CommentaarNegatieve rente

Als Lagarde geld in de economie blijft pompen moeten politici zorgen voor een eerlijke verdeling

Door het beleid van de ECB wordt verstandig beleid van sparen en het aanleggen van reserves afgestraft.

President van de Europese Centrale Bank (ECB) Christine Lagarde in december.Beeld REUTERS

Zorginstellingen die reserves aanhouden om hun rekeningen te allen tijde te kunnen betalen, worden daarvoor gestraft. Door de negatieve rente moeten ze jaarlijks een fors bedrag aan hun banken overmaken.

Het is het zoveelste bizarre voorbeeld van de wereld die de Europese Centrale bank (ECB) heeft gecreëerd met haar monetaire beleid. Door de lage rente wordt financieel verstandig beleid (sparen, reserves aanhouden) afgestraft en financieel onverstandig gedrag (lenen, schulden maken) beloond.

Door de lage rente nemen de vermogensverschillen bovendien hand over hand toe. Nederlandse huizenbezitters kunnen blij zijn, maar alle Nederlanders zonder vastgoed of andere bezittingen betalen de prijs. De lonen zijn de afgelopen jaren amper gestegen, zeker niet voor het snel groeiende leger van freelancers. Wie in loondienst is en een huis huurt, ziet zijn of haar pensioen door de lage rente krimpen en daar staat niets tegenover.

Het geld dat ECB-president Christine Lagarde en voor haar Mario Draghi in de economie pompen komt voor een groot deel op de verkeerde plek terecht, bij mensen en instituten die al veel hebben. Bedrijven gebruiken de lage rente veelal niet om te investeren maar vooral om eigen aandelen in te kopen, waardoor het rendement voor de aandeelhouders stijgt.

De hoop is nog steeds dat de lage rente leidt tot extra investeringen en consumptieve uitgaven, waardoor de economie harder gaat draaien en de inflatie toeneemt. De vraag is echter of dat in een vergrijzende economie nog wel gaat gebeuren. Er is te veel kapitaal op zoek naar rendement en er zijn te weinig ondernemers en bedrijven die willen investeren.

Politici houden zich opvallend afzijdig, maar zouden het als hun plicht moeten zien de effecten van het ECB-beleid te verzachten. Dat kan onder meer door de overheidsuitgaven op te voeren, zelf te investeren – in de zorg bijvoorbeeld, zodat het effect van de negatieve rente kan worden gecompenseerd – of door na te denken over onconventionele maatregelen als een universeel basisinkomen. Als Lagarde geld in de economie blijft pompen moeten politici zorgen voor een eerlijke verdeling.

Meer over