ColumnSheila Sitalsing

Al wat rest is vasthouden aan de mythe van De Regio

null Beeld

In De Regio, het mythische gebied waar menige politicus van droomt, is het ruim en leeg en aangeharkt. Ontheemden die brandhaarden zijn ontvlucht, bewerken er vlijtig het land, de wangen bol en blozend. Na gedane arbeid spelen ze schaterlachend een balspel met de kinderen, waarna ze gezamenlijk een voedzame maaltijd nuttigen en zich tevreden te rusten leggen tussen knisperend linnengoed.

De Regio heeft ongelimiteerd plek voor nieuwe ontheemden uit nieuwe hellegaten; ze worden onthaald met een rondrit per huifkar langs het juichende volk. Als De Regio niet zo godsonmogelijk ver weg lag – alles wat vlak bij Nederland ligt, kan natuurlijk nooit De Regio zijn – zouden ze er haast zelf willen wonen, al die lui die warm pleiten voor opvang in De Regio. Dat is namelijk júíst goed voor ‘die mensen’, want als de oorlog over een week voorbij is en het hellegat schoongeboend, duurt de terugreis korter. Het is ook beter voor ons.

Toen Mark Rutte, pleitbezorger van opvang ‘in De Regio’, in 2016 voor het eerst zo’n mythische plek in Zuid-Libanon bezocht waar Nederland aan meebetaalt, zag hij volgens de meereizende Volkskrant-correspondent Ana van Es dit: rijen tenten van vuilwit plastic, broeiend afval, vliegen, vluchtelingen die wezen op de afwezigheid van elektriciteit, en een meisje van 15 dat de uitzichtloosheid adequaat samenvatte in een vraag aan Rutte: ‘Wat moet ik straks nou worden?’ Dat wist de premier ook niet, maar hij zei mede namens ons allen wel enthousiast: ‘Ik vind het zo leuk om in hun huisjes te kijken. Het zijn toch ook huisjes?’

In het politieke debat over het Nederlandse vluchtelingenbeleid neemt het geloofsartikel van De Regio een centrale plaats in. Vluchtelingenverdragen, afspraken over gedeelde verantwoordelijkheden, verdeelsleutels en hervestigingsverplichtingen, de morele plicht tot generositeit: het is er allemaal ondergeschikt aan gemaakt. Terwijl De Regio nu al 86 procent van ’s werelds ontheemden huisvest, vaak onder weinig verheffende omstandigheden want het Westen is weliswaar groot fan van opvang in De Regio, maar bijpassende royale financiering blijft uit.

‘Alles op alles’ zou de regering zetten om Afghanen die ‘ons’ hadden bijgestaan veilig naar Nederland te halen, zo bezwoer Ank Bijleveld na de val van Kabul. Natalie Righton en Arnout Brouwers schrijven al dagen in de krant hoe we ‘alles op alles’ moeten duiden: gekruidenier over ‘kerngezinnen’, fixers of bewakers die niet op lijsten staan, en Nederlandse staatsburgers die in het riool zijn achtergelaten.

Dinsdag stonden opnieuw de woorden ‘alles op alles’ in de krant. Alles op alles willen de Europese lidstaten, Nederland incluis, zetten om te voorkomen dat op drift geraakte Afghanen naar Europa reizen. Deze ‘alles op alles’ is een stuk serieuzer: hoewel er een aangenomen Kamermotie ligt die royale toelating stipuleert van alle Afghanen die voor Nederlandse militairen en journalisten hebben gewerkt, vindt de premier inmiddels dat we de zaken ‘per geval’ moeten bekijken. Want De Regio!

Jarenlang manifesteerde de Europese Unie zich, met volle instemming van Nederland, als een waardegemeenschap die met soft power wereldwijd welvaart en vrede zou uitdragen. Nog zo’n mythe. De soft power zonder militaire stok achter de deur wordt weggehoond en de waardegemeenschap is moreel failliet nu ze de ultieme verantwoordelijkheid van een mislukte interventie weigert te dragen. Al wat rest is vasthouden aan de mythe van De Regio.

Meer over