Columnmax pam

Botsing der vrijheden

Max Pam columnist artikel Beeld -
Max Pam columnist artikelBeeld -

Vrijheden zijn nooit ondeelbaar en absoluut. Vrijheden botsen met elkaar en zullen elkaar zodoende inperken. De vrijheid om iemand te vermoorden, wordt ingeperkt door de vrijheid om te leven. De vrijheid van geloof ondergraaft zichzelf wanneer je andersgelovigen op de brandstapel mag zetten, of van een gebouw af mag gooien. Enzovoort.

De afgelopen dagen ben ik verschillende malen gecontroleerd op mijn QR-code. Dat was een fluitje van een cent. Het duurde telkens zo’n tien seconden, ik zag niemand die er verder een probleem van maakte. Eenmaal mocht iemand niet naar binnen, maar die accepteerde zijn lot. Mensen hebben eerder moeite met het aanvragen van de code dan dat zij hem weigeren uit principe, is mijn indruk.

Het geklaag van de horeca dat het allemaal niet te organiseren is, lijkt mij sterk overdreven. Ik heb mij al voorgenomen restaurants en cafés te mijden die niet aan de QR-code willen meedoen. In het buitenland zijn die controles al heel gewoon.

Er blijft altijd een groep ongevaccineerden. Nu de vaccinatiegraad in Nederland onder volwassenen inmiddels de tachtig procent is gepasseerd, loopt dus nog altijd 1 op 5 Nederlanders ongevaccineerd rond. Die groep kun je vergelijken met de streng-gereformeerden uit de Bible Belt, die zich nooit hebben laten inenten tegen polio.

Uiteraard kunnen deze mensen besluiten voortaan binnen te blijven, of slechts het gezelschap op te zoeken van gelijkgezinden, maar zodra zij ook maar één voet buiten de deur zetten in vreemd gebied, nemen zij tevens de vrijheid om willens en wetens anderen ziek te maken. Vanuit een moreel standpunt is het legitiem dat een crèche kinderen weigert die niet tegen polio zijn ingeënt. Ik ben geen theaterartiest, maar ik geef weleens lezing en ik zou het alleen maar prettig vinden wanneer bezoekers bij hun entree even de QR-code tonen.

Als argument wordt daar vaak tegenin gebracht dat ook gevaccineerden besmettelijk zijn en covid kunnen doorgeven. Ik ben geen deskundige, maar afgaande op wat ik lees over onderzoeksresultaten gaat dat argument maar gedeeltelijk op. Om te beginnen zouden nog maar weinig mensen ernstig ziek worden als iedereen gevaccineerd is. Het zijn bijna allemaal niet-gevaccineerden die nu met een besmetting in het ziekenhuis liggen. Verder kunnen gevaccineerden nog wel covid verspreiden, maar het percentage van deze groep die het virus doorgeeft, ligt aanzienlijk lager dan bij de groep ongevaccineerden. Met andere woorden: zowel voor jezelf als voor anderen moet je niet helemaal goed snik zijn om vaccinatie te weigeren. Thierry Baudet die niet alleen oproept het vaccin te boycotten, maar ook nog eens anti-vaxxers vergelijkt met slachtoffers van de Holocaust, is dus tweemaal niet goed snik.

Weegt de vrijheid om je niet te laten vaccineren op tegen de vrijheid om anderen – tegen alle argumenten in – ziek te maken? Moedwil is misschien niet onmiddellijk in het spel, zoals bij de hiv-patiënt die willens en wetens een ander besmet, maar een pijnlijk misverstand waart hier wel rond. Geen dwang maar drang, is wel het minste wat op de anti-vaxxers mag neerdalen. Als een kind van 12 tegen zijn vader moet procederen om een prik te krijgen, is de gektegrens zo langzamerhand bereikt.

De botsing der vrijheden speelt zich af op allerlei terreinen en op allerlei niveaus. Er zijn vrijheden die boven komen en vrijheden die onder liggen, die winnen en verliezen. Bij mijn collega Daniela Hooghiemstra las ik dat Utrechtse studenten aan de faculteit Liberal Arts and Sciences met de leus ‘Fuck Locke, fuck Hume, and fuck Voltaire too’ demonstreerden tegen ‘witte mannen’. Je denkt in eerste instantie aan een grap, maar van de beruchte affaire-Daudt en van latere bezettingen weten we dat dit soort universitair activisme over het algemeen niet overloopt van veel gevoel voor humor.

De academische vrijheid is een groot goed, maar wat doe je tegen zo veel achterlijkheid? Studenten die met dit soort leuzen demonstreren, horen niet thuis op een universiteit, net zomin als een astronomiestudent die gelooft dat de aarde plat is. Ik zou er geen traan om laten en ik denk ook niet dat er enige vrijheid mee geschonden wordt, als dit soort studenten van de universiteit wordt verwijderd. Ze zijn zonde van het overheidsgeld.

Arme Locke, die in zijn ondogmatische oordelen toch de zachtmoedigheid zelve was. Arme Hume, die erop wees dat een drogreden mensen in hun onwetendheid alleen nog maar verwaander maakt. En arme Voltaire, die heeft beweerd dat het op deze aarde wemelt van mensen die te stom zijn om van mening mee te verschillen. Wat zouden dit soort studenten zich voorstellen bij Liberal Arts and Sciences? De Utrechtse universiteit heeft er geen Nederlandse woorden voor kunnen vinden, maar ‘fuck’ kennen deze studenten gelukkig wel.

Meer over