ColumnSheila Sitalsing

Als de rijken het land verlaten vanwege de belasting, houden we de leuke mensen over

null Beeld

Van alle ideeën die lobbyend Nederland dezer dagen op de formatietafel probeert te krijgen kwam het beste plan van Djaffar Shalchi, en hij is niet eens professioneel lobbyist – of Nederlands staatsburger zelfs. Woensdag stond deze Deen in de Volkskrant. Hij is vastgoedmiljonair in Denemarken en pleit al een jaar onder de noemer Millionaires for Humanity voor hogere belastingen over het vermogen van de echt rijken, ‘onmiddellijk, substantieel, permanent’.

Hij houdt er frisse ideeën op na over het belang van een sterke publieke sector en over de dwaalleer van de meritocratie (‘Ik heb alles grotendeels aan de Deense verzorgingsstaat te danken, die gericht was op gelijke kansen en sociale stijging. Ik word weleens een selfmade man genoemd, maar voor mij is dat bullshit. Je groeit op in een maatschappij met allerlei mogelijkheden’), en ontleent daaraan de overtuiging dat het beter is een deel van je vermogen in de schatkist te storten ten behoeve van het publieke belang dan er nog meer huizen of auto’s van te kopen. Of een speedboot van 2 miljoen, dachten we er thuis achteraan.

Inmiddels hebben ruim honderd miljonairs zich geschaard achter zijn initiatief. Geen steun in eigen gelederen om van achterover te vallen, want de wereld telt miljoenen miljonairs en Nederland herbergt er naast diverse mondkapjesproleten nog eens honderdduizenden. Maar dat is geen reden het niet te doen; het opschroeven van de accijns op sigaretten laten we ook niet afhangen van het draagvlak onder rokers.

De knop om aan te draaien is de vermogensbelasting. Shalchi heeft het over 1 procent extra over het netto vermogen, maar de ambitie kan natuurlijk hoger. (Nu we toch alinea’s voor het regeerakkoord aan het aandragen zijn: nog beter zou een zuivere vermogensaanwasheffing zijn, waarbij het normale tarief voor de inkomstenbelasting wordt geheven over de waardestijging van het vermogen. Want waarom zou iemand meer belasting moeten betalen over geld dat hij heeft verdiend met het besturen van de tram, dan over de koerswinst op aandeeltjes Signify die in de hangmat is vergaard? Helaas zal het niet zo snel komen van een vermogensaanwasheffing, want wanneer dat woord valt steekt de ene fiscalist steevast een college af over ‘onuitvoerbaarheid’ en somt de andere alle gesneefde pogingen hiertoe uit het verleden op. Daarom doen we het met gemankeerde varianten, zoals de huidige vermogensrendementsheffing die neerkomt op veel te weinig belasting over veel te veel geld.)

Van het uitgekauwde tegenargument – dan verlaten de rijken spoorslags het land en verliezen we de bloem der natie! – maakt Shalchi gehakt: ‘Denkt u dat ze later trots tegen hun kleinkinderen en vrienden zullen zeggen: ik ben het land ontvlucht omdat ik als multimiljonair 1 procent belasting moest betalen voor de bestrijding van armoede, kansenongelijkheid en klimaatverandering?’ Daar kan nog bij als argument vóór: zo houden we alleen de leuke mensen over.

Menige miljonair schermt met liefdadigheid – iets met kinderkanker ofzo – bij wijze van aflaat, maar zelfs kinderen snappen dat ostentatief geld steken in zelfgekozen goede doelen en ondertussen niet veel belasting betalen een ondemocratische en arrogante poging is om met grof geld macht en goodwill te kopen.

De vermogensheffing kan dus omhoog, en flink wat. Kost maar een regel in het ultradunne regeerakkoord, en helpt tobbende mondkapjesmiljonairs in een moeite door aan een simpel moreel kompas. Gratis.

Meer over