De week van de hoofdredacteurPieter Klok

De Ombudsman stopt, het verantwoording afleggen blijft

null Beeld

Vorige week kondigde Ombudsman Bas Mesters zijn vertrek aan. Na honderd dagen concludeerde hij dat het experiment met een externe Ombudsman mislukt was.

Zijn stap is voor ons aanleiding om het instituut te heroverwegen. Is een Ombudsman of Ombudsvrouw de beste manier om de lezer inspraak te geven, te waarborgen dat klachten serieus worden behandeld en ervoor te zorgen dat de krant verantwoording aflegt?

De afgelopen 23 jaar heeft het instituut meestentijds uitstekend gefunctioneerd. De ombudsmannen en -vrouwen hebben ons geconfronteerd met vaak terechte lezersklachten en ons gedwongen kritisch naar onszelf te kijken. Ze hebben een belangrijke rol gespeeld bij de verdere professionalisering van de journalistiek.

De vorige Ombudsman, Jean-Pierre Geelen, toonde zich in zijn slotwoord niettemin vrij kritisch. Hij had het niet alleen moeilijk gevonden collega’s de maat te nemen, maar vroeg zich ook af wat nu precies de status was van zijn wekelijkse oordeel.

De krant is eerder een gemeenschap dan een product, concludeerde Mesters in zijn laatste column. Ik ben het met hem eens. Uiteindelijk is de krant niet in de eerste plaats van de aandeelhouder of van de redactie, maar vooral van u, de lezer. Als hoofdredacteur zie ik het als mijn belangrijkste taak voor uw belangen op te komen. Daarom vind ik het ook in eerste instantie de verantwoordelijkheid van de hoofdredactie om continu verantwoording af te leggen. Dat doe ik wekelijks in dit bericht en ook in de rubriek die u binnenkort op deze plek kunt aantreffen waarin we elke week reageren op uw vragen, klachten en suggesties. U kunt uw klachten voortaan richten aan lezers@volkskrant.nl.

De Ombudsman is van oorsprong een instituut dat burgers beschermt tegen de willekeur van de overheid. Het verschil tussen burgers en lezers is dat burgers geen keus hebben om naar een andere overheid over te stappen, u als lezer heeft die keuze wel. Het is dus voor ons van het grootste belang om steeds eerlijk verantwoording af te leggen opdat u ons blijft vertrouwen. Daar zouden we in wezen geen Ombudsman voor nodig moeten hebben, te meer we sinds vorig jaar een adjunct-hoofdredacteur hebben die zich specifiek richt op (journalistiek-)ethische kwesties, niet geheel toevallig een voormalig Ombudsvrouw, Annieke Kranenberg. We kunnen in de toekomst nog steeds besluiten dat een onafhankelijk onderzoek en oordeel nodig is.

Sinds 1997, toen de Volkskrant als eerste landelijke krant een Ombudsman invoerde, is er veel veranderd. Door de digitale revolutie is het veel makkelijker geworden contact te leggen met de krant. Een mail is veel sneller verstuurd dan een brief, en via sociale media heb je je ongenoegen over een bepaalde publicatie binnen enkele seconden met de hele wereld gedeeld. In 1997 moest je daarvoor nog vele hindernissen over.

De digitale revolutie maakte ook de oprichting van de Open Redactie mogelijk, waarbij we continu duizenden lezers kunnen raadplegen met de vraag wat hen het meest bezighoudt. We zullen de komende tijd dus, ondanks het vertrek van de Ombudsman, meer en beter naar u luisteren.

Hoofdredacteur Pieter Klok. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Hoofdredacteur Pieter Klok.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Meer over