Columnbert wagendorp

Corona gooit alle mooie plannen om honger de wereld uit te krijgen in de war

null Beeld

Volgens de zenuwslopende website The World Counts – die real time nauwkeurig alles bijhoudt wat er aan ellende cijfermatig valt bij te houden – bedraagt het aantal mensen dat sinds januari 2020 wereldwijd is overleden aan covid-19 ongeveer 3,2 miljoen. Dat getal is iets hoger dan het aantal slachtoffers van ondervoeding sinds 1 januari 2021: 3,1 miljoen. Woensdag waarschuwde het Global Network Against Food Crises dat 2021 een jaar van hongersnoden kan worden die miljoenen slachtoffers zullen eisen.

Corona en honger staan niet los van elkaar. Het virus zorgt, in landen die niet beschikken over de miljarden om de economie overeind te houden, voor een sterke toename van armoede – en dus van honger. Het United Nations Development Programme voorziet dat in 2021 door de pandemie alleen al in Afrika de helft van alle banen verloren gaat en mensen hun inkomen kwijtraken. Intussen stijgen de voedselprijzen.

In 2000 tekenden 189 landen de ‘Millennium Declaration’ van de VN, met hoge doelstellingen voor het jaar 2015. Het programma was, met name op het gebied van armoede- en hongerbestrijding, succesvol. De beoogde halvering van het aantal armen slaagde. Optimistisch kwamen de VN in 2015 met de Sustainable Development Goals; bovenaan stond het geheel uitbannen van armoede, op twee een einde aan honger en voedselonzekerheid.

Dat doel is ver weg. Vanaf 2017 namen armoede en honger weer toe. De twee belangrijkste oorzaken: gewapende conflicten en klimaatverandering. Oorlogen vormen nog steeds de belangrijkste oorzaak van honger, maar corona heeft klimaatverandering van de eerloze tweede plaats verdrongen. Dit is natuurlijk een sterke versimpeling. De hongeroorzaken zijn nauw met elkaar verweven en de factor van de ongelijke internationale welvaartsverdeling is kennelijk te complex om als oorzaak in de statistieken te passen. Net als de vaak obese dictators in veel van de getroffen landen.

Wereldwijd leden in 2020 155 miljoen mensen onder acute honger. Dat aantal neemt snel toe. De directeur van het Wereldvoedselprogramma van de VN, David Beasley, twitterde dat 35 miljoen mensen ‘maar één stap’ zijn verwijderd van de hongerdood. Dat aantal gaat ook stijgen. Net als het percentage van de wereldbevolking dat ‘voedsel-onzeker’ is. Dat bedraagt nu 32 procent, 2,5 miljard mensen. Als daarvan tien procent door de ondergrens zakt, is de catastrofe compleet.

Corona heeft een oneindig complex probleem nog veel complexer gemaakt. Zo complex, dat de moed je in de schoenen zinkt. Terwijl de oplossing weer opmerkelijk eenvoudig lijkt. Er is voedsel genoeg op de wereld, alleen bereikt het niet de juiste plaatsen. Er is trouwens ook geld genoeg, alleen besteden we dat liever binnen de eigen grenzen.

De Amerikaanse president Biden wil, om het coronavirus in het arme deel van de wereld te bestrijden, de patenten op de vaccins vrijgeven. Dat is een aanval op het coronavirus en daarmee op het hongervirus. Ruerd Ruben, hoogleraar Voedselzekerheid aan Wageningen University, kwam deze week ook met een boud idee: Nederland zou tien procent van zijn economische steunprogramma’s moeten besteden in de door het virus hardst getroffen arme landen. Behalve uit medemenselijkheid ook uit welbegrepen eigenbelang. Want waar gaan al die hongerlijders straks naar toe – als ze nog een klein beetje energie in hun lijf hebben? Ze pakken een bootje naar het rijke paradijs.

Volgens Worldometer, nog zo’n telmachine die je de koude rillingen bezorgt, stierven donderdag 6 mei wereldwijd 27 duizend mensen van de honger.

Meer over