ColumnFloortje Smit

Beschouw natuur op de lange termijn als het winstgevendst en alles blijkt ‘haalbaar en betaalbaar’

null Beeld

Terwijl maandag bij de klimaatpsychologen de telefoon ongetwijfeld roodgloeiend stond, bleef demissionair premier Mark Rutte rustig. Dat alarmerende klimaatrapport van het IPCC was natuurlijk ‘uitermate zorgelijk’, maar de aanpak moest ook ‘haalbaar en betaalbaar zijn’.

Over zo’n uitspraak kun je makkelijk cynisch doen. Bijvoorbeeld door alwéér dat AD-artikeltje uit 2019 te citeren, waarin hij zegt dat we niet moeten doorslaan met het klimaat en wel moeten kunnen blijven barbecuen. Of die ene bekende meme van stal halen, van dat hondje dat in een brandend huis een kopje koffie drinkt en zegt: ‘This is fine’. Je kunt erop wijzen dat tien jaar kabinetten-Rutte volgens milieu-organisaties nog steeds weinig zoden aan de dijk heeft gezet op het gebied van natuur en milieu. Dat de gestelde klimaatdoelen moeten worden afgedwongen door een rechter. Maar dan kun je wel meteen een klimaatpsycholoog bellen.

Bij de overstromingen in Limburg zei Rutte nog dat er ‘echt iets aan de hand lijkt te zijn’. En nu wil hij ‘nummer 1’ zijn ‘in de Olympische Spelen van het klimaat’. Dat is tóch vooruitgang, helemaal sinds die barbecue-opmerking. En het is natuurlijk zo, zoals politiek verslaggever Yvonne Hofs op de Volkskrant-site vertelde, dat hij wel vaker grootse plannen heeft, zoals de hervormingen van de Nederlandse bestuurscultuur, die haperen als het op uitvoering aankomt. Maar je kunt er ook voor kiezen om te geloven dat dit niet weer een pappen-en-nathoudenopmerking is zonder concrete gevolgen. Omdat je geen klimaatpsycholoog wilt bellen.

Omdenken, heeft u daar al eens van gehoord? Een coachinghype, die je leert geen problemen te zien maar kansen. ‘Beer op de weg? Give him a hug!’, aldus het bedrijf dat er cursussen in geeft.

Als die klimaatdoelen vanwege grote economische belangen dus moeilijk haalbaar en betaalbaar lijken, zouden we ervoor moeten zorgen dat de economie er juist op vooruitgaat als we die klimaatdoelen nastreven. Zeg dus niet: de mensheid staat op het punt van uitsterven. Zeg wel: hier valt bijzonder veel geld te verdienen. Door duurzaam te innoveren. Nieuwe groene banen te creëren. Dit is de kant die Rutte op zegt te willen, en met hem vele andere politici. Een directe link leggen tussen economie en ecologie in plaats van ze tegenover elkaar te plaatsen, daarmee krijgen we vast de mensen en bedrijven die nu nog vrezen voor hun portemonnee mee. Maar dan wel vaart maken en drastisch doorpakken.

Het omdenken kan nog één stapje verder. Wat als we ‘natuur’ zélf nu eens een concrete waarde toekennen? Niet als iets waarvan we gratis en grenzeloos kunnen gebruikmaken om optimale winst te behalen? Dat concretiseren is wat bijvoorbeeld de Statistische Commissie van de Verenigde Naties sinds afgelopen april doet bij de berekening van de welvaart van landen. Eerder speelden natuurlijke hulpbronnen daarbij geen rol, zei topeconoom Elliott Harris tegen NRC. ‘Het systeem was gericht op vernietiging, niet op behoud.’

Wat is een levende boom waard? Schone lucht? Er zijn ingenieuze rekenmodellen voor. Het kan makkelijker: natuur op de lange termijn gewoon als het winstgevendst beschouwen. Dan zijn alle mogelijke maatregelen meteen ‘haalbaar en betaalbaar’.

Meer over