Columnbert wagendorp

De Jezus van de aardgaswinning ziet de fakkels zijn kant op komen: hij moet hangen

null Beeld
Bert Wagendorp

Hans Vijlbrief, de staatssecretaris van Mijnbouw, gaat volgende week twee dagen op bezoek in Groningen, om zich ‘onder te dompelen in de aardbevingsproblematiek’ en ‘in gesprek te gaan met betrokkenen’. Een mooi voornemen, alleen is het de vraag of er in Groningen nog iemand is te vinden die hem te woord wil staan. Ze waren daar het gratuite Haagse medeleven al spuugzat en na de recente ontwikkelingen bereikte het cynisme een hoogtepunt.

Eerst liet aftredend minister Blok van Economische Zaken als nagelaten bekentenis weten dat in 2022 bijna tweemaal zoveel gas zal worden opgepompt als eerder was afgesproken en vier dagen later – Hans Vijlbrief was nog maar net aangetreden – stonden hordes Groningers in de rij voor een subsidie van tienduizend euro voor verbetering van hun huis: een goedmakertje van de falende overheid. Velen van hen stonden er trouwens tevergeefs, want voor ze aan de beurt waren was het geld op.

‘Een enorm succes’, zei Hans Vijlbrief over de ‘wie het eerst komt, die het eerst maalt’-vriendenloterij.

Mensen eerst als een stelletje bedelaars naar de gevulde vleespotten lokken en vervolgens wegsturen met de boodschap dat het vlees op is – nog een wonder dat er geen relletjes uitbraken, geen gemeentehuizen in de hens werden gestoken en er ook niet werd geplunderd. Stel je zo’n miskleun voor in Amsterdam en je ziet de rokende puinhopen al voor je.

Ze worden in Groningen al jarenlang getreiterd en belazerd, maar ze ondergaan het lijdzaam. Zo nu en dan worden ze even woedend en reizen ze met een bus af naar een studio in Hilversum, waar ze dan hun spandoeken mogen ontrollen en hun grieven kenbaar maken. Door die bescheidenheid hebben ze het publicitair afgelegd tegen de kindertoeslagouders – terwijl het toch bepaald geen pretje is als je huis op instorten staat en er ook in Groningen mensenlevens zijn verwoest.

Zaterdag trekt er weer een fakkeltocht door de stad. De Groningers eisen een ruimhartige en rechtvaardige schadeafhandeling, een doortastende versterkingsoperatie en een wettelijke einddatum voor sluiting van de gaskraan. De instituties die rond het aardgasdrama zijn opgetrokken kunnen die eisen wel dromen, maar het lukt hun maar niet iets te doen aan de traagheid en onwil die de gedupeerde huizenbezitters krankzinnig maken.

Ze zijn lief maar naïef in Groningen, met hun fakkeloptochten. Mooi gezicht, een paar duizend fakkeldragers op de Vismarkt, maar om impact te hebben moet je naar het Malieveld. En misschien wordt het tijd om de gang naar de rechter te maken, die laatste toevlucht voor groepen burgers die zich door de overheid tekortgedaan voelen en die een ander beleid willen afdwingen.

Hans Vijlbrief gaat zich volgens zijn mission statement inzetten voor ‘een veilig Groningen’ door ‘te luisteren en met oplossingen te komen’. Het eerste is goed te doen, het tweede is moeilijker. Gaat hij tegen de Duitsers zeggen dat het Groningse gas helaas is uitverkocht?

Inmiddels zijn de besloten voorgesprekken van de parlementaire enquêtecommissie aardgaswinning Groningen begonnen. Tussen juni en oktober staan de openbare verhoren gepland en in februari 2023 presenteert voorzitter Tom van der Lee (GroenLinks) het onderzoeksrapport.

Het zal, met name op het onderdeel aardbevingen, een vernietigend rapport worden. En hoewel hij er ook weinig aan kan doen, is de politiek verantwoordelijke bekend: Hans Vijlbrief moet hangen; hij is de Jezus van de aardgaswinning die moet boeten voor de zonden van achtereenvolgende kabinetten. Hij heeft nog ruim een jaar.

Meer over