Lezersbrieven

Accepteer de onzekerheid die het virus met zich meebrengt

Dit zijn de lezersbrieven van zaterdag 28 augustus.

Op 4 augustus werd de laatste prik gezet in een vaccinatiecentrum in Houten. Grote vaccinatielocaties sluiten langzaamaan hun deuren nu iedereen de kans heeft gehad zich te laten vaccineren. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Op 4 augustus werd de laatste prik gezet in een vaccinatiecentrum in Houten. Grote vaccinatielocaties sluiten langzaamaan hun deuren nu iedereen de kans heeft gehad zich te laten vaccineren.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Brief van de dag

Jolanda van Kessel vindt het een grove onrechtvaardigheid dat mensen bij wie het vaccin niet werkt zich moeten opsluiten omdat anderen om niet-medische redenen een vaccin weigeren (O&D, 26 augustus). Ik respecteer haar mening, maar deel die in het geheel niet.

Ik ben gepensioneerd, dubbel gevaccineerd en belast met twee auto-immuunziekten. Ook voor mij is het maar de vraag hoeveel nut ik van die twee vaccinaties heb. En ook ik heb een werkzaam leven gehad, en wel van 47 jaar als milieu-adviseur bij diverse overheidsorganen. Om maar even aan te geven dat ik, net als mevrouw Van Kessel, een volwaardig lid van deze maatschappij ben (geweest). Maar haar redenatie raakt werkelijk kant noch wal.

Vandaag ontving ik een brief van de Rijksoverheid voor het bestellen van twee gratis coronazelftesten. Want, zo staat daarin, ‘niemand wil een ander ­besmetten, want zonder dat je het weet kun je andere mensen met het corona­virus besmetten. En ook als je volledig gevaccineerd bent.’

Je kunt Van Kessels redenatie dus ook omdraaien: wat heeft het voor nut om je te laten vaccineren als je toch besmet raakt en anderen kunt besmetten? Zeker afgezet tegen het feit dat die vaccinaties allemaal nog steeds in een experimenteel stadium zitten en waarvan de werkzaamheid op langere termijn onzeker is, evenals de bijwerkingen.

Van Kessel kan niemand verwijten dat ze non-hodgkin heeft. Ze kan het ook niemand verwijten niet gevaccineerd te willen worden. Ten eerste, omdat het haar niet volledig helpt (zie de brief van de Rijksoverheid). Ten tweede, omdat er nog altijd zoiets bestaat als integriteit van het eigen lichaam.

Haar familie gijzelen zal haar dan ook niet veel helpen. Dat zal ze moeten accepteren – hoe spijtig dat ook is. Ik heb mijn twee auto-immuunziekten ook niet gewild, maar wel geaccepteerd.

Verder wijs ik Van Kessel op de bijdrage van Jona Walk in hetzelfde katern. Daaruit valt onder meer op te maken dat een narratief is ontstaan dat vaccineren dé oplossing is, maar het uiteindelijk niet is. Hoogstens biedt het de gevaccineerde (een beetje) bescherming om de ziekte minder erg te laten verlopen.

Besmet raken we allemaal ooit wel, want dit virus gaat nooit meer weg. Hoe ziek je ervan wordt en of je er misschien zelfs aan overlijdt, is onzeker. Maar dat is met alles in het leven en het is niet altijd even eerlijk. Accepteer dat, we zullen wel moeten.

Jos de Rooij, Helmond

Demissionair

Kan in Nederland een regering na de toeslagenaffaire, het Groningse ­debacle en het ontkennen van de ­Afghaanse noodsituatie drie keer ­demissionair zijn?

Victor Kersing, Leiden

Bestuurscultuur

Biden toont geen empathie voor de slachtoffers van de Talibanrevolutie (O&D, 25 augustus), een goede en pijnlijke observatie van Heleen Mees.

‘Onze’ Sigrid Kaag doet het niet echt beter. Verrassend dat zo veel Nederlanders in Afghanistan waren ondanks een streng negatief reisadvies? Kom op zeg, het was voor hen de laatste kans om hun familie te zien.

Empathie boven politieke afwegingen, dat zou pas echt een nieuwe ­bestuurscultuur zijn. Maar dat is nog ver weg.

Ameling Algra, Almere

Antivaxers

Medisch ethicus Erwin Kompanje mist enkele cruciale inzichten in zijn pleidooi voor een begripvolle houding tegenover antivaxers (Ten eerste, 27 augustus).

Ten eerste is het voor een aan een ic verbonden ethicus bizar dat hij de grote capaciteitsproblemen op dergelijke afdelingen buiten beschouwing laat. Die vormen op zich al genoeg reden extra ­eisen te stellen aan ongevaccineerden, analoog aan het weren van rokers op veel plaatsen.

Een tweede ethische misser: een roker krijgt zijn kanker zélf, hij kan mij daar niet mee besmetten. Ongevaccineerde mensen kunnen mij wél besmetten, een essentieel verschil.

Het egoïsme van antivaxers zonder medische kwetsbaarheden blijft veel te vaak ongenoemd. Hun bewegingsvrijheid mag – net als bij rokers – best worden ingeperkt, dat is normaal en helemaal niet onethisch. Universiteiten die ongevaccineerden weigeren, hebben daarom groot gelijk. En wat is er mis met het extra betalen voor toegang? Als ik een rijbewijs wil, betaal ik mijn rijlessen toch ook zelf?

Net als anderen die ziek worden door zelfgenomen risico’s, krijgen antivaxers gelukkig gewoon de zorg die ze nodig hebben, zolang de ic’s nog open zijn. Wat is eigenlijk ons probleem?

René Dijkgraaf, berustend cardioloog, Harderwijk

Ongevaccineerd

Met naam en toenaam biechtte ik op dat ik me (nog) niet heb laten vaccineren tegen het coronavirus (Opinie, 21 augustus). Ik kreeg daarop over­wegend negatieve en zelfs vijandige ­reacties vanuit mijn directe omgeving. Wanneer ik mezelf nader verklaarde – want heus, ik ben geen antivaxer, ­virusontkenner, zwever, etc. – leidde dat juist vaak tot meer onbegrip en weinig tot geen respect voor mijn keuze.

De bijdragen van Jona Walk (O&D, 26 augustus) en Erwin Kompanje (Ten eerste, 27 augustus) geven deze burger weer moed: we mogen verschillen van inzicht en mening, en hoeven elkaar niet altijd te begrijpen, maar blijven met elkaar in gesprek. Met respect.

Nanette Haze, Nijmegen

Vaccinatieplicht

Het doet me goed om te vernemen dat een overgrote meerderheid van ons ­verplegend personeel tegen een vaccinatieplicht is (O&D, 27 augustus).

Elma Drayer ondertussen lijkt weerstand tegen zo’n plicht gelijk te stellen aan weerstand tegen vaccinatie zelf. Ik neem echter aan dat de meeste van deze verpleegkundigen zich allang hebben laten vaccineren (een enkele koude doucher daargelaten).

Een plicht, dat is andere koek. Dat heeft met wetenschap of wappies niets te maken, dat gaat over de ethiek van keuzevrijheid en zelfbeschikking. Dat levert in de praktijk soms hartverscheurende dilemma’s op, maar het is te makkelijk om verdedigers van die fundamentele vrijheid af te doen als een stel mafketels.

Jelle van Dijk, Utrecht

Vaccinatieweigeraars

Goed stuk van Elma Drayer, over (te) veel begrip voor de weigeraars. Als oud-leraar in het voortgezet onderwijs, werd ik decennialang jaarlijks verplicht doorgelicht in verband met ­tuberculose. Dat zal mijn kans op longkanker vergroot hebben, maar beschermde wel mijn leerlingen en de gemeenschap tegen de gevreesde tbc.

Ruud Maltha, Berghem

Bizar

De opkomst van ‘bizar’ in media en spreektaal is bizar te noemen. In de Volkskrant van 7 augustus was drie keer iets bizar: bizarre verwijten, ­bizarre waardestijgingen en een bizar eigen doelpunt. In juli vond deze krant 32 keer iets bizar.

Bizar dreigt het nieuwe normaal te worden. Voor mij is iets echt bizar als plots de nachten 48 uur duren, als er toch maanmannetjes bestaan of als we morgen een nieuw kabinet hebben.

John Mertens, Elsloo

Racisme

In het artikel over de oorzaak van de ­racistische leuzen in Harskamp (Ten eerste, 27 augustus) wordt het ‘arbeidsethos van de Harskampers’ als belangrijke factor genoemd. Ook wordt er gerefereerd aan ‘keiharde werkers’. Een vreemde redenering.

Gelukkig voor Nederland bestaat er geen causaal verband tussen arbeids­ethos en racisme. Anders zouden we ver van huis zijn.

Samir Boufadiss, Hilversum

Harskamp

Harskamp is een (orthodox) christelijk dorp. De relschoppers daar zou ik willen herinneren aan Mattheüs 25:35-36: ‘Ik was een vreemdeling en gij hebt Mij opgenomen.’

Pierre Daanen, Amsterdam

Slachthuis

Melkveehouder en dierenarts Lia ­Buitenhuis vindt het niet leuk om bij haar ontbijt om de oren te worden geslagen met onjuiste feiten (O&D, 26 augustus). Ze wijst op de vele open dagen op boerderijen waar je je licht kunt opsteken hoe het er werkelijk aan toe gaat.

Ongetwijfeld heeft ze gelijk. Eén vraagje: zijn er ook open dagen in het slachthuis?

Reindert Brongers, Utrecht

Communisme

‘Waarschijnlijk hebben ze geen idee’, schrijft Mirjam Janssen over de hang naar communisme van jongeren (O&D, 26 augustus), weggezet als ‘pluisjes’.

Ik ken een flink aantal jongeren dat zich in het communisme en de geschiedenis verdiept. Ze zetten vraagtekens bij en maken zich zorgen over kapitalisme. Omdat ze zien dat dat er onder meer toe heeft geleid dat huisjesmelkers tientallen of zelfs honderden panden exploiteren terwijl er een enorme behoefte is aan betaalbare woningen. En omdat het ertoe heeft geleid dat het aantal daklozen explosief is gestegen, dat mensen beknibbelen op hun medicijnen omdat ze zich de eigen bijdrage niet kunnen veroorloven en er zzp’ers zijn die niet weten of ze kunnen rondkomen.

Deze jongeren lezen Marx, discussiëren en maken het terechte onderscheid tussen theorie en werking (en misbruik) van theorie in de praktijk. Die weten wel degelijk waarover ze het hebben.

Janssen maakt dat onderscheid niet en stelt dat het communisme miljoenen doden heeft opgeleverd. Jongeren die ik ken stellen dat het niet het communisme was dat dodelijk was, maar het misbruiken van de communistische theorie door dictatoriale staten.

Janssen stelt ook geen voorbeeld te kennen van een geslaagde communistische staat. Maar in hoeverre heeft dat te maken met de staatsgrepen die met de intensieve hulp (of op initiatief) van de VS werden gepleegd? En wat te denken van de boycotten van Cuba waardoor dat land altijd al kampte met tekorten?

Gezien de bevooroordeeldheid waarmee Janssen naar het communisme versus het kapitalisme kijkt, denk ik dat ze nog heel wat van jongeren kan leren.

Jolanda van der Lee (59), Groningen