Columnbert wagendorp

Al die mensenlevens, al dat geld: waarvoor? Voor niks, noppes, voor de kat z’n viool

null Beeld

Het ministerie van Defensie stuurde de Tweede Kamer donderdagochtend een brief over de ‘inwerkingtreding vertrekplan vliegveld Kabul’. Dat was een misleidende titel, want in de brief stond juist dat het vertrekplan werd beëindigd. Donderdagmiddag vertrok het laatste vliegtuig met diplomaten en militairen – en de laatste burgers die nog aan boord wisten te komen.

De brief was ondertekend door de ministers Kaag en Bijleveld en ook door Ankie Broekers-Knol, die parodie op een staatssecretaris die je de evacuatie van een rommelzolder nog niet zou toevertrouwen, laat staan de terugtrekking uit de totale chaos.

Het ministerie van Sigrid Kaag, die als excuus heeft dat ze veel tijd kwijt is met het geleuter over een nieuw kabinet, stuurde tegelijkertijd een tweet aan de Nederlanders die nog vastzitten in Kabul. Die begon met ‘Bent u nog in Afghanistan?’ Wie die vraag bevestigend kon beantwoorden moest even doorlezen. ‘De veiligheidssituatie laat het niet toe om naar het vliegveld in #Kabul te komen. In navolging van de VS en VK roepen we mensen op om naar een veilige locatie te gaan.’

Een goedbedoeld advies, zij het een beetje cynisch, want die mensen waren juist vanwege het gebrek aan veilige locaties van plan naar het vliegveld te komen, in de hoop vandaar naar een veilige locatie te vliegen. De tweet werd beëindigd met ‘Nadere informatie volgt’, maar dat was een loze toevoeging van een wanhopige ambtenaar die het ook niet meer wist.

Hoeveel mensen het laatste vliegtuig misten, weet niemand. Wat dat voor gevolgen gaat krijgen voor de achterblijvers is ook onbekend. Mark Rutte vond het verschrikkelijk, ‘maar wat wel of niet goed is gegaan, gaan we later nog in kaart brengen’. Een Commissie-Vertrekplan die met een vernietigend rapport komt is wel het minste. ‘Als er fouten zijn gemaakt, ben ik de eerste om die toe te geven’, zei Rutte ook nog. Dat weten we inmiddels, sorry zeggen begint zijn specialiteit te worden.

En zo komt er een eind aan de oorlog in Afghanistan: de naties die het land wel even zouden veranderen in een moderne democratie vertrekken met de staart tussen de benen en laten de boel de boel. Als het laatste tabé van een verdoemd land blies een zelfmoordterrorist zichzelf op: tientallen doden.

De oorlog, codenaam Operation Enduring Freedom, begon op 7 oktober 2001, bijna vier weken na 9/11, met bombardementen op onder meer het vliegveld van Kabul. Dus de twintig jaar hebben we net niet gehaald. Tussen 2006 en 2010 was Nederland actief in Uruzgan, waar het vanuit Kamp Holland liet zien hoe de Dutch Approach er in de praktijk uitzag. Het was geen vechtmissie, werd de Tweede Kamer en de publieke opinie wijsgemaakt, het was een opbouwmissie. De kosten bedroegen ruwweg 2,5 miljard, 25 Nederlandse soldaten kwamen om het leven.

Peanuts vergeleken met de kosten die de VS maakten: 2.500 doden en ruim 2.000 miljard dollar – rentekosten en de betalingen aan invalide veteranen niet meegerekend. De miljarden die daarmee zijn gemoeid, komen pas in het midden van deze eeuw tot een maximum. In totaal kostte de oorlog aan bijna een kwart miljoen mensen het leven.

En waarvoor? Voor niks, noppes, voor de kat z’n viool. Het is een wrede conclusie en eens te meer het bewijs dat je oorlog niet aan politieke klaplopers en generaals kunt overlaten. Die liegen erop los – tot ze door de mand vallen, hun ongelijk wordt bewezen en ze mokkend met pensioen gaan.

Hoe zou het zijn met het door de Nederlanders aangelegde fietspad in Uruzgan? Vermoedelijk ligt het er verlaten en verwaarloosd bij, de Taliban zijn nu eenmaal niet van die fietsers.

Meer over