ingezonden brieven

Breng het monster in de openbaarheid

De lezersbrieven van maandag 27 december.

Redactie
Jaap van Dissel van het RIVM en gebarentolk Irma Sluis tijdens  een persconferentie over omikron. Beeld Arie Kievit
Jaap van Dissel van het RIVM en gebarentolk Irma Sluis tijdens een persconferentie over omikron.Beeld Arie Kievit

Brief van de dag

Bij alle discussies rondom de coronacrisis moet ik denken aan het Tom Poes avontuur: Het Monster Trotteldrom, verschenen in 1964. Tijdens dit avontuur maken heer Bommel en Tom Poes kennis met de Trotten, een zeer democratisch en ontwikkeld (‘voorgeraakt’) volk waar de meerderheid altijd gelijk heeft.

Een voorgevoel drijft de Trotten met enige regelmaat vluchtholen in; Op bepaalde tijden verschijnt een monster dat een spoor van vernieling achterlaat op het eiland. Het blijkt na een tijd dat het monster geen aparte identiteit is, maar een grote menigte Trotten die in een collectieve massapsychose het eiland platslaat.

De Trotten verzuchten als ze hun eigen rol inzien: ‘Wij zijn een voorgeraakt volk, eendrachtig en eensgezind. Hoe komen we zo gek?’

Die Trotten? Dat zijn wij. En Trotteldrom? Dat is Nederland.

Het is ons gedrag en het zijn onze keuzes die bepalen of wij als ‘voorgeraakt’ volk iets kapot maken of niet; Denk aan de zorg, economie, onderwijs, de democratische rechtstaat, cultuur. In onze zoektocht naar veiligheid en gezondheid trekken wij, onbedoeld, een spoor van vernieling door het land.

Iedere uitweg uit deze crisis is complex en een eenduidig antwoord is er niet, ik heb die antwoorden in ieder geval niet. Maar inzien dat wij collectief, en niet alleen politici en wetenschappers in kranten, bestuurskamers en aan talkshowtafels verantwoordelijkheid dragen is de eerste stap.

Zoals professor Prlwytzkofsky het in het verhaal zegt: ‘Men moet ener monster in den openbaarheid brengen om hem ontbinden te kunnen’.

Als u begrijpt wat ik bedoel.

Maarten Brand, Haarlem

Onwetend

De klassieke fout van de onwetende columnist na een onwelgevallige boodschap, experts verwijten dat het vervelende pessimisten zijn. Epidemiologen verwijten dat ze heimwee hebben naar de hoogtijdagen van de pandemie, is minstens zo kwalijk als brandweerlieden toebijten dat ze snakken naar een woningbrand met slachtoffers, of militairen verdenken van een heimelijk verlangen naar de Derde Wereldoorlog.

Paul Doedens, Enkhuizen

Marion Koopmans

Wetenschap hoort te voldoen aan strenge spelregels. Kennis wordt verworven en bijgesteld op basis van streng gereglementeerd onderzoek en uitwisseling van argumenten in de gemeenschap van onderzoekers. Hoewel die kennis nooit volledig is, is het wel het beste wat we hebben als het gaat om te weten hoe klimaatproblemen aan te pakken, ziekten te bestrijden en pandemieën te lijf te gaan.

Gelukkig is in de samenleving als geheel het vertrouwen in de wetenschap groot. Belangrijk is daarbij dat er onderzoekers zijn die hun laboratorium of schrijftafel verlaten en met de samenleving delen wat de stand van kennis op dit moment is. Een van deze onderzoekers is Marion Koopmans. Zij legt in menige talkshow verantwoording af van wat wij weten over het coronavirus en de diverse varianten daarvan. Dat is niet gebaseerd op haar eigen mening of op alleen haar eigen onderzoek. Zij deelt de kennis van de hele wetenschappelijke wereld op dit moment en over dit onderwerp.

Dat zij daarop persoonlijk wordt aangesproken en daarvoor wordt bedreigd is buitengewoon verwerpelijk. Degene die dit doen ontberen niet alleen elke vorm van beschaving, maar beseffen ook niet dat zij de inhoud van de boodschap niet kunnen ontkrachten door de boodschapper te bedreigen. Uiteindelijk is wetenschappelijke kennis onpersoonlijk. Het is geen privémening en ook geen persoonlijk geloof. Het is het beste wat we hebben om problemen op te lossen.

Dus handen af van Marion Koopmans en al die andere vertegenwoordigers van de wetenschap in het publieke debat.

Peter Hagoort, Nijmegen

Hotline

Als opgeleide in de bètavakken en werkzaam in de zorg ben ik nogal teleurgesteld in de keuze van bijzondere levens van mensen die overleden zijn in 2021: journalisten, schrijvers, acteurs, sporters, politici, etc. Bij mij was het echter de afwezigheid van wetenschappers, artsen, verpleegkundigen en anderen die niet vanzelfsprekend een hotline naar een journalist bij de Volkskrant hebben, die in het oog sprong.

Majken Juul Jensen, Almere

Waarheid

Het Openbaar Ministerie en de nabestaanden van de MH17-slachtoffers hebben laten zien dat we niet hoeven te buigen voor toenemende druk vanuit quasi-democratieën en veredelde dictaturen. Terwijl men allang weet dat de verdachten waarschijnlijk nooit de binnenkant van de gevangenis zullen zien, behalve wellicht als hun kinderen op een educatief schoolreisje worden rondgeleid door een lokaal cellenblok, is alles in het werk gesteld om de onderste steen boven te krijgen, wadend door een moeras van desinformatie en tegenwerking.

Het is niet alleen indrukwekkend om te lezen dat er een conclusie aan het proces komt, maar het symboliseert ook dat je pesterijen van grote boze bullebakken niet hoeft te pikken, en dat er in Nederland mensen bestaan die ondanks alle tegenslagen blijven vechten voor de waarheid. Laten we dit als les nemen om allemaal ons best te doen de waarheid te verkondigen, hoeveel moeite dat ook moge kosten.

Mark Rammers, Amsterdam

Afghanistan

In Afghanistan is sprake van een noodtoestand. Volgens hulporganisaties zakt de gezondheidszorg in elkaar en dreigt er massale hongersnood. De oorzaak is te vinden in de Verenigde Staten en in Europa. De rijke landen staken de ontwikkelingshulp, en de machtige financiële instanties zoals banken en internationale organisaties boycotten Afghanistan. We zijn getuige van een gecoördineerde poging om het land te wurgen.

Deze hele operatie komt voort uit wraakzucht. Ze raakt, zoals altijd in dit soort gevallen, niet de machthebbers, maar het gewone volk. Dat moet hard worden gestraft voor zijn steun aan de Taliban. Waar zijn nu de supporters van de Afghaanse meisjes die niet naar school mochten? Of komt steun voor deze slachtoffers op dit moment even niet goed uit, ook al lijden ze honger?

Daan Brouwer, Amsterdam

Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl

Meer over