Buitenlandse bladen overde coronapandemie

Buitenlandse media: ‘Zelden ging de sprong van laisser-faire naar draconische maatregelen sneller’

Ook de Westerse wereld komt nu tot stilstand door het coronavirus. Media laten eerdere twijfels varen over de noodzaak van strenge maatregelen. Maar kan dit ook een democratie?

Parijs tijdens totale lockdown vanwege het Coronavirus. Vanaf dinsdag mogen mensen alleen nog maar met een speciaal formulier en goede reden de deur uit. Beeld Joris Van Gennip

De indringendste tijdschriftcover is deze week die van het Oostenrijkse profil: geheel zwart met in kleine witte letters midden op de pagina ‘Als die Welt stillstand’, en dan helemaal onderaan ‘Corona’. Op de achterkant dezelfde opmaak in spiegelschrift. De plotselinge omslag van voorzichtig doen (geen handen schudden) naar drastische inperking van sociale contacten, hebben we niet alleen in Nederland afgelopen week meegemaakt, ook andere Europese landen sluiten meer en meer cafés, scholen, theaters, grenzen en verbieden evenementen. Commentaarkoppen als ‘Angstepidemie’ zie je niet meer.

Profil presenteert ‘een diagnose’ van ‘een land in stilstand’. Oostenrijk, met het afschrikwekkend voorbeeld van Noord-Italië achter de bergtoppen, heeft de noodtoestand uitgeroepen en vergaande afzonderings­maatregelen genomen. Dit gaat onze hele manier van leven beïnvloeden, meent het blad.

Commentator Eva Linsinger noemt het een stresstest. ‘Zelden ging de sprong van een ontspannen houding van laisser-faire naar draconische maatregelen sneller’, schrijft zij. ‘Te laat? Te overhaast? Te overdreven? Met welke gevolgen, voor ouderen, voor de economie?’ Daarover wordt druk gedebatteerd, schrijft Linsinger, maar: ‘De poging apocalyptische toestanden als in Italië te vermijden, maakt al die strenge maatregelen wel de moeite waard.’

Het Duitse weekblad Der Spiegel zet op de voorkant een arts in isolatiepak die vanuit een tent in de camera kijkt, met de vraag of Duitsland klaar is voor de drastische maatregelen die de bestrijding van het virus vergt. In een speciaal katern worden alle kanten belicht. Der Spiegel laat eerdere twijfels varen: het kan niet anders dan met een ‘enorme inperking van bewegingsvrijheid’. Het coronavirus heeft het gewone leven op slag totaal veranderd. Verslaggever Juan Moreno liep door de Italiaanse spookstad Milaan; boodschap van Der Spiegel: ‘Dit staat Duitsland mogelijk ook te wachten.’

Ook het Britse blad The Economist ziet ‘Lombardije, de welgestelde regio in het hart van de covid-19-uitbraak in Europa’ als teken van wat komen gaat. ‘Ziekenhuizen met zorg van wereldklasse’ en toch liep het uit de hand. Zijn de politieke leiders opgewassen tegen zoiets? China’s aanpak van ‘hardhandige quarantaine, massale testen en contactenonderzoek’ ging ten koste van vrijheid en bracht grote economische schade, maar lijkt te werken. Voor westerse democratieën is zo’n aanpak veel lastiger, meent The Economist. ‘Elk land moet zijn eigen balans vinden.’ De Britten hebben gelukkig hun nationale gezondheidszorg, voor de Amerikanen met hun peperdure particuliere zorg en een ineffectieve president ziet het er volgens The Economist veel slechter uit.

New York Magazine geeft de sfeeromslag in de VS weer met een handgeschreven waarschuwing ‘Don’t panic’, waarvan Don’t maar is doorgehaald. Na de fase van het bagatelliseren door president Trump, lijkt de paniek toe te slaan. We zijn getuige van ‘de ineenstorting’ van het gezag van de overheid en van ‘het vertrouwen van de burgers in het landsbestuur’, schrijft commentator David Wallace-Wells. Maandenlang is de regering ‘vrijwel geheel weggelopen voor haar verantwoordelijkheden’ terwijl de epidemie zich kon verspreiden. Ze heeft haar grootste plicht verzaakt: ‘Haar burgers beschermen.’ ‘En vanaf nu wordt het alleen maar erger.’

Trump heeft competente ambtenaren uit de tijd van Obama ontslagen, schrijft Wallace-Wells. Hij heeft de nationale epidemieraad opgeheven, zodat hij nu vicepresident Mike Pence moest opzadelen met de vorming van een crisisgroep. Vandaar de onbegrijpelijke nalatigheid om te zorgen dat er zoveel mogelijk testen beschikbaar kwamen. Nu leveren De Gates Foundation en Amazon maar testpakketten en Jack Ma van Alibaba heeft beloofd een half miljoen tests te sturen plus een miljoen mondkapjes.

‘Welke samenleving gedraagt zich zo?’ Waar laat de landelijke overheid ingrijpen over aan regionale bestuurders en filantropen? Er was een tijd, schrijft Wallace-Wells, dat de wereld voor goede raad en hulp naar de VS keek. Nu kijken de Amerikanen er niet meer van op dat China, Zuid-Korea en Singapore de corona-epidemie veel beter aanpakken. ‘Wat nieuw aanvoelt is dat we achterlopen bij Italië en dichter in de buurt komen van Iran qua effectiviteit en coördinatie van ons optreden.’

Dit wordt ‘een verloren jaar’, voorspelt het Amerikaanse zakenblad Bloomberg Businessweek. Het zet een foto van een verlaten kruispunt op de cover van een geheel aan de coronapandemie gewijd nummer. ‘Economen die aanvankelijk blasé waren over de mogelijke klap voor de VS zijn steeds bezorgder geworden.’ Het zal veel erger worden, maar juist om de schade te beperken moet de economische activiteit (produceren en consumeren) zoveel mogelijk doorgaan, vindt commentator Peter Coy. Geef de hoop maar op dat het virus kan worden verslagen: ‘We moeten ermee leren leven.’

Meer over