Columndaniela hooghiemstra

De Fransen doen wel stoer met hun tgv’s en hun kerncentrales, maar als het puntje bij paaltje komt zitten ze nog in de Middeleeuwen

null Beeld

Deze zomer kocht ik in Nice een elektrische step. Nadat ik met mijn pinpas had afgerekend, bleek dat ik in plaats van één, twee keer betaald had. Geen probleem, even terugboeken. Dacht ik. Maar oh non, Madame, zo werkt dat niet. Hiervoor moest een cheque worden uitgeschreven.

Een cheque? Bedoelde de verkoper van deze moderne firma, die de hele Côte d’Azur van iPads, telefoons en robot­stofzuigers voorziet, zo’n langwerpige, papieren kaart, die dertig jaar geleden in mijn moneybelt zat toen ik met mijn rugzak door een nog glasvezelkabelloos Europa toerde?

Ja dus.

Ik moest mijn adres opgeven. Ah, Pays-Bas! De verkoper – Florian heette hij – keek me medelijdend aan. Helaas, deze waardepapieren waren alleen geldig in Frankrijk. Ik wees op de tegenwoordige mogelijkheid bedragen over te maken via het internet (IBAN, allez hop!) maar hij schudde meewarig het hoofd.

Ik gaf het adres van een vriendin in Frankrijk, waarna Florian dit ‘tac, tac, tac’ murmelend op zijn iPad intypte en me met een triomfantelijk gebaar, voilà, een printje overhandigde. Met de belofte dat over twee weken per post een cheque naar het bewuste adres verstuurd zou worden, stond ik weer buiten.

Na zestien dagen meldde mijn vriendin: geen cheque. Na zeventien dagen nog geen. Na achttien dagen: njet. Op de twintigste dag belde ik een keuzemenu. Ik moest geduld hebben, zei een telefoniste op onderwijzerige toon. ‘Le chèque viendra, Madame.’

Kleine gevoelens van onmacht kunnen ’s nachts de vorm van donkere onweersclusters aannemen. Rond drieën zat ik in een stevige monoloog. Gaf Florian zijn Magimixers soms ook mee aan mensen die beloofden hem nog wel een cheque te sturen? En ik was de laatste tijd nog wel zo positief over Frankrijk. Ik had zelfs tegen iemand gezegd dat nu Engeland met onbekende bestemming uit de Europese Unie was vertrokken en de Duitsers tachtig jaar na dato nog steeds geen geweer durfden vast te houden, het nog het enige land is waar een klein land als Nederland op kan bouwen, zeker nu ook Amerika ons verlaten heeft.

Nou, niet dus. Ze doen wel stoer met hun tgv’s en hun kerncentrales, maar als puntje bij paaltje komt, zitten ze gewoon nog in de Middeleeuwen met hun cheques. En altijd anderen de schuld geven. Ze zijn nu weer ­bezig met de instelling van een door de VN gegarandeerde ‘veilige zone’ in Afghanistan, maar ik ben niet vergeten hoe die arme overste Karremans in Bosnië voor de leeuwen gegooid werd, alleen maar omdat generaal Morillon een te grote broek had aangetrokken.

Alles beter weten, geen verantwoordelijkheid nemen. Dát is Frankrijk. En excuses maken, ho maar. Is het nou zo moeilijk om te zeggen: wij zijn niet altijd perfect, sorry als jullie daarvan de dupe worden? Het zijn maar zes letters: PARDON!

Ik kon niet meer slapen.

‘Wat’, probeerde ik de slapende persoon naast me te betrekken, ‘ga jij doen als de cheque niet komt?’

‘Welke cheque?’ vroeg hij.

De volgende dag kreeg ik na dreigen met la police op Twitter Florian te spreken. Van Srebrenica schrok hij. ‘Calmez-vous, Madame Hooghiemstra.’ Ik moest begrijpen dat de dingen aan de Côte d’Azur ánders gingen. De cheque lag klaar, maar de patron, Monsieur Ubaldi, was intussen met vakantie vertrokken en aangezien hij eraan hechtte al zijn cheques persoonlijk te ondertekenen, zou het nog even duren voor deze verstuurd werd.

In gedachten zag ik Monsieur Ubaldi met een witte servet om zijn hals op het terras zitten van een hotel in Biarritz, waar het in augustus altijd lekker koel is. Ik had juist de roman Il Gattopardo van Giuseppe Tomasi di Lampedusa gelezen, waarin de Siciliaanse edelman Tancredi te midden van losbarstende revoluties tegen zijn oom, de prins van Salina zegt: ‘Als we willen dat alles blijft zoals het is, moet alles veranderen.’

‘Aha’, zei ik.

De elektronicakoning van de Côte d’Azur zal op enig moment van vakantie terugkeren, aan zijn mahoniehouten bureau plaatsnemen en met een kroontjespen de voor mij bestemde cheque ondertekenen. Er zit niets anders op dan rustig af te wachten.

Daniela Hooghiemstra is historicus en journalist.

Meer over