CommentaarKoen Haegens

Achter de klimaatmiljarden schuilt een gebrek aan daadkracht

Een tankwagen vol fossiele brandstof met de tekst:
Een tankwagen vol fossiele brandstof met de tekst: "Ik ben CO2-neutraal op weg."Beeld Arie Kievit

Het demissionaire kabinet kiest, geholpen door de lage rente, voor makkelijke cadeautjes. Niet voor het beste klimaatbeleid.

Op de minst verrassende - want demissionaire - begroting in jaren springt één uitgave in het oog. Het kabinet trekt 6,8 miljard euro extra uit voor het klimaat. Op die manier hoopt het tegemoet te komen aan het Urgenda-vonnis. Dat dwingt Nederland meer te doen tegen de opwarming van de aarde.

Helaas gaat achter dit indrukwekkende getal een gebrek aan daadkracht schuil. De miljarden spekken vooral bestaande subsidiepotten. Er komt meer geld voor duurzame energie en om huizen te isoleren. Bedrijven krijgen extra euro’s om hun bestelbussen te vergroenen. Consumenten kunnen straks goedkoper een warmtepomp aanschaffen of een elektrische auto kopen.

Hagel

Aan zulke makkelijke maatregelen kan de vertrekkende regering zich geen buil vallen. Dat is misschien wel het probleem. Subsidies behoren volgens milieu-economen en andere deskundigen tot de minst efficiënte oplossingen voor de klimaatcrisis. Het is als een schot hagel.

Neem de elektrische auto. Van de forse subsidies hierop profiteerden de afgelopen jaren vooral de hogere inkomens - wie het minimumloon verdient, kan geen Tesla rijden. Deels gaat het om mensen die ook zonder subsidie zouden overstappen op elektrisch. Of ze nemen de gelegenheid te baat om een tweede wagen aan te schaffen, naast hun oude benzine- of dieselauto. De Algemene Rekenkamer sprak vorig jaar niet voor niets van een ‘relatief duur instrument om CO2-uitstoot te verminderen’.

Getreuzel

Met de maatregelen die wél zoden aan de dijk zetten - en deels ook nog eens geld opleveren - wordt ondertussen getreuzeld. Voorop de CO2-heffing voor de zware industrie. De regering schortte die koolstoftaks grotendeels op aan het begin van de coronacrisis, om het bedrijfsleven niet verder op kosten te jagen. Nu de economie bloeit, gaat dat argument niet langer op. Ook met de sluiting van de resterende kolencentrales en het verkleinen van de veestapel wordt weinig haast gemaakt. Om nog te zwijgen van de hardnekkige subsidies op fossiele brandstoffen.

Het demissionaire kabinet kiest, geholpen door de lage rente, voor makkelijke cadeautjes. Niet voor het beste klimaatbeleid. Dat levert heel even blije gezichten op. Totdat straks opnieuw blijkt dat er veel méér nodig is om de klimaatverandering een halt toe te roepen.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over