DE WEEK VAN DE HOOFDREDACTEURPieter Klok

Bij de uitreiking van de Tegels viel op hoe goed de Nederlandse journalistiek in vorm is

In de voorgaande jaren was het uitreiken van de Tegels, de journalistieke Gouden Kalveren, een feestelijke gebeurtenis. Journalistiek Nederland kwam samen in een volle Stadsschouwburg in Den Haag om te horen wat de mooiste en beste producties waren van het afgelopen jaar. Omdat de jury ons de afgelopen jaren welgezind was en ons met prijzen overlaadde, keerden we naderhand altijd uitgelaten huiswaarts.

Dit jaar zaten we met zijn allen voor een scherm naar een livestream te kijken, terwijl we via Google Hangouts in contact probeerden te blijven met elkaar. In plaats van de genomineerden van tevoren toe te spreken in een vol restaurant Poentjak aan de Kneuterdijk, zat ik nu als een soort Fred Emmer tegen een scherm aan te praten vanuit een zaal met systeemplafond. Erg ongezellig allemaal. 

De jury’s van de diverse deelcategorieën hadden de Volkskrant maar liefst veertien keer genomineerd, meer dan welk medium dan ook, dus de verwachtingen waren hooggespannen. Puur statistisch bekeken zouden we drie Tegels moeten bemachtigen. Dat viel uiteindelijk tegen, we kregen er maar één

Toch keerde ik ook dit keer vrolijk huiswaarts. Dat kwam vooral doordat ik tijdens de uitreiking eens te meer besefte hoe goed de Nederlandse journalistiek in vorm is. Krantenjournalisten, zowel landelijk als regionaal, tv-makers als Saskia Dekkers en Coen Verbraak, onderzoeksjournalistieke collectieven als Investico onder leiding van onze oud-collega Jeroen Trommelen, jonge podcastmakers, talentvolle fotografen, datajournalisten: er kwam geen eind aan de parade van journalistiek talent. 

De digitalisering wordt nog weleens gezien als een bedreiging voor de journalistiek. Lezers van traditionele media komen ook in aanraking met veel andere nieuwsbronnen, waardoor ze beter zien waar onze berichtgeving tekortschiet of vooringenomen is – wat voor ons vooral een prikkel is om ons werk nog beter te doen. De geloofwaardigheid van traditionele media wordt ook ondergraven doordat in de onlinewereld informatie wordt verspreid door mensen en media die zich niet aan de journalistieke normen hoeven te houden die voor ons wel gelden.

Michael Persson (op het scherm) heeft de Tegel gewonnen in de categorie Tekst.

Daardoor dreigen we nog weleens te vergeten dat de digitalisering de journalistiek in de eerste plaats veel krachtiger heeft gemaakt. Het is veel makkelijker geworden informatie te vergaren. Dat blijkt vooral in de categorie Datajournalistiek, waarin de Volkskrant twee keer was genomineerd. Media kunnen veel meer data verzamelen en verwerken en daardoor tot diepgravender analyses komen. 

Zo kon de Volkskrant heel precies bepalen wie de grootste huisbazen van Nederland zijn. In samenwerking met De Correspondent werden alle rechtsradicale filmpjes op YouTube geanalyseerd, waardoor we konden zien hoe YouTubegebruikers langzaam in de rechtsradicale fuik worden gezogen. Dankzij de digitalisering konden we ook het (ook genomineerde) project Mijn bevrijding opzetten, waarbij we 75 bevrijdingsverhalen hebben samengebracht op een interactieve site.  

Het jongste medium podcast maakt het mogelijk een ongekende diepgang te bereiken, die we vroeger alleen kenden van Het Marathoninterview van de VPRO. Onze eigen Gijs Groenteman werd maar liefst twee keer genomineerd. Voor zijn interview met Haye van der Heijden en voor zijn serie Groenteman in de kast. Ik heb hem hier al vaker aangeprezen, maar doe dat gewoon nog een keer: ga naar hem luisteren, daar wordt u wijs en vrolijk van.

Gelukkig blijft er bij al die vernieuwingen ook oog voor de traditionele vertelkunst. Er is zelfs een nieuwe Tegel in het leven geroepen: Tekst, waarmee de mooiste geschreven verhalen worden geëerd. De Volkskrant was daarin maar liefst vier keer genomineerd.

Onze correspondent in de Verenigde Staten Michael Persson kreeg uiteindelijk een Tegel voor zijn verhaal Mississippi Hanging, waarin hij zich afvraagt of de zwarte jongen Willie Jones wel echt zelfmoord heeft gepleegd, zoals de politie heeft geconcludeerd, of toch is vermoord. Om een antwoord op die vraag te vinden, reist hij naar de plek waar Jones aan een boom hing en spreekt Persson alle betrokkenen. Hij laat zien dat klassieke journalistiek – met pen en blocnote afreizen naar de plek des onheils – nog steeds ons krachtigste instrument is. 

Meer over