LezersbrievenVrijdag 26 juni

‘Afrikaanse rol in slavernij is geen excuus’

De lezersbrieven van vrijdag 26 juni.

Kasteel Elmina in Ghana, waarvandaan Nederland tot slaaf gemaakte Afrikanen naar het westelijk halfrond vervoerde. Beeld Getty

Brief van de dag: ‘De vraag stimuleerde het aanbod, niet andersom’

Voortdurend komt in discussies over de slavernij het excuus naar boven dat het de Afrikanen zelf waren die de slavernij exploiteerden. Daar zit iets in. In het huidige Ghana waren het de ­Ashanti die van overwonnen dorpen de dorpelingen meevoerden, de vrouwen als bijslaap, de mannen als krijger in hun dienst en de kinderen als landarbeiders. Zo ging dat vele eeuwen, zoals dat op veel andere plekken op aarde ook gebeurde. Maar er veranderde iets wezenlijks toen er schepen aan de horizon verschenen met mannen die bereid waren goederen te ruilen tegen de gevangenen. In het begin waren dat de spiegeltjes en kralen die wij van de verhalen kennen, maar al snel werden dat zwaarden, musketten en kruit, waarmee de Ashanti gestimuleerd werden nóg effectiever en in nóg grotere aantallen mensen te roven. Met de nekboei om werden die in een gruwelijke tocht naar de kust gejaagd, waar de blanke handelaren hen ‘merkten’ en als lepels in een rek stapelden in hun bedompte ruim om ze naar de West te vervoeren. Het idee dat het aanbod de vraag stimuleerde, is daarom zeer twijfelachtig. Het was eerder andersom, en daarmee houdt het excuus op geen enkele manier stand.

Kees Uittenhout, auteur van Gouden Handel , roman over slavernij, Sprang-Capelle

Deskundigen

De naam van de actiegroep #Viruswaanzin van Willem Engel is kennelijk ontleend aan de titel van het boek Virus-Wahn (2008) van de Duitse internist en virusontkenner Claus Köhnlein en journalist Torsten Engelbrecht. Dat zijn de zogenaamde ‘deskundigen’ waarop Engel zich beroept.

Ton Majoor, Warnsveld

Voetbalstadions

Dat gaat ’m natuurlijk niet worden, hoera fluisteren bij een doelpunt of iets anders bij een verkeerd beoordeelde overtreding. Mijn idee: alle supporters op les bij Irma Sluis.

Jan van Paassen, Harfsen

Verre reis

In zijn persconferentie hamerde Mark Rutte nog eens nadrukkelijk op het bewaren van de anderhalve meter afstand. Hij heeft zeer gelijk. Maar wat te denken van de enthousiastelingen die een verre reis boeken naar een risicoland en met virus en al terugkeren, intussen een paar medepassagiers besmet hebbende? Bij terugkeer een stevige omhelzing van de familie en de rest laat zich raden. Is dat voor de komende tijd niet een veel groter risico?

Jill Bangert, Den Haag

Regionale identiteit

Het opiniestuk ‘Het Nederlandse ‘wij’ zit in dorp en regio’ geeft goed weer wat zich circa twintig jaar – niet altijd in alle stilte – op allerlei plekken in Europa aan het voltrekken is. Schotland, Wales, Catalonië, Baskenland, Tirol, Lotharingen om er maar een paar te noemen, zijn prachtige voorbeelden van langzaam, onomkeerbaar groeiend regionalisme. Sinds landsgrenzen fluïde geworden zijn (corona is slechts een onderbreking van dat proces) herleven her en der regionale identiteiten. De EU speelt hier handig op in omdat met regionale Europese politiek ‘Europa’ dichter bij de burger gebracht kan worden. Daarom is het zo jammer dat op nationaal niveau ‘identiteitspolitiek’ een beladen begrip geworden is, van enghartigheid en bekrompenheid. Dat is het in de regio juist niet.

Edward L. Figee, (gepromoveerd op regionale belangenbehartiging in politieke arena’s), Enschede

Hoeveel ic-bedden?

Er woedt al enige tijd een interessante, maar moeilijke discussie over de vraag of leeftijd een rol moet spelen bij de toewijzing van ic-bedden. Zou de discussie niet ook moeten gaan over hoeveel ic-bedden in Nederland wenselijk zijn? Als Nederland evenveel ic-bedden per 100 duizend inwoners zou hebben als Duitsland of België, zouden bij een nieuwe crisis eerst nog honderden extra levens worden gered voordat de vraag actueel wordt of een jongere voorrang moet hebben op een oudere. Het pre-corona-argument dat Nederland ten dode opgeschreven ouderen liever thuis laat sterven dan in een ic-bed, gaat niet op. Bij de coronacrisis bepaalt het aantal ic-bedden niet alleen wáár men sterft, maar ook óf men sterft. Laten we dus ook praten over het aantal ic-bedden dat Nederland paraat moet hebben.

Frans de Graaf, Brussel

Leegloop zorg

Geen structurele verhoging van de salarissen van zorgmedewerkers. De covidstorm is gaan liggen en waar ik al bang voor was, werd bewaarheid. Geen financiële verbetering voor mensen in dit ‘cruciale’ beroep. Wie gaat er bij een volgende uitbraak voor ernstig zieke mensen zorgen? Door de stemming van de coalitiepartijen zal de voorspelde leegloop niet tot staan worden gebracht, ondanks de toegenomen maatschappelijke waardering.

Piet van Wijk, oud-ic-verpleegkundige en docent ic-opleiding, Goirle

Klompé en Kroes

In 1977 was ik bij een vergadering waar Marga Klompé voorzitter was. Ze was zakelijk en doortastend maar warmte of charme straalde ze niet uit. Wat ik niet vergeten ben, zijn haar woorden bij een bepaald voorstel, ‘Je n’insiste pas’. Oké, zoals u wilt, zou een ander misschien zeggen.

Rond diezelfde tijd stond ik ook oog in oog bij een kort gesprek met Neelie Smit-Kroes, zoals ze zich toen nog noemde. Ik herinner me nog haar levendige, onderzoekende blik. Klompé was in haar nadagen, Kroes zou nog furore maken als Eurocommissaris. Als ik mocht kiezen zou zij in de canon komen.

Kees Smit, Bilthoven

Meer over