ColumnAriejan Korteweg in Maastricht

Baron van Vloten, consul van Rusland, doet er even het zwijgen toe

null Beeld
Ariejan Korteweg

Bel me over een week, dan maken we een afspraak, had baron Constantijn van Vloten gezegd. Het was nu even niet handig, hij werd bedreigd, kreeg veel onaangename e-mails, omdat mensen hem zijn verdediging van Poetin niet in dank afnamen. De militaire operatie zou binnenkort worden afgerond, dan had Poetin de rust teruggebracht en konden we praten.

Het is anderhalve week later en Van Vloten zegt: ‘Ik wil het nog steeds niet doen.’ Hij zag de reacties op het interview in Buitenhof met de Russische ambassadeur Alexander Shulgin, die van geen oorlog en burgerslachtoffers wil weten, en het lijkt hem beter te zwijgen. ‘Wat ik zou zeggen, is wat de ambassadeur zei. Ook vanwege de veiligheid ga ik dat niet herhalen. Er zijn zoveel bedreigingen, ik kijk er maar niet meer naar.’

Van Vloten is honorair consul van Rusland in Maastricht, een functie waarvan ik drie weken geleden het bestaan niet vermoedde. Zijn consulaat, gevestigd in de voormalige schouwburg La Bonbonnière, werd in 2014 geopend door burgemeester Hoes en gouverneur Bovens, die zich ook toen al omstandig moesten verdedigen voor dit Russische ankerpunt in de gemeente. Vanuit Maastricht staat hij ten dienste van de ongeveer tweeduizend Russen in Limburg en Noord-Brabant, en van de streekgenoten die zaken doen met Rusland. Een van hen is hijzelf.

Kort na de Russische inval in Oekraïne liet Van Vloten zich interviewen door de regionale media. In 2014 had hij nog gezegd zichzelf vooral als sociaal werker te zien en geen commentaar te geven op actualiteiten. Dat principe bleek hij te hebben afgelegd. De consul noemde Poetin ‘netjes, eerlijk, fatsoenlijk en uiterst integer’. Hij zei het jammer te vinden dat Poetin deze ‘technisch-militaire operatie’ niet eerder had uitgevoerd. In Het Belang van Limburg: ‘Poetin gaat voor de korte pijn in Oekraïne. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden.’ In De Limburger sprak hij van ‘een vredesmissie, nodig omdat Rusland dertig jaar te soft was geweest’. ‘U kunt me nu heel gemakkelijk afbranden. Maar ik leg steeds het verhaal uit.’

Die uitleg werd in Maastricht niet gewaardeerd. Op muren en ramen van het consulaat werd het blauw-geel van Oekraïne geschilderd, iemand schroefde het naambordje van de gevel. De Russische vlag zou Van Vloten op een vroege ochtend zelf weghalen. Sindsdien handelt hij de consulaire zaken af via de mail. Het consulaat is gesloten.

Carnavalsvierder bij het met verf bekladde consulaat. Beeld Marcel van Hoorn / ANP
Carnavalsvierder bij het met verf bekladde consulaat.Beeld Marcel van Hoorn / ANP

Van Vloten duikt in de regionale media aan beide kanten van de grens al decennia geregeld op. Wat we leren: Van Vloten (70) is een selfmade man uit Maarssen die een tijdje boerde op de Veluwe, winst maakte met de verkoop van ongefluorideerd water uit Drenthe en overstapte op vierkante pizza’s – op één dag gingen er tijdens Pinkpop 17 duizend over de toonbank. Zijn loopbaan als horecaondernemer was begonnen.

Hij ging cateren voor de circuits van Assen en Zandvoort, voor Thialf, Duinrell, Archeon en Paleis Het Loo, waardoor hij contacten in Rusland kreeg; met zijn VVM Group mocht hij zelfbedieningsrestaurants openen in de musea van Sint-Petersburg en banketten verzorgen. Hij ontmoette er zijn vrouw, ging op de foto met toenmalig president Medvedev en kreeg schriftelijke complimenten van Poetin. Van Vloten kocht het vervallen Château de la Motte in de Belgische Haspengouw en maakte daar een uitspanning van, met feestzalen en een brasserie – Beatrix hangt er naast Poetin en Peter de Grote in het trappenhuis. Ook La Bonbonnière werd een investering.

null Beeld

De wind is gedraaid. Gemeente Maastricht laat weten dat Van Vloten ‘zonder recht de indruk gaf gebruik te maken van de Bonbonnière’, omdat het enkel nog een postadres was. Het adres is inmiddels verwijderd van de site. ‘Hierdoor is het Russische consulaat niet langer gevestigd in onze stad.’

De regionale pers meldde ook dat Van Vloten zich ten onrechte baron zou noemen vanwege een in Kroatië gekochte titel. Dat blijkt een misverstand te zijn. Marc Scheidius, secretaris van de Hoge Raad van Adel, zegt dat hij dit aanvankelijk dacht, maar dat Van Vloten zijn titel – vacant sedert de twaalfde eeuw – zou hebben gekregen van ‘een Kroatische gezagsdrager’. Hij moet zichzelf eigenlijk als ‘baron hr’ presenteren, preciseert Scheidius, naar Hrvatska, zoals Kroatië zichzelf noemt.

Er zit een boek in Van Vloten; Gogol zou er raad mee weten.

Meer over