ColumnSheila Sitalsing

De Griekse kampen zijn een schandvlek op het rijkste en best ontwikkelde continent van de wereld

Sheila Sitalsing artikel columnBeeld .

De man op de foto van Koen van Weel, persfotograaf bij het ANP en tevens maker van de beroemde foto van de traan van Mauro (voor de jongste lezers: google ‘Henk Bleker’ en ‘briefje’), draagt een lichtblauwe capuchontrui met daarover een bodywarmer. Hij is lang en breed en kaal en heeft zijn rechterhand omhoog geheven, de middelvinger staat overeind.

De foto stamt uit oktober 2015. De Volkskrant drukte hem afgelopen zaterdag weer af, want je zou het haast vergeten, maar vijf jaar geleden kolkte het verzet tegen het huisvesten van vluchtelingen door het land. In Steenbergen bijvoorbeeld, waar ze ‘Daar moet een piemel in’ scandeerden, en in IJsselmonde, waar de man met de lichtblauwe capuchontrui en de middelvinger op de foto werd gezet, om op gezette tijden bij jubilea en terugblikken uit het archief te worden getrokken. Want het recht op vergetelheid geldt niet voor iedereen.

Maandag vijf jaar geleden zei Angela Merkel ‘Het is ons zo vaak gelukt. Dit gaat ons lukken.’ Niet iedereen zag in die woorden een boodschap van prettig vooruitgangsgeloof, van yes we can, en van een beetje inschikken en dan komt het wel goed. Terroristen zouden ons overspoelen, dochterverkrachters, gestoorde criminelen en meer van dat.

In het kader van vijf jaar Wir schaffen das ging de Volkskrant op zoek naar het criminele en terroristische gehalte onder de mensen die, piemelliederen en middelvingers ten spijt, sindsdien de status van vluchteling in dit land hebben weten te verwerven. Dat zijn goeddeels Syriërs en Eritreeërs. Afgelopen zaterdag stonden de resultaten in de krant. Daar bleek andermaal uit dat de mens het meest lijdt onder het lijden dat hij vreest.

Statushouders worden, volgens een geciteerde hoogleraar migratie, ‘iets vaker dan gemiddeld verdacht van een misdrijf, maar veel minder vaak dan andere jongemannen met een niet-westerse migratieachtergrond’. Volgens het CBS is het aantal verdachte statushouders ‘te klein om verder te kijken naar het type misdrijf of een verdere verdeling naar nationaliteit’. De gevreesde aanslagen bleven uit, de massale verkrachtingen ook. Maar dat verdachten van oorlogsmisdadigers hier een veilig onderkomen hebben gevonden, valt zeker niet uit te sluiten.

Zie je wel, zou je kunnen zeggen tegen de man in de blauwe capuchontrui. Dankzij ons verzet hebben ze beter opgelet, zal de man in de blauwe capuchontrui terugzeggen. Want ook achteraf blijven we in kringetjes praten.

Wat wel met zekerheid valt te zeggen: ook vijf jaar na ‘dit gaat ons lukken’ herbergt de Europese Unie nog altijd een stuwmeer aan vluchtelingen, weggestopt in Griekse vluchtelingenkampen. Een schandvlek op het rijkste en best ontwikkelde continent van de wereld, waar de mensen graag hoofdschuddend spreken over de Mexicaanse muur en de mensenkooien van Donald Trump, maar liever niet te diep nadenken over kamp Moria.

De Griekse opvangplekken zouden formeel doorgangskampen moeten zijn, maar blijken voor velen een treurig eindstation. Af en toe hoor je hier iemand beweren dat met een beetje lenig rekenen de Griekse kampen ook beschouwd kunnen worden als een vorm van ‘opvang in de regio’, want dan kan het denken ophouden.

Het terugduwen van bootjes en het zonder rechtsgrond terugsturen van mensen naar Turkije: het mag niet, maar het gebeurt. Er valt nog heel wat te schaffen.

Meer over