CommentaarSacha Kester

De dood van Shireen Abu Akleh is een klap voor de persvrijheid in Israël en de bezette gebieden

Een speciale mis voor de gedode  Shireen Abu Akleh in de Geboortekerk in Betlehem op de Westelijke Jordaanoever op 16 mei. Beeld AFP
Een speciale mis voor de gedode Shireen Abu Akleh in de Geboortekerk in Betlehem op de Westelijke Jordaanoever op 16 mei.Beeld AFP

In een democratie als Israël mag de strijd om de publieke opinie de zoektocht naar de waarheid niet in de weg staan.

Sacha Kester

De dood van Shireen Abu Akleh, een van de bekendste journalistieke gezichten in de Arabische wereld, is niet alleen een tragedie voor haar familie en vrienden, maar ook een klap voor de persvrijheid in Israël en de bezette gebieden.

Vrijwel direct na haar dood ontspon zich een schaamteloos gevecht om de publieke opinie: de Palestijnse Autoriteit (PA) stelde dat Israël de journalist met opzet heeft vermoord, terwijl de Israëlische premier Bennett zei dat ‘gewapende Palestijnen’ waarschijnlijk verantwoordelijk waren. Als bewijs leverde het Israëlische leger een filmpje, dat echter al snel door mensenrechtenorganisatie B’Tselem werd ontkracht als nonsens. Het Israëlische standpunt is nu dat de fatale kogel mogelijk ‘per ongeluk’ door het leger is afgeschoten. De PA blijft erbij dat Israël de dader is.

Het is verwerpelijk dat partijen een schuldige aanwijzen voordat er grondig (en onafhankelijk!) onderzoek is gedaan naar de situatie. De spanningen in het gebied zijn al zo groot, en het is aan alle verantwoordelijken om de gemoederen te sussen, niet om het vuurtje op te poken.

Wat dat betreft beging de Israëlische politie ook een forse misstap op de begrafenis van Abu Akleh, toen zij op de dragers van haar kist af stormden, hen met knuppels uit elkaar sloegen, en de kist bijna op de grond viel. Het lichaam van Abu Akleh en de mensen die om haar rouwen verdienen met respect behandeld te worden. Het is aan de autoriteiten om de gemoederen te kalmeren, ook al zijn er relschoppers aanwezig, niet om ze te verhitten – zeker op een begrafenis.

Een andere zorg is dat het Israëlische leger en de politie al ernstig worden gewantrouwd als het gaat om de veiligheid van Palestijnse journalisten. En dat is niet voor niets: de afgelopen jaren zijn er veel gewelddadige incidenten geweest. Telkens bleek er weinig tot geen bereidheid om deze zaken te onderzoeken, en het is nooit tot een formele aanklacht gekomen.

Natuurlijk is het de eerste taak van Israël om de veiligheid van haar inwoners te garanderen, maar een land dat zich erop voorstaat een democratie te zijn, moet ook de eigen normen en waarden hoog houden. Binnen een democratie moeten journalisten veilig hun werk kunnen doen, en de ‘strijd om de publieke opinie’ mag de zoektocht naar de waarheid niet in de weg staan.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over