OpinieElma Drayer

De klachtencultuur begint en vogue te raken, zie wat Andreas Kinneging overkwam

. Beeld .
.Beeld .

Treurig bericht: The New York Times heeft vorige week de gelauwerde en alom gerespecteerde wetenschapsredacteur Donald G. McNeil jr. aan de kant gezet. Zijn eigen Maarten Keulemans, zeg maar, die als geen ander de huidige gezondheidscrisis volgde. Na 45 jaar trouwe dienst.

Was de man met een stagiaire in flagrante betrapt? Had hij in beschonken staat de goede naam van de krant te schande gemaakt? Nepnieuws verspreid over covid-19?

Welnee. Zijn vergrijp: tijdens een door de krant gesponsorde studentenreis door Peru in de zomer van 2019 zou hij het n-woord hebben uitgesproken. Let wel, niet uit zichzelf. Hij gebruikte het toen hij aan een van de deelnemers om verduidelijking vroeg van iets wat hij niet meteen begreep. Toch dienden enkele studenten met hun ouders een klacht in bij de boven hem gestelden.

Het beslissende duwtje kwam nota bene van McNeils collega’s. Liefst 150 stafmedewerkers schaarden zich achter een statement waarin diens gedrag ‘beledigend en onacceptabel’ heette. Waarna de leiding (die hem aanvankelijk een ‘tweede kans’ wilde geven) haastig verklaarde racistisch taalgebruik te allen tijde te veroordelen, ‘ongeacht intentie’. En McNeil dwong zijn tas te pakken.

Nu wonen wij, de Heer zij geloofd en geprezen, niet in de Verenigde Staten waar zo’n absurde aantijging je de kop kan kosten. Maar als ik me niet vergis begint ook hier de klachtencultuur en vogue te raken. Zie wat de Leidse rechtsfilosoof Andreas Kinneging recentelijk overkwam.

Volgens NRC Handelsblad, die zaterdag bijna 3.000 woorden aan de kwestie wijdde, kreeg hij in totaal negen klachten aan de broek over zijn gedrag tijdens videocolleges. Studenten zouden zich door hem ‘geïntimideerd, onveilig en academisch onvrij’ hebben gevoeld. Tevens zou hij zich schuldig hebben gemaakt aan ‘seksuele intimidatie, discriminatie, schelden, en het heimelijk maken van opnames en delen daarvan’.

De rector magnificus gaf een commissie opdracht de klachten te onderzoeken. Tegen het avondblad jammerden de studenten – overigens zonder uitzondering anoniem – over Kinnegings ‘seksistische’ opmerkingen, over zijn visie op Roodkapje (gaat in zijn ogen over het hele erge), over zijn gesnier tegen gelovigen (‘Kom eens uit je gereformeerde bubbel’).

Ook had een student zich ‘vernederd’ gevoeld toen hij als ‘irritant mannetje’ weg was gezet. ‘In het algemeen’, aldus een voormalig student, ‘staat hij niet echt open voor andere meningen dan die van hem.’ En: ‘Als je iets zegt dat tegen zijn eigen verhaal in gaat, kan hij erg boos worden.’

Voor alle duidelijkheid: het klopt dat de licht ontvlambare hoogleraar zelden om een woordje verlegen zit. En inderdaad houdt hij er nogal rechtse, nogal conservatieve, nogal patriarchale denkbeelden op na.

Zo meent hij dat er diepgaande, biologisch bepaalde sekseverschillen bestaan – iets met testosteron en oestrogeen geloof ik. Volgens hem zal daardoor de man eeuwig jager blijven, de vrouw niets liever willen dan kindertjes baren en het huishouden doen. Ook meent hij in alle ernst dat de man continu op zoek is naar seks, de vrouw alleen als het haar uitkomt. En dat de man zich laat regeren door ratio, de vrouw door intuïtie. Enfin, het bekende Mars-en-Venusverhaal.

Maar ja. Het staat in dit land iedereen vrij om er nogal rechtse, nogal conservatieve, nogal patriarchale opvattingen op na te houden en die nogal hartstochtelijk uit te dragen ook. Zelf vind ik het juist amusant om zulke heren aan te horen. Altijd nuttig, nietwaar, om kennis te nemen van een opinie die de jouwe niet per se prettig bevestigt. Die je dwingt je eigen standpunten kritisch tegen het licht te houden.

Daar dachten die Leidse studenten duidelijk anders over. Uiteindelijk verklaarde de onderzoekscommissie vier van hun negen klachten gegrond, maar ‘disciplinaire maatregelen’ komen er niet. Advies aan het college van bestuur: Kinneging zal in overleg met de decaan moeten leren hoe hij ‘zijn vermogen tot reflectie op eigen gedrag en de invloed daarvan op studenten kan bevorderen met als doel een inclusief klimaat te scheppen’. Wat de studenten zullen moeten leren stond er helaas niet bij, maar ik heb wel een tip. Klim eens de zandbak uit.

Elma Drayer is neerlandicus en journalist.

Meer over