ColumnSheila Sitalsing

Al die tegeltjeswijsheden over een virus dat geen onderscheid maakt: flauwekul

null Beeld

Afgelopen oktober, toen de Volkskrant ging kijken in Moerwijk, waar de mensen weinig bezitten en in schimmelhuizen wonen, en waar ze kampen met schulden en verslavingen, gaf huisarts Amanda de Glanville een inkijkje in haar praktijk: ‘Veel ellende, veel acute zorg. Mensen kampen met overgewicht, suikerziekte, longkanker, atriumfibrilleren en vaak psychiatrische aandoeningen. Hart- en vaatziekten komen hier even vaak voor als in Bulgarije, een land waar de gezondheid ver achterloopt op het Europees gemiddelde. Waar elders in Den Haag mensen gezondheidsklachten krijgen vanaf hun 70ste, zijn mensen hier met 55 al echt oud.’

In Moerwijk wonen mensen met weinig inkomen en weinig opleiding – vaak gaan die twee dingen samen – samen met mensen die bovengemiddeld veel pech hebben gehad in het leven. Ze roken meer, ze bewegen minder, ze zijn slecht voorgelicht over gezond leven. Door chronische stress wegens aanhoudend gepieker over schulden nemen ze verkeerde beslissingen. Ze houden er alle aandoeningen die huisarts De Glanville hierboven opsomt aan over. Wonen in betonnen dozen met schimmel en een slecht binnenklimaat helpt niet mee. En dus gaan ze zes jaar eerder dood dan de mensen die aan de goede kant van de opleidings- en inkomenskloof wonen. Dat kortere leven is ook nog beroerder van kwaliteit: ze leven vijftien jaar minder in goede gezondheid. Armoedebestrijding fleurt niet alleen levens op, het redt ze ook.

‘Dit verschil is dé sociale kwestie van deze tijd’, zei Jet Bussemaker, voorzitter van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving in datzelfde artikel. Sociale kwestie: een schitterend woord van heel vroeger dat je veel te weinig hoort in tijden van ‘vecht je in en houd je eigen broek op’.

Er verschijnen geregeld brave rapporten over de gezondheidskloof. Joost Zaat, onze eigen Volkskrant-huisarts die met nuchterheid en gouden pennetje schrijft over alles wat hij in zijn praktijk ziet langskomen, maakte zich in deze krant al eens boos over de plannen voor het dichten van de gezondheidskloof van het ministerie van Volksgezondheid: ‘Geen woord over armoedebestrijding en nog net eentje over onderwijs, wel over het halfbakken Nationaal Preventieakkoord.’

Dinsdag rekende het CBS nog maar eens een keer voor wat de gevolgen zijn van de sociale kwestie van deze tijd: er zijn veel meer arme mensen doodgegaan aan corona dan rijke – in relatieve zin. De armste 20 procent van de bevolking had in de eerste golf drie keer zoveel kans om te overlijden aan corona dan de rijkste 20 procent. Al die tegeltjeswijsheden over een virus dat geen onderscheid maakt: flauwekul.

Woensdag debatteerde Tweede Kamer weer over het coronabeleid met de regering. Nu komt het, dacht je. Ze gaan de premier en de minister om de oren slaan met de staatjes van het CBS, en vragen waarom we dit toe blijven staan in een van ’s werelds rijkste landen.

Eerst kwamen de grote partijen. Er werden puntjes gescoord over de avondklok, iemand kwam op voor de ondernemers, een ander voor studenten, allemaal klaagden ze over het vaccinatietempo.

De spreker namens GroenLinks liet als eerste het begrip ‘solidariteit’ vallen. Daarna spraken de SP, de PvdA, de Partij voor de Dieren en de ChristenUnie schande van de gezondheidskloof. Allemaal partijen die van de kiezers minder dan tien zetels hebben gekregen bij de verkiezingen.

Benieuwd hoe vaak het begrip ‘sociale kwestie’ gaat vallen tijdens de onderhandelingen over een nieuw regeerakkoord.

Meer over