat deze bijeenkomst geen vervolg krijgt.

Tot zover een avondje bij de Surrealistische Partij. Ik vraag m’n buren wat ze er van denken. Ze heten Bram Jumelet (33), zelf ook kandidaat voor het partijbestuur, en Jules Maximus (20), bestuurslid van Rood. Afdelingen zullen instorten als de Rood-leden daadwerkelijk worden weggestuurd, verwachten zij. ‘Dan ben je de kweekvijver en de dynamiek kwijt.’

Hardam vertelt na afloop te hopen op clementie van het partijbestuur of minstens uitstel, al ziet hij het somber in. ‘Mensen denken dat we dit doen om de partij te zieken. Het tegendeel is waar: we willen de SP beter maken.’ Wel een beetje spijt heeft hij van z’n woordkeus. ‘Dat angst aanjagen, dat was misschien niet slim om te zeggen.’

Meer over