Media inItalië

Dat activist Patrick Zaki gemarteld wordt in een Egyptische cel, rijt in Italië een nog verse wond open

Studenten uit Italië worden in Egypte belaagd. Dat krijgt veel aandacht in de media, maar de nieuwe regering-Draghi zwijgt, ziet correspondent Rosa van Gool.

Een banier waarop de vrijlating van Patrick Zaki wordt gevraagd aan een balkon van het gemeentehuis in Turijn.  Beeld EPA
Een banier waarop de vrijlating van Patrick Zaki wordt gevraagd aan een balkon van het gemeentehuis in Turijn.Beeld EPA

‘Ik mis mijn huis, de straten van Bologna, de universiteit,’ schrijft Patrick Zaki vanuit een Egyptische cel aan zijn familie, in een brief waaruit La Repubblica citeert. De 29-jarige mensenrechtenactivist en onderzoeker zit al meer dan een jaar in detentie. Toen hij op 7 februari 2020 voet op Egyptische bodem zette voor wat een kort familiebezoek moest worden, werd hij direct gearresteerd.

Volgens zijn advocaat werd hij zeventien uur achter elkaar verhoord, geslagen en gemarteld met stroomstoten. Sindsdien is zijn detentie talloze malen verlengd zonder enige vorm van proces; 28 februari besloten de Egyptische rechters dat er nog eens anderhalve maand bijkwam.

In Italië is de aandacht voor Zaki groot. Dat komt niet alleen omdat hij er zijn thuis gevonden had als masterstudent gender studies in Bologna, maar ook omdat het de tweede keer in korte tijd is dat de Italianen zich geconfronteerd zien met de nietsontziende Egyptische veiligheidsdienst.

Dood gevonden

In januari 2016 vertrok de 28-jarige Italiaanse promovendus Giulio Regeni voor onderzoek naar Caïro, waar hij een paar weken later dood werd gevonden naast een snelweg. Zijn lichaam vertoonde gruwelijke tekenen van marteling. Afgelopen november stelde de Italiaanse justitie na jaren onderzoek vijf medewerkers van de Egyptische veiligheidsdienst verantwoordelijk voor de misdaden. Waarschijnlijk verdachten zij Regeni van spionage.

De arrestatie van Zaki rijt die nog verse Italiaanse wond weer open. De ouders van Regeni riepen Italië vorig jaar na Zaki’s arrestatie direct op om zich feller in te zetten voor de activist, maar vanwege zakelijke belangen in gas, olie en wapens is de Italiaanse regering er niet happig op om het wankele diplomatieke evenwicht tussen de landen in gevaar te brengen.

Toch houdt de publieke druk in Italië aan, doordat vrienden en docenten van Zaki uit Bologna onvermoeibaar actievoeren. Sinds een paar weken roepen ze op om de activist het Italiaanse staatsburgerschap te geven. Hun petitie, gericht aan president Sergio Mattarella, is al meer dan 150 duizend keer ondertekend.

Medeplichtig

‘Laat jullie regering stoppen om medeplichtig te zijn aan het Egyptische regime,’ smeekt een Egyptische vriend van Zaki in het dagblad Corriere della Sera. Amnesty International waarschuwt dat de fysieke en mentale gesteldheid van Zaki in zijn cel verslechtert.

De gouverneur van Emilia-Romagna, de regio waar Bologna toe behoort, heeft zich al bij het koor gevoegd dat vraagt om Italiaans staatsburgerschap, net als tientallen burgemeesters. Zelfs tijdens het in Italië zeer belangrijke songfestival van San Remo kwam de zaak vorige week ter sprake, toen presentator Amadeus op het podium zijn hoop uitsprak dat Zaki snel zou vrijkomen. De nieuwe regering van premier Draghi heeft zich vooralsnog niet over de zaak uitgelaten.

Volgens de liberale krant Il riformista houdt Egypte Patrick Zaki in elk geval tot 29 april vast, want op die datum staat de eerste zitting tegen de moordenaars van Giulio Regeni in Rome gepland. De krant schrijft dat Egypte van plan is om de activist te gebruiken als ‘wisselgeld’ in het proces tegen de geheim agenten die Regeni vermoordden.

Dat is vooralsnog speculatie, maar als het waar blijkt te zijn en werkt, kan het bijna niet cynischer: de ene misdaad afkopen met de andere.

De komende maanden zal blijken welk geopolitiek schaakspel er hier precies gespeeld wordt, maar één ding staat vast: pion Patrick Zaki is de grote verliezer.

Rosa van Gool is correspondent in Rome.

Meer over