verslaggeverscolumnmargriet oostveen in den haag

De klimaatwakers waken door, juist nu de formatie muurvast zit

. Beeld .
.Beeld .

Hun wake voor meer klimaatbeleid in het regeerakkoord duurt vandaag 64 dagen: al die tijd hebben honderden mensen elkaar 24 uur per etmaal iedere drie uur afgewisseld bij de poorten van het Catshuis in Den Haag (overdag) of voor de webcam vanuit hun woonkamers door heel Nederland (’s nachts).

En de formatie zit muurvast, dus ze hebben nog even te gaan. In een vroege ochtend rond zes uur zie ik een jonge vrouw van in de twintig voor de webcam, droevig voor zich uit kijkend, voor een behang met vlinders.

Ik meld me om 11 uur bij de Catshuis-poorten, waar ze waken in duo’s en rond die tijd net van wacht wisselen: ervaren wakers Michiel van Zuijlen en Wim Nusselder uit Den Haag dragen hun sjerp met ‘Klimaatwaker’ erop over aan Noortje Janssen en Ineke de Jonge, die voor het eerst uit Alkmaar zijn gekomen. Met de trein, vanzelfsprekend. Ineke deed haar auto al in 1995 weg. Toen heette dat nog ‘voor het milieu’.

Michiel, die in theaters werkt, waar collega’s hun plastic zakjes zeggen weg te moffelen als hij op kantoor komt, legt alles met schwung uit aan de nieuwkomers: ‘Als we jullie straks de sjerp overhandigen, is het de bedoeling dat je drie minuten ingetogen staat. Dan maak ik wat foto’s voor de website.’ Michiel doet het even voor, slaat zijn handen ineen en kijkt enkele seconden ernstig in de verte. ‘En daarna gewoon lekker doen wat je zelf prettig vindt!’ Normaal is er nog een ‘sfeerbeheerder’ bij de klimaatwakers voor de nodige regie, maar die is vandaag verhinderd.

De wake is een initiatief van Rozemarijn van ’t Einde, een theoloog en criminoloog van 28 jaar, die zelf met de christelijke actiegroep Christian Climate Action actief is bij Extinction Rebellion. Intussen sloten tientallen organisaties zich aan, van Oxfam tot Milieudefensie.

‘Nou in principe zit je hier drie uur’, vervolgt Michiel hartelijk. ‘Hier staat de ehbo-doos met bonnetjes voor de wc van de Shell-benzinepomp, die is tien minuten lopen. En let op de livestreamcamera daar, als je dichtbij staat neemt-ie ook geluid op, niet ieder gesprek is daarvoor geschikt.’

V.l.n.r. klimaatwakers Ineke, Wim, Michiel en Noortje Beeld rv
V.l.n.r. klimaatwakers Ineke, Wim, Michiel en NoortjeBeeld rv

De kalme laagdrempeligheid hier, iedereen kan zich aanmelden via de website, bevalt Michiel zeer. Heel anders dan de meer activistische tak van Exctinction Rebellion, zegt hij, ‘dat lijkt me gevaarlijker’. Initiatiefnemer Rozemarijn bijvoorbeeld, zat een ruim week geleden in het kader van de actie ‘Rebellion of one’ ook nog met een sandwichbord een eenpersoonsblokkade te houden op een zebrapad in Amsterdam. Boze voorbijgangers spuugden, schreeuwden, toonden bijval en gooiden chocolademelk over haar heen. Verderop werd een andere activist op een haar na omver gereden door een boze automobilist. Sommige organisaties die zich aan de wake bij het Catshuis verbonden, zijn juist nadrukkelijk tegen dat soort burgerlijke ongehoorzaamheid, zoals de jonge klimaatstakers van Fridays For Future.

Dan vraagt Michiel of de nieuwe wakers achter de bordjes willen gaan staan voor ‘het ingetogen moment’. Noortje, voormalig rechter, en Ineke, die voor haar pensioen arbeidsorganisatiedeskundige was, kammen nog even snel hun haren. Vriendinnen, allebei lid van de Partij voor de Dieren, ‘de enige partij die radicaal gaat voor het klimaat’.

Ineke: ‘Met kleine maatregelen dingen veranderen, dat kán niet meer.’

Noortje: ‘Wij voelen een enorme urgentie.’

Dan begint de stilte en bekijk ik de vlaggetjes die zijn beschreven door eerdere wakers. ‘Wees dapper, red de aarde’, schreef Rozemarijn.

Als de drie minuten om zijn en de mannelijke wakers zijn vertrokken, vertelt Noortje over een cartoon van een in het slachthuis mishandeld varken in NRC, die jaren geleden maakte dat ze vegetarisch werd. Ineke is dat al tientallen jaren. Ze gaf niet alleen haar auto op maar heeft ook al jaren niet gevlogen.

Wat dachten ze in die drie minuten? Noortje dacht aan haar kinderen en kleinkinderen later, ‘of hun wereld dan nog veilig is’. En Ineke werd opeens erg verdrietig, haar ogen raken nu opnieuw betraand. ‘Als je bij ons door de polder fietst dan hoor je de grutto niet meer, die is gewoon verdwenen.’ Dat gevoel van verlies, zeggen beiden, dat is zó erg. Ineke: ‘En de onverschilligheid. Dat is het ergste.’