Commentaar

Bestuurders die hun eigen beleid met lange tanden serveren, oogsten vanzelf afkeer

null Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Zolang VVD en CDA het stikstofbeleid niet met een gedreven toekomstbeeld combineren, zal het verzet niet afnemen.

Raoul du Pré

Mark Rutte noch Wopke Hoekstra kan verrast zijn door de massaliteit van het boerenprotest dat zich woensdag ontvouwde. Sinds het begin van de acties in 2019 is de politiek immers overal op voorbereid. Een onaangename tegenvaller is het wél dat het verzet inmiddels reikt tot ver in hun eigen partijen. Ook onder raadsleden, statenleden en lokale afdelingen is bitter weinig draagvlak voor het stikstofbeleid zoals dat nu is uitgestippeld door VVD-minister Van der Wal.

Dat geeft te denken. Want waar de meest radicale boerenleiders zichzelf ook woensdag weer buiten het debat plaatsten met volstrekt overtrokken beschuldigingen, gaat het bij de meeste VVD- en CDA-bestuurders om mensen die heus wel snappen dat politici soms harde beslissingen moeten nemen, maar nu de overtuigingskracht missen om deze voor hun rekening te kunnen nemen.

Dat probleem wordt boven in de politieke keten gecreëerd. Want VVD en CDA hebben zich nu weliswaar neergelegd bij de juridische werkelijkheid die hen dwingt tot sanering van de veestapel, maar ze hebben daar nog op geen enkele manier een wervend verhaal van weten te maken. Nooit hoor je Hoeksta of Rutte zeggen dat dit stikstofbesluit de rekening is van twintig jaar laks landbouwbeleid. Twintig jaar waarin de luide roep tot bezinning op de aard van de Nederlandse veeteelt door opeenvolgende kabinetten is genegeerd, ook na de grote uitbraken van varkenspest, salmonella, gekkekoeienziekte, mond- en klauwzeer en Q-koorts.

Twintig jaar waarin alle berichten zijn genegeerd dat de stikstofuitstoot al veel te lang over alle juridische grenzen heen ging. Maar vooral ook twintig jaar waarin bijvoorbeeld niets is gedaan met het rooskleurige toekomstplan dat de commissie-Wijffels al in 2001 presenteerde, waarin alles draaide om de boer die voortaan op kwaliteit in plaats van een lage prijs zou concurreren, die ruimschoots zou worden beloond voor duurzaam landschapsbeheer, die z’n kippen zou laten scharrelen en z’n varkens zou laten wroeten.

Het ontbreekt, kortom, al veel te lang aan een coherente visie op de landbouw in Nederland: waar is er wél ruimte en onder welke voorwaarden? Zo zijn we beland bij het lapwerk en bij de paniekerige maatregelen die nu moeten worden bedacht om te voorkomen dat het land stagneert. En zolang VVD en CDA dat niet met een gedreven toekomstbeeld maar met lange tanden blijven doen, zal het verzet niet afnemen.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over