COLUMNLisa Bouyeure

Beïnvloedt TikTok hoe we muziek luisteren?

null Beeld

Deze week realiseerde ik me dat ik al maanden niet meer aan de WAP-dans heb gedacht (voluit: de wet ass pussy-dans). In de zomer kwam de choreografie nog in een gekmakende frequentie voorbij op TikTok, en bleek de halve wereld ineens de spagaat te kunnen, maar wie er nu nog mee aankomt, wordt linea recta de hoek in gestuurd met een muts met ‘boomer’ erop. Nummers die populariteit vergaren op de app schieten de hitlijsten in, maar op TikTok zelf is hun houdbaarheid beperkt. Elke keer dezelfde vijftien seconden (dat is hoe lang de meeste filmpjes duren) gaat toch vervelen.

Op Vulture, de popcultuurwebsite van New York Magazine, las ik onlangs een essay met de kop ‘Niets vlakt muziek meer af dan TikTok’. Een van de redenen die worden genoemd, is dat muziek op de app aan vereisten moet voldoen die niet per se met kwaliteit te maken hebben. Een goede beat is handig voor dance challenges, net als een songtekst die de luisteraar instructies geeft. Zielige liedjes zijn dan weer in trek bij jongeren die hun acteerkunsten willen tonen. Grappige teksten worden gekozen vanwege hun memepotentie. De mate waarin muziek te vertiktokken valt, is dus bepalend voor wat er in de top-40 terechtkomt.

Wie regelmatig een rondje door TikTok scrollt, kent al gauw alle liedjes die gebruikers geschikt hebben bevonden. Hoewel ik ze stuk voor stuk kan meeneuriën, heb ik vaak geen idee waarnaar ik luister. Eén minuut met Shazam in de aanslag, levert me het volgende resultaat op: Rasputin (1979) van Boney M, daarna Моя голова винтом van een vrij obscure Russische artiest die zich Kostromin noemt, dan het aanstekelijke Hadal Ahbek van de jonge Jordaanse singer-songwriter Issam Alnajjar en tot slot Louis Prima’s jarenvijftigversie van Pennies from Heaven.

null Beeld
Beeld

Zelf zit ik gelukkig nog niet in dat stadium, maar een columnist van het Amerikaanse Vox schreef deze week dat zo’n eindeloze ketting aan ongerelateerde TikTokdeuntjes tegenwoordig haar brein en dat van haar vrienden bevolkt. Ze hebben geen liedje meer in hun hoofd, maar liedjes (dit is misschien het moment om de term processie-oorwurm te opperen). De columnist gaf ook toe dat ze op Spotify alleen nog naar TikTokhits luistert, en daarbij het onbekende deel, dat het niet tot de cruciale vijftien seconden heeft geschopt, vaak overslaat.

Ik wil heus niet beweren dat muziek beter was toen je nog eigenhandig een fluit uit een stuk hout moest kerven, maar de luisterervaring is wel veranderd. Ooit ging je ergens naartoe en was je afhankelijk van wat en hoe lang er werd gespeeld, bij de grammofoonplaat en het cassettebandje kon je met enige moeite een nummer overslaan en met de komst van de cd werd dat nog makkelijker. In het mp3-tijdperk groeiden we uit tot playlistmensen, nu we bijna alles kunnen streamen, klikken we ons met gemak de wereld rond en op TikTok krijg je elke vijftien seconden een nieuw hoogtepunt op je afgevuurd. Onze aandachtspanne zal er niet langer op zijn geworden.

Dat oude zeemansliederen de laatste maanden een grote hit zijn op TikTok, zou daarom goed een tegenreactie kunnen zijn op de vluchtigheid van de app. Vooral mannen omarmden massaal het shanty-genre en begonnen a-capella en meerstemmig over walvissen en rum te zingen. Een filmpje van een Schotse postbode (met inmiddels een platencontract op zak) was het startschot van deze rage.

Tussen de reacties geeft een verwarde liefhebber misschien wel het antwoord op zijn eigen vraag: ‘Hoe komt het dat een liedje uit de 18de eeuw, waarmee zeelieden tijdens verre reizen de tijd doodden, zó lekker binnenkomt?’

Meer over