Banksy begeeft zich ergens tussen kunst en gimmick

Graffiti-kunstenaar Banksy is een mens. Maar willen we echt weten hoe God van achteren heet?

null Beeld null

Het was maar een klein berichtje in de krant, afgelopen zaterdag: 'Banksy ontmaskerd door speciale techniek.'

Banksy, de wereldberoemde graffitikunstenaar, spoot zijn zwarte sjablonen op onbewaakte momenten op muren van Londen en andere steden. Rake beelden waarin hij ragfijn de westerse samenleving, politiek en hypocrisie becommentarieert.

Om in te lijsten.

Letterlijk, want van de straat verplaatsten werk en kunstenaar zich steeds meer naar de grote galeries, waar zijn gratis kunst vanzelf woekerwaarden bereikte. Niet altijd een even gelukkig huwelijk. Vorige zomer hield een galerie in de Amsterdamse Nieuwe Spiegelstraat een expositie van zijn werk. Het meisje met de hartjesballon, de gemaskerde molotovcocktaildemonstrant (een demonstrant die op het punt staat een bos bloemen te werpen): ze waren op handzaam canvas gespoten. Misschien wel gedrukt, want in het prijzige pandje hingen voornamelijk 'prints, gesigneerd en ongesigneerd'. Het was alsof je in een posterwinkel stond. Het rook er niet naar verf of straat, maar enkel naar dik geld.

Banksy begeeft zich wat mij betreft ergens tussen kunst en gimmick, maar zolang het een duidelijke handtekening heeft, zijn beide me lief. De mysterieuze schepper maakte het werk alleen maar intrigerender. Anonimiteit als deel van de kunst.

Het is nu 'bewezen': Banksy is een mens, en hij heet Robin Gunningham. Geen nieuws: al in 2008 publiceerde de Britse krant de Mail on Sunday die naam; Google leverde al tienduizenden hits met dezelfde combinatie. Maar nu is het 'echt'.

null Beeld null

Het zijn geen kunsthistorici die dat onderzochten, maar criminologen van de Londense Queen Mary University. Graffiti is immers ook een 'minor terrorist act', zo schreven zij in het prachtblad Journal of Spatial Science. Om hun verfijnde rekenmethoden te demonstreren lieten zij software Banksy 'geografisch profileren'. Een pub, een speeltuintje, wat woonadressen: ja hoor, alles wees op Gunningham.

Die ontkent, maar dat doet er niet meer toe.

De champagnekurken zullen geknald hebben op de Queen Mary University, maar ik had het niet willen weten. De publicatie is zoiets als op Youtube de trucs van Mindf*cker Victor Mids verklappen, of de afloop van House of Cards verraden.

Laat criminologen hun hoogwaardige software gebruiken om boeven te vangen. Ga op zoek naar God, desnoods. Hoewel: willen we werkelijk weten hoe God van achteren heet en waar hij woont?

Zelf waag ik nog te betwijfelen of Banksy inderdaad de eenling Gunningham is en niet een collectief, maar dan ben je een Molloot die ondanks alle opzichtige presenteerblaadjes wekenlang weigert te geloven dat Klaas van Kruistum de mol is.

Toch voel ik me beroofd. De 'wetenschappelijke onthulling' is de zoveelste aanslag op de anonimiteit, die niet meer mag bestaan in tijden van transparantie. Een anonieme kunstenaar 'ontmaskeren' is een minor terroristic act.

null Beeld null
Meer over