De week in techLaurens Verhagen

Bitcoins op kolen

null Beeld

De bitcoin is een fascinerend fenomeen. Maar zo innovatief als het systeem erachter is, zo vervuilend en energie­slurpend is het ook.

De bitcoin lijkt voor veel mensen een religie te zijn. De enen en nullen aan de achterkant van de cryptomunt leiden bij hen tot een binaire zienswijze waarin geen ruimte is voor nuance of kritiek. Wie iets kritisch over de bitcoin zegt, zit per definitie in het foute kamp.

Zelf vind ik cryptomunten zoals de bitcoin interessante fenomenen. Buiten de gevestigde instanties om een decentraal betalingssysteem bedenken: ik vind het even fascinerend als bewonderenswaardig. Maar er zit er een vervelende kant aan. Zowel de innovatieve kanten als de minder leuke komen regelmatig in het nieuws, ook bij de Volkskrant. Deze week was het weer zover en schreef ik over de enorme afvalberg die afkomstig is van de computers die bitcoins delven.

Het onderzoek is afkomstig van Alex de Vries en Christian Stoll, energiespecialist bij het Massachusetts Institute of Technology. Na alle berichten over het hoge energieverbruik als gevolg van het delven van bitcoins werpt hun laatste artikel een extra licht op de minder leuke kanten. Dat licht valt niet bij iedereen in goede aarde. Zoals altijd bij kritische berichten over crypto’s regende het negatieve reacties van mensen met een bitcoin in hun Twitter-profiel. De argumenten: Alex de Vries werkt bij De Nederlandsche Bank en is dus een activist. De Volkskrant heeft een politieke agenda en wil koste wat kost de bitcoin kapotmaken. De Volkskrant vervuilt zelf veel meer want is van bomen gemaakt. En, ook veel gehoord: banken vervuilen ook. Net als wasmachines, goud en gewone computers.

Oude moederborden van uit elkaar gehaalde computers. Beeld Photothek via Getty Images
Oude moederborden van uit elkaar gehaalde computers.Beeld Photothek via Getty Images

Dat laatste is zeker waar. Maar het is wat tegenwoordig met een goed woord een whataboutism wordt genoemd, een drogreden. Oftewel: het feit dat er ook andere vervuilers op de wereld zijn, doet niets af aan het feit dat het systeem achter de bitcoin enorm vervuilend is. Dat systeem is bijzonder ingenieus: omdat er geen centraal systeem is, moeten transacties op een andere manier gevalideerd worden. Dat gebeurt door enorme hoeveelheden computerkracht in te zetten om complexe wiskundige puzzels op te lossen. Naarmate de koers stijgt, worden die puzzels ingewikkelder en moeten nog meer computers worden ingezet. Eigenaren zijn bij die hoge koersen gebaat bij het regelmatig vervangen van hun apparatuur omdat ze met betere computers andere delvers te snel af zijn. De beloning voor al die arbeid is namelijk: bitcoins.

Het is voor de leek moeilijk te begrijpen. Maar wat wel is te begrijpen, is het rekensommetje dat De Vries en Stoll maken: elke bitcointransactie levert indirect 272 gram aan elektronisch afval op. Door die computers die na korte tijd worden vervangen en ergens op een afvalberg terechtkomen.

En ook nog even over dat energieverbruik. Bitcoinfans zeggen dat delvers alleen schone energie gebruiken of overtollige energie. El Salvador zet de eerste stappen om bitcoins te delven met vulkanische energie, hoera! Daartegenover staat een groot cryptodelfbedrijf uit Pennsylvania, Stronghold Digital Mining. Dit heeft een complete energiecentrale gekocht om aan zijn energiebehoeften te voldoen. Die centrale draait op kolen. 600 duizend ton per jaar. We zijn er nog niet.

Meer over