Opinie

Bedrag voor Dutchbat lll-veteranen: terechte erkenning of misplaatste bonus?

Het kabinet komt met een gebaar van erkenning naar Dutchbat III-veteranen die in Srebrenica hebben gediend tijdens de val van de enclave in 1995. De veteranen krijgen onder meer een bedrag van 5.000 euro. Terecht?

Vrienden en familieleden verwelkomen de militairen van Dutchbat bij hun terugkeer uit Zagreb.  Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Vrienden en familieleden verwelkomen de militairen van Dutchbat bij hun terugkeer uit Zagreb.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Dat een gebaar van waardering door Defensie op zijn plaats is, is vele malen waardevoller dan het krijgen van die 5.000 euro

‘Ik hoor dat jij 5.000 euro krijgt.’ Meteen sla ik aan het twijfelen hoe ik hier nu op moet reageren? Alles wat in de media over Srebrenica of Dutchbat III gezegd wordt, mijd ik al jaren. Ook ga ik het gesprek hierover met vrienden en collega’s zo veel mogelijk uit de weg. Begrijp me goed, ik ben trots dat ik deel heb uitgemaakt van Dutchbat III, maar ik heb geen puf meer om mij te moeten verdedigen, geen zin om weer een tijd boos en verdrietig te zijn. Ook weet ik dat dit altijd weer leidt tot slechte nachten en gelijkgestemd humeur.

Toch kan ik het niet laten om te benadrukken dat het mij helemaal niet om het geld gaat. Dit terwijl het eindrapport van de commissie-Borstlap zoveel waardevollere aanbevelingen bevat. De aanbeveling bijvoorbeeld dat Defensie moet staan voor haar personeel. Deze en overige adviezen zijn gebaseerd op een uitgebreid onderzoek naar het welzijn van de veteranen van Dutchbat III. Een onderzoek waaruit blijkt dat niet alleen de heftige gebeurtenissen tijdens de uitzending ertoe geleid hebben dat er zo’n groot percentage kampt met problemen. Het is voor velen juist de nasleep in media, politiek en naaste omgeving geweest die ons geraakt heeft.

Bij het horen uitspreken van de adviezen van de commissie-Borstlap liepen de tranen mij over de wangen. Blij dat iemand na al die jaren datgene zegt waar je al die tijd behoefte aan had. Iemand die vertelt dat een gebaar van waardering door Defensie op zijn plaats is. De adviezen achter dit gebaar waren voor mij vele malen waardevoller dan het krijgen van die 5.000 euro.

Boris Pents, veteraan Dutchbat III

Hebben de beroepsmilitairen van Dutchbat III een bijzondere prestatie geleverd om een bonus te krijgen?

Het is niet ongebruikelijk werknemers die een goede prestatie hebben geleverd eenmalig een bonus te geven. Dat wordt als een mooi gebaar gezien, maar er is dan ook wat voor geleverd. Maar waarom krijgen leden van Dutchbat lll, beroepsmilitairen, een bonus van 5.000 euro, een ‘symbolisch bedrag’ genoemd. Hebben zij een bijzondere prestatie geleverd? Dutchbat lll was in Srebrenica als VN-vredesmacht met als opdracht aanvallen op het gebied af te weren, indien nodig door middel van geweld. De bevolking aldaar moest namelijk beschermd worden.

We weten dat het fataal is afgelopen, waarbij na het vertrek van de Nederlandse soldaten op 11 juli 1995 zo’n 8.000 Bosnische moslimmannen en -jongens door Bosnisch-Servische soldaten werden vermoord. De missie van Dutchbat lll was dus hopeloos mislukt en de soldaten kregen daar de schuld van. Het onderzoek, dat door het NIOD (Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies) werd uitgevoerd en in 1995 uitkwam, liet een geheel ander verhaal zien, maar de soldaten voelden zich wel ‘gerehabiliteerd’.

Dat schijnt niet voldoende te zijn, want het kabinet zal met een ‘publieke verklaring’ komen, waarbij Dutchbat lll wordt ‘erkend’. Ik ben heel benieuwd wat ‘erkend’ gaat worden: dat ze verloren hebben, dat ze hard gevochten hebben of dat het niet anders kon?

Hoe groot moet de bonus eigenlijk zijn voor Nederlandse soldaten die in 1940 op de Grebbeberg hebben gevochten?

David Barnouw is historicus, voormalig onderzoeker NIOD

Meer over