Rust aan zee in Thessaloniki

Athene heeft haast, Thessaloniki de tijd: vier uur koffie drinken is normaal. Wie het nog relaxter wil, reist door naar schiereiland Halkidiki.

null Beeld Sanne de Wilde
Beeld Sanne de Wilde

'Siga, siga', roept een oude, bebaarde Griek vanaf het bankje op de boulevard. 'Rustig aan, jullie lopen te snel. In Athene hebben ze haast, in Thessaloniki hebben we de tijd.' De oude Griek is niet de laatste die dat hier, ruim 500 kilometer ten noorden van Athene, tegen ons zal zeggen. Best opmerkelijk voor een stad waar ooit de eerste molen, de eerste krant, de eerste radio-uitzending en zelfs de eerste commerciële tv-zender van Griekenland het levenslicht zag.

Maar in Thessaloniki, dat zijn naam dankt aan Thessalonikè, de vrouw van staatsman Kassandros en halfzus van Alexander de Grote, weten ze het zeker: de Griekse hoofdstad Athene is een kosmopolitische metropool die wordt gedreven door haast en geldzucht. Thessaloniki daarentegen, de tweede stad van het land, heeft een dorps karakter behouden. Bovendien hechten de 330 duizend Thessaloniërs volgens gids Athena Tsakiri aan een relaxed leven, familie en fatsoenlijk eten.

Taverna's

'Natuurlijk hebben we hier ook McDonald's, Starbucks en grote winkelcentra. Maar anders dan in Athene, zijn ze hier niet echt populair. Het liefst eten we bij door families gerunde taverna's en shoppen we in kleine winkels. Ook nemen we in Thessaloniki ruim de tijd om onze Griekse cultuur en tradities te eren', zegt gids Tsakiri stellig.

Een van die tradities is om aan het eind van de middag te flaneren langs de zes kilometer lange boulevard. Bijpraten met uitzicht op de Egeïsche Zee en de ondergaande zon. Langs kunstwerken als de hoge paraplusculptuur van Georgios Zoggolopoulos, het ruiterstandbeeld van de legendarische Macedonische koning Alexander de Grote, en de 15de-eeuwse Lefkos Pyrgos, de Witte Toren, die eigenlijk vaalgeel van kleur is.

Bovendien liggen tegenover hét symbool van Thessaloniki - ooit een verdedigingstoren en tegenwoordig een historisch museum - bootbarretjes afgemeerd. Elk halfuur varen ze een rondje om de baai. Alleen al de moeite waard vanwege de frisse witte wijnen en robuuste rode wijnen uit de streek die je er kunt proeven.

De baai van Vourvourou. Beeld Sanne de Wilde
De baai van Vourvourou.Beeld Sanne de Wilde

Rumoer

Vervolgens wacht het Aristotelesplein, het kloppende hart van de stad. Thessaloniërs en een enkele toerist verdringen zich er rond acrobaten, muzikanten. Het plein werd ontworpen nadat in 1917 bijna eenderde van de stad was verwoest door een grote brand. Het verhaal wil dat een oude vrouw wat onvoorzichtig was bij het frituren van haar potje vis en aubergines.

Geef je op een van de bankjes over aan het rumoer van dit grote plein. Of neem een koffie op een van de vele terrasjes. Links op het plein, aan de kant van het beste vijfsterrenhotel van Thessaloniki (Electra Palace Hotel) zit je tussen de Griekse families met kinderen. Rechts, bij het beroemde Olympion Theater, waar eind oktober weer het jaarlijkse filmfestival plaatsvindt, kun je een praatje aanknopen met artistieke types en studenten.

Neem vooral de tijd voor je koffie. 'Een koffieafspraak kan hier wel vier uur duren', benadrukt hotelagent Efdokia Tsatsouri. Hoe bezwaarlijk is het om, slurpend aan een frappé, het gekoelde en schuimende Griekse koffiedrankje, met onbekenden het leven en de liefde door te spreken. De stad waar ruim vijftig jaar geleden Nestlé-vertegenwoordiger Dimitrios Vakondios bij stom toeval de eerste frappé bereidde, omdat hij geen heet water voor zijn oploskoffie had.

Aristoteles

Op het Aristotelesplein ontdek je ook dat een van de twee universiteiten van Thessaloniki - de 70 duizend studenten zie je echt overal in de stad - vernoemd is naar de beroemde Griekse filosoof. Maar wie op zoek wil naar sporen van Aristoteles, komt bedrogen uit. Tsatsouri: 'Hij is hier nooit geweest. Sterker nog: Thessaloniki bestond nog niet eens toen Aristoteles nog leefde'.

Is dat erg in een stad waar Byzantijnse, Romeinse en Ottomaanse perioden allemaal hun sporen hebben nagelaten? Neem de Grieks-orthodoxe kathedraal Agios Dimitrios, gebouwd op een oud Romeins badhuis, waar gelovigen massaal elke dag de beeltenis van de patroonheilige van Thessaloniki kussen. Bekijk het roze gekleurde geboortehuis van Mustafa Kemal Atatürk, de grondlegger van het moderne Turkije, op Apostolou Pavlou nummer 24. Of geniet van een prachtig uitzicht over de stad vanaf de ano poli, de bovenstad van Thessaloniki, met zijn smalle straatjes, Oosterse huizen met stadstuintjes en resten van de ooit kilometerslange Byzantijnse stadsmuren.

Hier beseffen we overigens voor het eerst dat in Thessaloniki bijna overal muziek klinkt. Rebetikamelodieën, Griekse volksliederen over verloren liefdes en de ellende van het bestaan, klinken overal in de cafeetjes en bouzoukibars. Maar ook Griekse rock in donkere bakstenen kroegen als Rover (Salaminos, 6)) en Mavri Tripa (Vaiou, 5). Van lokale muziekkenner Nikos Stefanidis leren we bovendien dat Thessaloniki de geboorteplaats is van belangrijke Griekse componisten als Manolis Chiotis en Dionysis Savvopoulos.

null Beeld Sanne de Wilde
Beeld Sanne de Wilde

Haldiki

Gepassioneerd leidt Stefanidis ons door het nachtleven van de stad. Nu eens blijkt muziek 'bruisende verstrooiing' dan weer 'een bevrijding van hartstochten'. Vooral Mylos, een oude windmolen aan de Andreou Georgiou, omgebouwd tot een complex van restaurants en clubs, steelt onze harten. Of is het de rauwe stem van de Griekse zangeres Eleonora Zouganeli die hier jong en oud uitzinnig maakt?

Blijf niet in Thessaloniki. Ga op ontdekkingstocht in de omgeving. Bezoek de Olympusberg, met 2.917 meter de hoogste berg van Griekenland. Ooit het huis van Zeus en de andere mythologische goden, nu een geliefd wandelgebied. Of ga naar de opgravingen van Vergina, waar gids en archeoloog Dimitrios Kakagiannis je graag leidt langs het imposante graf van Philippos II, de vader van Alexander de Grote. Zijn boodschap: 'Zonder Philippos en Alexander had onze westerse beschaving in zijn huidige vorm niet bestaan'.

Ontdek ook schiereiland Halkidiki, dat de vorm heeft van een hand met drie vingers. Elke vinger heeft een afzonderlijke naam: Kassandra, Sithonia en Athos. 'Elke vinger staat voor een bepaald type vakantieganger', zegt restaurant-eigenaar Nickolas Tzitzikas (31) in de indrukwekkende baai van Porto Koufo. 'Kassandra is voor de feestmens, Sithonia voor de familiemens, Athos voor de religieuze mens.'

Sokrates (34) moet hard lachen om de opmerking van zijn broer. 'Welke vinger je kiest, op het schiereiland Halkidiki kom je om te relaxen, je beter te voelen en weer op te laden.' Mochten we nog twijfelen, dan moet het verhaal van Sokrates' overgrootvader Kyriakos, die ruim honderd jaar geleden vanuit de Turkse westkust naar deze baai kwam en het eerste huis van Porto Koufo zou hebben gebouwd, ons overtuigen. 'Ook hij voelde zich hier als herboren en wilde niet weg.'

Of het verhaal klopt? Het is moeilijk te zeggen op het schiereiland waar schijnbaar ingeslapen dorpjes, uitgestrekte dennenbossen, verlaten baaien en witte zandstranden altijd weer een verrassing lijken te hebben. Neem Afitos, in de oudheid al genoemd door Herodotus en Aristoteles. Loop door de klinkerstraatjes langs 19de-eeuwse boerenhuizen en je denkt dat de tijd heeft stilgestaan. Totdat we plots een langgerekt balkon boven de baai zien vol taverna's met blauwe luikjes en geblokte tafellakens.

Portokali

Zoek Portokali. Slechts een opening langs de weg, zo'n zes kilometer van het pompstation bij Sarti, verraadt een zandpad ernaartoe. De beloning is een paradijselijk strandje van fijn wit zand, waar zwemkleding een keuze is. Na zonsondergang mag je er zowaar blijven slapen.

Strijk neer in Vourvourou, een van de populairste badplaatsen van Halkidiki. Ontdek per huurbootje de negen ruige eilandjes voor de kust. Rond Diaporos, het grootste van de negen, vind je het, vermoedelijk, mooiste turquoise water.

Staar op het strand van Sarti naar de 'heilige berg' Athos, waar de autonome monnikenrepubliek huist. Er zijn twintig Griekse-orthodoxe kloosters en het is verboden voor vrouwen én vrouwelijke dieren. Een verbod dat volgens velen niet meer van deze tijd is. Maar ja, als een ding duidelijk is na een paar dagen Thessaloniki en Halkidiki: hier hebben ze alle tijd.

De 15de-eeuwse Lefkos Pyrgos of Witte Toren, het symbool van Thessaloniki, die eigenlijk vaalgeel van kleur is. Beeld Sanne de Wilde
De 15de-eeuwse Lefkos Pyrgos of Witte Toren, het symbool van Thessaloniki, die eigenlijk vaalgeel van kleur is.Beeld Sanne de Wilde
null Beeld Sanne de Wilde
Beeld Sanne de Wilde
null Beeld Sanne de Wilde
Beeld Sanne de Wilde
null Beeld Sanne de Wilde
Beeld Sanne de Wilde
In bootbarretjes kun je rode of witte streekwijn proeven terwijl je een rondje om de baai vaart. Beeld Sanne de Wilde
In bootbarretjes kun je rode of witte streekwijn proeven terwijl je een rondje om de baai vaart.Beeld Sanne de Wilde
Ruiterstandbeeld van de Macedonische koning Alexander de Grote aan de boulevard van Thessaloniki. Beeld Sanne de Wilde
Ruiterstandbeeld van de Macedonische koning Alexander de Grote aan de boulevard van Thessaloniki.Beeld Sanne de Wilde
null Beeld Sanne de Wilde
Beeld Sanne de Wilde
null Beeld Sanne de Wilde
Beeld Sanne de Wilde
null Beeld Sanne de Wilde
Beeld Sanne de Wilde
null Beeld Sanne de Wilde
Beeld Sanne de Wilde

Praktische informatie

Hoe kom je er? Transavia vliegt drie keer per week rechtstreeks vanaf Amsterdam naar Thessaloniki (transavia.com). Ryanair vliegt erheen vanaf Düsseldorf (Weeze) of Charleroi (Ryanair.com). Aegean Airlines vanaf Brussel (aegeanair.com).

Meer informatie over Thessaloniki: visitgreece.gr/en/main_cities/Thessaloniki en tha.travel

Voor meer informatie over Halkidiki: visit-halkidiki.gr

Meer over