Columnmax pam

Dat huilen goed is voor de gezondheid schijnt een fabeltje te zijn, dus alleen al daarom ben ik blij dat de Spelen zijn afgelopen

Max Pam columnist artikel Beeld -
Max Pam columnist artikelBeeld -

Een vriend die een cerebraal beroep uitoefent, vertelde dat hij in de auto in tranen was uitgebarsten toen hij, luisterend naar de radio, had gehoord hoe Sifan Hassan de 10 kilometer wist te winnen. ‘Schiet mij maar lek!’, had de verslaggever uitgeroepen en uiteraard ook ‘dit is ongekend!’, want ongekend is het nieuwe modewoord. Mijn vriend hoefde net niet de auto langs de kant te zetten, maar hij was wel verbaasd over zijn eigen emoties.

‘Terwijl ik eigenlijk niets heb met sport’, zei hij nog.

De reactie van mijn vriend lijkt voort te komen uit de staat van zijn waarin de wereld heeft verkeerd tijdens de Olympische Spelen. Nog nooit heb ik zoveel mensen op de televisie zien huilen als de afgelopen weken. Ongekend. Zelfs Lionel Messi huilde, hoewel die niet eens meedeed. Hij moest huilen omdat hij weggaat bij Barcelona en nog meer miljoenen gaat verdienen bij Paris Saint-Germain.

Ihre Sorgen möchten wir haben’, zullen veel mensen hebben gedacht. Het was een surrealistisch tafereeltje. Messi sprak snikkend een gehoor toe van Barcelona-bobo’s, die met mondkapjes om naar hem zaten te luisteren en tenslotte ook met betraande ogen voor hem begonnen te klappen. Ronald Koeman was er ook. Ik moest denken aan dat filmpje van die troep wilde zwijnen, die luid knorrend rond een doodgeboren baby-wildzwijntje stond te treuren.

In de Middeleeuwen moesten mensen schreien en wenen. Huilen was voor de wolven, maar dat is allang niet meer zo. De Olympische Spelen was een groot huilfestijn. Atleten huilden van vreugde omdat zij gewonnen hadden, of zij huilden omdat zij verloren hadden. Huilen werkt aanstekelijk. Op de tribunes en in de tv-studio’s vergoten familieleden hun tranen van geluk of van ellende. Verschrikkelijke huilverhalen werden verteld over blessures en andere tegenslagen die al dan niet overwonnen waren, of over het lot dat al of niet goed gezind was geweest. Veel sporters keken naar boven bij het passeren van de finish en begonnen daarna te huilen, ontroerd over hun eigen prestatie.

Een Indonesische badmintonster die gewonnen had, kroop zolang huilend over de vloer dat een herinnering aan Theo van Gogh bij mij bovenkwam. Wij zaten een keer in een chic restaurant te eten, terwijl aan de belendende tafel een deftige dame met haar man aanzat. Op een gegeven moment richtte Theo zich tot de dame en vroeg beleefd: ‘Mevrouw, mag ik u iets vragen? Huilt u weleens bij het klaarkomen?’ Ik had verwacht dat de dame – of op z’n minst haar vermeende echtgenoot – op zou staan om een klap uit te delen, maar het tegendeel was het geval. De dame ging er serieus op in en het had niet veel gescheeld of zij was aan het eind van de avond met Theo meegegaan.

Voor de wetenschap is het fenomeen huilen grotendeels nog in nevelen gehuld. Of huilen een evolutionair voordeel heeft, is zelfs onduidelijk. Een huilend kind zendt naar de moeder alarmistische signalen uit, maar aan de andere kant kan een hongerige beer of vale gier ook op een idee komen dat al dat gehuil in de richting wijst van een smakelijk hapje. Ter nadere verklaring van Messi’s gesnik kan nog worden vermeld dat krokodillentranen geen echte tranen zijn en dat een krokodil vermoedelijk niet eens huilt.

Wel is zeker dat in hoger ontwikkelde landen over het algemeen meer wordt gehuild. Die uitkomst vind ik nogal verrassend, want je zou verwachten dat in zulke landen mechanismen van beheersing en verdringing verder zijn uitgerold. Ergens las ik dat Nederland, met de Verenigde Staten, Turkije en Chili, in de topvier staat van de meest huilende landen. Ik hoop voor onze huilers dat we niet met die ondankbare vierde plaats zijn opgescheept. Dit schijnt de topdrie te zijn van songs waar het meest om wordt gehuild: 1. Everybody Hurts – REM; 2. Tears in Heaven - Eric Clapton; 3. Hallelujah - Leonard Cohen. Zelf moet ik altijd huilen bij het Ierse lied Carrickfergus, vooral als het in duet wordt gezongen door Richard Harris en een dronken Peter O’Toole – zie YouTube – maar ja, dat nummer staat weer niet op de lijst.

De Olympische Spelen bevestigen slechts ten dele het algemene idee dat vrouwen meer huilen dan mannen, maar de verklaring daarvoor is niet eenduidig. In het traanvocht van vrouwen komen meer stresshormonen vrij, maar aan de andere kant zijn traanbuizen van mannen kleiner, dus misschien willen zij wel huilen, maar kunnen zij het niet. Onderzoek wijst uit dat vrouwen 12 duizend uur (16 maanden) van hun leven huilen, maar dat kan ik nauwelijks geloven.

Dat huilen goed is voor de gezondheid schijnt bovendien een fabeltje, dus alleen al daarom ben ik blij dat de Spelen zijn afgelopen.

Meer over