VerslaggeverscolumnToine Heijmans in Rotterdam

Bij de feestelijke invaart van een nieuwe cruiseboot lijkt de Great Reset vooral een Great Setback te worden

null Beeld

Aan het begin van het einde van de pandemie vaart een miljard dollar de stad in, begeleid door klaroenstoten van andere schepen en het waterballet van een blusboot. Bunkerschepen met stookolie liggen klaar als de Rotterdam meert aan de terminal, de boot fonkelt, helemaal nieuw, ’s avonds branden de lampen als feestslingers achter de Erasmusbrug.

Duidelijker werd het niet tijdens de viruscrisis: al die cruiseboten doelloos dobberend ten anker voor de kust, karkassen van een oude tijd. Tot op Texel lagen ze hun einde af te wachten, afbladderende bolantennes staken hoog uit boven de duinen. Maar onderwijl werd op de werf van Fincantieri bij Venetië, de stad die geen cruiseboten meer duldt, doorgebouwd aan het nieuwe vlaggenschip van de Holland America Line: 300 meter lang, 35 meter breed, bestemd voor 2660 gasten en bemand met 950 koppen.

Wie had het nog over The Great Reset?

De Rotterdam komt aan in Rotterdam Beeld Toine Heijmans
De Rotterdam komt aan in RotterdamBeeld Toine Heijmans

Niemand betwijfelt de toekomst van dit schip, of het nut van de investering. ‘We hebben al zoveel meegemaakt’, zegt Nico Bleichrodt, vice president international sales en veteraan in de reisbranche, ‘altijd veerde het weer op’. Dit is een feestdag, zegt hij ook: de Rotterdam in Rotterdam, in het zog van de nautische geschiedenis. Drie boten van het bedrijf varen al, ‘we blijven voorzichtig, maar komende zomer zijn we hopelijk weer up and running met alle elf’. Als ik vraag hoe het met de boekingen staat volgt een glimlach, ‘laten we zeggen: er is veel enthousiasme’. Wordt het weer zoals het was? ‘We hebben goede hoop. Dit is een van de zwaarst getroffen sectoren, maar we weten: uiteindelijk willen mensen toch weer op vakantie.’

Blauwe romp en klassieke lijnen, loodsbootjes als hommels eromheen, duizelingwekkend torenen de dekken maar dit is een ‘midsize ship’, zegt HAL-directeur Gus Antorcha. Hij is aan boord van representatievaartuig Nieuwe Maze van de Rotterdamse haven, dat de boot feestelijk inhaalt met bedrijfstop, gezagsdragers en pers. De grootste cruiseboten hebben een schaatsbaan aan boord, een kartbaan of een achtbaan, zegt hij, ‘maar ons publiek wil vooral luxe reizen’. Gus zegt: ‘dit is niet het einde van de pandemie maar de herstart van het cruisen’, en: ‘het is voor ons een emotioneel moment.’

De crisis. Eerst maakte het virus dolende infectiehaarden van de schepen, daarna zaten tienduizenden bemanningsleden vast, ze konden niet naar huis, de meesten komen uit Azië. Mooie binnensteden willen cruiseboten nu weren, ze hebben ‘een disproportionele impact op de luchtkwaliteit, de leefomgeving en het klimaat’, berekende milieuorganisatie Transport & Environment, en de branche was ‘onwillig’ dat te veranderen.

‘Natuurlijk heb ik me afgevraagd of de pandemie het einde van het cruisen was’, zegt Gus, ‘maar nee! Dit bedrijf heeft de grote depressie doorgemaakt, twee wereldoorlogen, de Spaanse griep, de uitvinding van het vliegtuig – we vonden altijd wel weer een weg.’ Plus investeerders die een miljard dollar voor een boot aandurven.

Werkloze cruiseschepen, vorig jaar geankerd voor de kust bij Katwijk. Beeld Arie Kievit
Werkloze cruiseschepen, vorig jaar geankerd voor de kust bij Katwijk.Beeld Arie Kievit

Op de kade enthousiaste zwaaiers, de Rotterdam voert trots de Nederlandse vlag. Er volgt een ‘plaque and key-ceremony’ met bezoek van de burgemeester, tijdens de bouw al was er een ‘coin ceremony’ met Mai Elmar, directeur van Cruiseport Rotterdam - sindsdien is ze ‘madrina’ (peettante) van het schip. Ze vertelt dat hygiëne een belangrijk onderdeel is geworden van het cruisen, dat Amerika open gaat en Azië straks hopelijk ook, dat dertigduizend schepen per jaar Rotterdam aandoen, dus deze branche is ‘getalsmatig verwaarloosbaar’, en dat er veel gebeurt op het vlak van brandstof, afval, gesloten systemen en filters, ‘het zijn hele schone schepen’.

Voor 2022 staan 105 aankomsten gepland, en 19 in optie, ‘het kan wel eens een piekjaar worden’.

Zo veert dit land eenvoudig naar de oude vorm. Files, vlieg- en vaarvakanties, afgeladen kantoorgebouwen, alles keert terug, net als het geloof in groei als de maat der dingen en een politiek die geen keuzes maakt, maar druk is met beeldvorming.

Tijdens de pandemie stond Ramsey Nasrs ‘De fundamenten’ lang op de bestsellerlijst, de mens is niet belangrijker dan een kokkel, schrijft hij, economie doet er niet toe in de natuurlijke orde. Maar minder vliegen, minder autorijden, minder cruisen blijft een utopie. En op de brug zegt Keith Taylor, senior vice president fleet operations: ‘things are coming back’.

En zo lijkt de Great Reset een Great Setback te worden: alles zoals het was, en meer, want er is nog zoveel in te halen.

Duizelingwekkende dekken. Beeld Toine Heijmans
Duizelingwekkende dekken.Beeld Toine Heijmans
Meer over