Columnbert wagendorp

Beseffen ze op de Hilversumse hei wel dat ze geacht worden het onhaalbare te halen?

null Beeld
Bert Wagendorp

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) kwam gisteren met de jaarlijkse Klimaat- en Energieverkenning (KEV) waarin het klimaatbeleid van de regering wordt doorgerekend. Het KNMI publiceerde een paar dagen geleden Klimaatsignaal’21, een tussenrapportage op weg naar het KNMI Klimaatscenario van 2023. En de Raad van State bracht gisteren de Klimaatnota 2021 uit, het rapport waarin om de twee jaar de Klimaatwet wordt getoetst.

Wat de productie van rapporten, nota’s en verkenningen betreft liggen we ver voor op schema. We hebben nu het beoogde aantal voor 2025 al dik gehaald. Maar, zo blijkt in elk rapport dat van de drukpersen rolt, voor het klimaat ziet het er niet al te florissant uit. We gaan de doelen voor 2030 niet halen, schrijft het PBL, of we moeten de komende jaren een enorme inspanning leveren. Met een beetje pech blijven we op 38 procent reductie van broeikasgassen steken, terwijl 49 procent het streven was. Of 55 procent, volgens de aangescherpte normen van de Europese Commissie – waarvoor nota bene Nederland hard heeft gelobbyd.

De bedeesde Raad van State slaat een alarmistische toon aan die je tien jaar geleden alleen tegenkwam in de stencils van Natuur & Milieu. ‘De Klimaatdoelen die Nederland voor zichzelf heeft gesteld in de Klimaatwet zijn uit zicht’, schrijft de Raad. ‘Daarom zijn er nú extra maaregelen nodig.’ Kan dat echt niet even wachten? ‘Daar kan niet mee worden gewacht.’ Maar het kabinet is démissionair! ‘Dat het kabinet démissionair is, ontslaat het niet van de plicht om te doen wat nu nodig is.’ Wat moeten we doen? ‘De aard en de omvang van de klimaatcrisis maken onmiddellijk ingrijpen noodzakelijk.’ Mijn god, hoeveel tijd hebben we nog? ‘De klimaatcrisis is niet iets van de toekomst, maar is al volop aan de gang.’

Er moet, adviseert de Raad van State, een Klimaatminister komen en de klimaatwet moet worden aangescherpt.

Het KNMI Klimaatsignaal’21 heeft de consequenties van een mislukking van het beleid: een zeespiegelstijging van 1,2 meter over 79 jaar – eventueel kan het ook twee meter worden.

En dat is de nationale klimaatrapportenoogst van drie dagen! Klimaattsaar Ed Nijpels vindt dat Nederlandse politici moeten ophouden steeds maar te praten over ‘haalbare en betaalbare’ maatregelen. De Raad van State is het daarmee eens. Het is alsof de maatregelen eerst langs de meetlat van een boekhouder moeten worden gelegd en niet doorgaan als ze te duur worden. Zo is het natuurlijk niet.

In 2030 moeten bijvoorbeeld alle nieuwe auto’s elektrisch zijn. Dat is volgens het PBL niet haalbaar, of er moeten vele extra miljarden op tafel komen, wat onbetaalbaar is. Zonder extra maatregelen blijven we steken op 41 procent, nog niet de helft van wat de bedoeling is. Nu treedt echter de Wet van Nijpels in werking: haalbaar en betaalbaar of niet, je zorgt er maar voor dat alle auto’s over acht jaar elektrisch zijn, linksom of rechtsom. Ik vind het wel een frisse en doortastende houding. Met gemekker over betaalbaarheid komen we er niet.

Maar intussen zitten we dus wel met dat démissionaire kabinet dat in ongewijzigde samenstelling op de Hilversumse hei kalmpjes werkt aan een nieuw regeerakkoord. Als ze nog even doortreuzelen en er straks nog wat démissionaire jaren achteraan plakken, doemt aan het eind van Rutte IV 2030 al op! Hebben die types wel in de gaten welke enorme inspanningen er van hun worden verwacht? Weten ze wel dat ze geacht worden Nederland de komende jaren ingrijpend te veranderen? Dat ze aan het roer staan van een omwenteling van monumentale afmetingen, zoals we die nooit eerder hebben meegemaakt?

Meer over