OpinieGodcomplex

De man in het Witte Huis denkt dat hij God is

President Trump dicht zichzelf haast bovenmenselijke eigenschappen toe.

Trump dicht zichzelf haast bovenmenselijke eigenschappen toe.Beeld EPA

Verwijt u God dat Donald Trump bestaat? ‘Ik ben de uitverkorene’, verklaarde Trump woensdag. Goed, hij had het over zijn handelsoorlog met China, niet over een hemelvaart. Het was allemaal een grapje, zeg maar. Maar we zijn al zo gewend aan de grootheidswaan van deze president dat het ons ook weer niet compleet zou verrassen als bleek dat hij zichzelf goddelijk waande.

Misschien dat Trump ’s avonds laat, met alleen Fox News als gezelschap, een toekomst voor zich ziet waarin alle Amerikanen waarderen hoeveel hij heeft geleden om hen te redden. Hij lijkt zichzelf wel als heel bijzonder te zien en als je hem vragen hoort beantwoorden zonder hulp van een autocue, zou je geneigd zijn te denken dat hij in tongen spreekt.

Neem zijn onderhoud met verslaggevers op woensdag. Er kwamen natuurlijk vragen over wapenwetten, vooral over achtergrondchecks. Dat onderwerp had Trump heel stevig willen aanpakken, tot hij het eigenlijk toch niet deed. Hij heeft nu besloten dat het huidige systeem al ‘heel sterk’ is.

Toen ging hij er wat dieper op in. Leest u even mee:

‘Maar we gaan een paar zogeheten ‘mazen’ aan de grens dichten en daarover gaan we het hebben aan de grens. Het zou heel fijn zijn als de Democraten inderdaad die mazen zouden dichten, want dat zou heel fijn zijn. Maar desondanks wil ik Mexico bedanken. Ze hebben 26 duizend soldaten naar onze grens gebracht en ze houden erg veel mensen tegen die willen binnenkomen. Dus wat er gebeurt met die achtergrondchecks, we hebben te maken met Democraten, we hebben te maken met Republikeinen…’

Het zal u niet ontgaan zijn dat hij de grens met Mexico op één hoop gooit met wapenwetten. Het kan natuurlijk dat hij een goddelijk vermogen heeft om dingen te zien die niemand anders kan zien. In zijn voor-hij-in-de-helikopter-stapt Q&A-momentje met de media had hij het twee keer over hoe de bouw van zijn grote muur snel vordert. (‘De muur wordt gebouwd – we leggen op dit moment gigantisch veel kilometers muur aan.’) Gewone stervelingen vragen zich wellicht af waar hij in godsnaam het idee vandaan haalt dat dit daadwerkelijk gebeurt, maar dat komt doordat zij niet zijn wonderbaarlijke visie hebben.

Met een dergelijk zelfbeeld is het te begrijpen waarom de president elke vorm van kritiek naar godslastering vindt neigen. Deze week heeft hij zich vreselijk opgewonden over premier Mette Frederiksen van Denemarken, die zijn idee om Groenland te kopen ‘absurd’ noemde.

‘De premier heeft een heel lelijk woord gebruikt’, zei onze gekwetste hoogste baas tegen verslaggevers. Hij zwoer dat staatshoofden die het lef hadden een negatief bijvoeglijk naamwoord in zijn richting te uiten niet snel vergeven zouden worden: ‘(Zij) kunnen de Verenigde Staten van Amerika niet zo behandelen als ze onder president Obama gewend waren.’

Trumps obsessie met zijn voorganger is gewoon eng. Nu heeft hij het weer aan de stok met autoproducenten die zich aan de regels over uitstoot van 2012 willen houden. Hoe durven ze een regel uit het Obamatijdperk te respecteren?

En dan de media: Trump ziet zijn verhaal in heroïsche, zo niet bijbelse proporties en journalisten zijn altijd de kwaaie pier en doen dingen waarop hij moet afgeven. Nu zijn er weer de vele verhalen dat slachtoffers van de schietpartij in El Paso hem niet op ziekenbezoek wilden hebben.

‘Ik ben in die ziekenhuizen geweest – daarvan is heel slecht verslag gedaan’, klaagde hij. De slachtoffers en hun gezinnen ‘houden van hun president, maar dat heeft niemand opgeschreven’, stelde Trump. Oké, twee mensen die waren behandeld en ontslagen kwamen hem de hand schudden. En sommige verslagen legden inderdaad de nadruk op hoe de president een deel van zijn genademissie bezig was tegen het medisch personeel op te scheppen over hoeveel mensen er op zijn bijeenkomst waren. Waarom toch?

Maar om terug te komen op dat godcomplex: de laatste tijd is Trump bezeten door het idee dat hij de redder van het Heilige Land is, op een manier die gewoon eng is. ‘Ik vind dat als je op een Democraat stemt, je erg ontrouw bent aan het Joodse volk en heel ontrouw aan Israël’, stelde hij.

Sommige mensen vroegen zich af of het niet een beetje beledigend was om van Joden te eisen dat ze Republikeins stemmen of ze als verrader van hun eigen volk te bestempelen.

Het zijn allemaal aanwijzingen dat in ieder geval de president zichzelf beschouwt als iemand die ver uitstijgt boven gewone stervelingen. En dan is er natuurlijk die lange, lange geschiedenis van het naar zichzelf verwijzen in de derde persoon:

‘Niemand heeft zich harder opgesteld tegen Rusland dan Donald Trump.’

‘Niemand heeft meer respect voor vrouwen dan Donald Trump.’

‘Er is nooit eerder een president geweest als president Trump.’

‘China heeft alle respect voor Donald Trump en voor Donald Trumps heel, heel grote brein.’

Kiest u maar. U kunt geloven dat hij tot ons is gezonden door krachten van boven, of bidden dat hij in 2020 het veld moet ruimen. Maar denk erom: hij ziet alles.

Dit is een ingekorte versie van Gail Collins’ column in The New York ­TimesVertaling: Leo Reijnen.

Meer over