Ander commentaar

Buitenlandse media over sancties tegen Rusland: ‘Poetin beschikt over middelen om buren te misbruiken en Europa te destabiliseren’

Rusland wel of niet uitsluiten van het internationale betalingssysteem Swift? En hoe effectief zijn mogelijke sancties? ‘Rusland heeft het voordeel op het slagveld in Oekraïne, het Westen heeft enorme macht over de Russische economie.’

Maurits Chabot en Iñaki Oñorbe Genovesi
De Russische president Vladimir Poetin inspecteert oefeningen van de Russische marine in de Zwarte Zee, voor de kust van de Krim. Beeld AFP
De Russische president Vladimir Poetin inspecteert oefeningen van de Russische marine in de Zwarte Zee, voor de kust van de Krim.Beeld AFP

Het is volgens de Frankfurter Allgemeine Zeitung de vraag of Russische banken moeten worden uitgesloten van het internationale betalingsverkeer Swift. De krant citeert de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock, die stelt dat ‘de hardste stok niet altijd het slimste zwaard is’. De krant benadrukt dat Duitsland van alle EU-landen de meest uitgebreide economische betrekkingen met Rusland heeft, waardoor de Duitse economie zwaar zal lijden onder deze sanctie.

‘Bovendien', schrijft de krant, ‘bestaat het risico dat Swift permanent zou worden verzwakt omdat Rusland op alternatieven zou overschakelen.’ Het lijkt makkelijker overeenstemming te bereiken over maatregelen als exportbeperkingen voor apparatuur voor de olie- en gasindustrie en een importverbod op Russische kolen. Bovendien, oppert de Duitse krant, kunnen leningen aan Russische banken worden bemoeilijkt. Tot slot kunnen activa- en inreisverboden tegen Russische functionarissen en oligarchen uit de directe omgeving van Poetin worden ingesteld.’

10 miljard aan bilaterale handel

De Franse krant Le Monde schrijft over een ‘economisch oorlogsscenario’. De krant beaamt dat het uitsluiten van Rusland bij internationale transacties Poetin zal ‘aanmoedigen om een ​​concurrerend netwerk op te zetten. Rusland heeft al een nationaal berichtensysteem ontwikkeld met de naam SPFS (‘financieel berichtenoverdrachtsysteem’), dat 20 procent van de binnenlandse transacties afhandelt en transacties met voormalige satellietlanden van de voormalige USSR mogelijk maakt.’

Ook erkent de Franse krant dat ‘commerciële relaties tussen Russische en westerse bedrijven, evenals betalingen die via westerse banken verlopen, ernstig worden verstoord. (...) De Europese landen, waaronder Frankrijk, hebben veel te verliezen. Rusland vertegenwoordigt zo’n 10 miljard euro aan bilaterale handel met Frankrijk, dat met 160.000 werknemers de op één na grootste buitenlandse investeerder en de grootste buitenlandse werkgever in Rusland is. Het afsnijden van Rusland van Swift kan ook gevolgen hebben voor de Europese aanvoer van Russisch gas deze winter.’

‘Harde sancties opleggen aan Rusland kan ook gevolgen hebben voor de EU’, beaamt Amanda Paul, veiligheidsexpert bij het European Policy Centre, een denktank die de Europese integratie bevordert, tegenover Deutsche Welle. ‘De economieën zijn met elkaar verbonden. En dat zijn kosten die sommige lidstaten niet bereid zullen zijn te betalen.’

Gustav Gressel, senior beleidsmedewerker bij de European Council on Foreign Relations, benadrukt tegenover Deutsche Welle dat alleen strenge sancties de positie van Poetin zullen veranderen. ‘Hij heeft Rusland uitgebreid voorbereid op economische sancties. Alleen harde sancties tegen de energiesector zullen Rusland echt pijn doen. Andere sancties zijn eerder een verstoring dan een obstakel, en Moskou is ervan overtuigd dat ze deze zal kunnen omzeilen.’

Slagveld in Oekraïne

‘Het Poetin-regime heeft lang getracht de Russen ervan te overtuigen dat de internationale sancties die zijn opgelegd naar aanleiding van de invasie van Oekraïne in feite gunstig zijn voor het land’, stelt Harley Balzer, expert op het gebied van Rusland in een opiniestuk op UkraineAlert van de Atlantic Council. ‘De Russische propagandamachine is er ook in geslaagd veel westerse analisten ervan te overtuigen dat de sanctiemaatregelen faalden. Verschillende Russische bronnen onthullen echter de brede impact. Technologie en financiën vormen de meest kwetsbare gebieden voor aanvullende sancties als Poetin Oekraïne opnieuw binnenvalt. En het potentieel voor meer samenwerking tussen Europese bedrijven is veelbelovend.’

Edward Fishman en Chris Miller beamen in hun stuk voor Politico dat Europa niet buiten schot kan blijven: ‘De enige sancties die een kans hebben om Poetin af te schrikken, zullen ons ook pijn doen. Rusland heeft misschien het voordeel op het slagveld in Oekraïne, maar het Westen heeft enorme macht over de Russische economie. Het moet bereid zijn om deze te gebruiken, en voorbereid te zijn op de kosten.’

‘Het belangrijkst is te beseffen dat de enige sancties die voldoende impact zullen hebben om Poetin te beïnvloeden ook de gewone Russen zullen treffen, evenals de Verenigde Staten en Europa. Het idee van ‘gerichte sancties’ suggereert dat het mogelijk is alleen slechteriken te raken en de rest te sparen. Maar het Kremlin is niet zomaar een paar slechteriken; het beschikt over de middelen van heel Rusland om buren te misbruiken en Europa te destabiliseren.’