Commentaar

Barmhartig Oekraïense vluchtelingen opvangen is nog de enige optie

De internationale gemeenschap staat machteloos tegenover de humanitaire catastrofe die over Oekraïne wordt uitgestort.

Carlijne Vos

De zwaar belegerde stad Marioepol staat voor een ‘humanitaire catastrofe’. Volgens de burgemeester van de Oekraïense havenstad zitten nog 170 duizend inwoners vast in schuilkelders, zonder water, voedsel, elektriciteit of medicijnen. Zij zouden dringend moeten worden geëvacueerd, maar Rusland weigerde maandag opnieuw een veilige aftocht te garanderen. De belegering van Marioepol, mét de geteisterde burgers erin, is immers onderdeel van de strategie om de stad tot overgave te dwingen.

De wereld kan dus behalve kansarm diplomatiek bemiddelen niet anders dan machteloos toekijken. Hetzelfde geldt voor de aanwezige noodhulporganisaties. Zonder instemming van beide strijdende partijen kan geen ‘humanitaire corridor’ in gebruik worden genomen waarlangs burgers kunnen worden geëvacueerd en omgekeerd: hulpgoederen aangevoerd. Kritiek klinkt op hulporganisaties als het Internationale Rode Kruis dat zij zich onvoldoende zouden inspannen, maar terecht verweren zij zich met argument dat zij zich als ‘neutrale’ partij niet in het conflict kunnen mengen om een veilige zone af te dwingen.

Burgers uit Marioepol zouden nu worden gedeporteerd naar Russisch grondgebied. Volgen de BBC, die hier zondag over berichtte, zou het gaat om 40 duizend inwoners die onder dwang zijn afgevoerd. Dergelijke gedwongen deportaties worden internationaal erkend als een schending van mensenrechten en zijn daarmee mogelijk een oorlogsmisdaad. Onderzoek van de VN, gestart door het Internationaal Gerechtshof en het Internationaal Strafhof in Den Haag, zal dat in de toekomst moeten uitwijzen.

Kapotgebombardeerde stadswijken

De morele veroordeling van Ruslands invasie en de wandaden in Oekraïne is er wél al, ruimschoots. De beelden van kapotgebombardeerde stadswijken, waarvoor in slechts een maand tijd bijna vier miljoen burgers de grens over zijn gevlucht, laten weinig aan de verbeelding over. VN-topman António Guterres riep Rusland vorige week nog op de ‘absurde oorlog’ te staken en vroeg zich hardop af hoeveel doden er nog moeten vallen voordat het besef neerdaalt dat er straks, na de beëindiging van de strijd, alleen maar verliezers zijn en geen winnaars.

Guterres veroordeelde de oorlog in Oekraïne als ‘moreel onacceptabel, politiek onverdedigbaar en militair onzinnig’. Maar zolang president Poetin zich doof houdt voor mondiale verontwaardiging en smeekbeden om mensenrechtenverdragen te respecteren en burgers te sparen, klinken alle woorden even hol.

De internationale gemeenschap staat simpelweg machteloos tegenover de humanitaire ramp die over Oekraïne wordt uitgestort, omdat militair ingrijpen als geen optie wordt beschouwd en economische sancties tot dusver geen effect hebben. Barmhartig vluchtelingen opvangen is dan nog de enige optie.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over