Russische tanks te huur

Twee ondernemende broers uit de voormalige DDR lapten een paar oude tanks op en maakten er een recreatieve attractie van....

'Het stinkt, het stampt, en het is niet echt ongezond. Maarwie er een béétje voor openstaat, iedereen die lol heeft in hetleven, geniet er met volle teugen van.' Jörg Heyse kan zich nietvoorstellen dat hij met deze stellige verzekering enige scepsisontmoet. Zoals hij het zich ook niet kan voorstellen dat deconsumptiemaatschappij grotere genoegens te bieden heeft danrondstuiven in een tank. Bij voorkeur een Russische tank.

Zo'n ding dat bij het starten volledig aan het zicht wordtonttrokken door de vette rookwolken die bij deze handelingvrijkomen, dat grote krachtsinspanningen vergt van zijnbestuurder, en dat door geen barrière te stoppen is. Zelfs nietdoor een middelgrote rivier, weet Heyse uit ervaring. Tegen detijd dat het voertuig de overkant heeft bereikt, zitten debestuurder en de passagiers tot hun navel in de smurrie, maar zehebben de dood geen moment in de ogen hoeven zien.

De T55T is een stuk eerlijke techniek, wil Heyse maar zeggen.'Je staat er als inzittende rechtstreeks mee in verbinding. Indat opzicht onderscheidt hij zich van de Leopard en de Abraham,de tanks van onze vroegere tegenstanders. Die lijken verdachtveel op speelhal-apparaten die je vanuit een makkelijke stoel meteen joystick bedient.' Heyse kijkt er vies bij. Want het kan nietde bedoeling zijn dat je zonder hoofdpijn en vuile kleren uit eentank kruipt. De T55T is 34 ton weerbarstigheid - zoals het hoort.

Sinds een kleine twee jaar exploiteren Jörg Heyse en zijnoudere broer Axel in het Brandenburgse gehucht BeerfeldeDuitslands eerste en - tot dusverre - enige Panzerfunfahrschule.Ofwel: een pretpark voor volwassenen (overwegend mannen) dieHeyse's fascinatie voor tanks delen. Zij beschikken over vierT55T-tanks, die tijdens de Koude Oorlog de ruggengraat vormdenvan de cavalerie van het Warschaupact, en pachten eengeaccidenteerd en bosrijk terrein van ruim vier hectare.

Hiermee voorzien zij vooral in de behoefte van deorganisatoren van bedrijfsuitjes, en van mannen wier echtgenotesmenen dat zij alles al hebben. Het arrangement à raison van 116euro per persoon voorziet in een bondige rij-instructie, gevolgddoor een woeste rit van een half uur. Die stelt niet alleen zwareeisen aan het gestel van de bestuurder, maar ook aan dat van deeventuele passagiers die, gezeten óp het voertuig, voortdurendgelanceerd dreigen te worden. Een groet naar de toeschouwers kanhun fataal worden als de tank op hetzelfde moment met de neus ineen greppel duikt.

Jörg Heyse reageert enigszins schamper op de kreten dieopklinken vanaf een passerende tank. 'In het najaar stonden diegreppels vol met water. En die Russische tanks zijn echt niet zógebouwd dat je daar geen last van hebt. De mensen zaten na eenhalf uur tot aan hun kruin onder de modder. En ze vonden hetfantástisch. Ze lachtten van oor van oor.'

Op deze decemberdag is de stemming wat minder uitgelaten.Bezwete mannen, uitgerust met een gedateerde koptelefoon waarmeezij in verbinding staan met de meerijdende instructeur, verlatenvoldaan maar ook enigszins opgelucht de kleine cabine. Het wasmooi geweest. Spectaculair zelfs - al had een enkeling ook bestnog een auto plat willen rijden. Maar na een paar rondjes blijktde ervaring toch betrekkelijk eendimensionaal te zijn.

Vrouwelijke metgezellen geven er meestal de voorkeur aan hetschouwspel vanaf een veilige afstand gade te slaan. Daarmee doenzij zichzelf eigenlijk tekort, meent Heyse. Want in al zijngrootmoedigheid kent hij de gemiddelde vrouw meer rijvaardighedentoe dan de man. 'Als wij een flard van een instructie opvangen,denken we dat we de rest al weten. Maar vrouwen zijn meestal nietzo overmoedig, en doen precies wat hun wordt opgedragen. Dat zienwij, rij-instructeurs, altijd graag.'

Eén van de klanten van vandaag heeft zijn oude uniform vande Nationale Volksarmee (NVA) aangetrokken. Vooral om zijn metcamera's bewapende familieleden te behagen. Het is allerminst uitnostalgische overwegingen, want zijn achttien maanden durendediensttijd, in het midden van de jaren tachtig, heeft een traumaveroorzaakt waarvan hij niet weet of hij zich er al van heefthersteld. 'Vijf mededienstplichtigen zijn in die periodeomgekomen. Vijf! En daarover was echt niets te lezen in NeuesDeutschland. Ze waren geen heldendood gestorven, ze zijnomgekomen bij het opruimen van landmijnen.

'Dat was een verplichting die voortvloeide uit de akkoordenvan Helsinki. Wij moesten die dingen met onze blote handen uitde grond halen. Als we daarmee klaar waren, werd een tank naarhet mijnenveld gedirigeerd om te kijken of we ons werk wel goedhadden gedaan. Daarbij zijn, in de loop van mijn diensttijd, vijfdoden gevallen. Van één ongeval ben ik zelf getuige geweest.Ik zie nog hoe ze die jongen uit de tank droegen.' Vanonder zijnstalen helm werpt hij een fletse blik op de T55T waarin hijstraks zal plaatsnemen. Gewillig poseert hij voor de omstanders.

Dergelijke gevallen zijn de gebroeders Heyse niet bekend,hoewel ze vele jaren als tankinstructeur in de NVA hebbengediend. Natuurlijk gebeurde er weleens wat. Anders dan deBundeswehr, was de NVA nog op Pruisische leest geschoeid, maarom nou te zeggen dat ze slechte herinneringen bewaren aan dietijd: nee. 'Alleen pessimisten herinneren zich de nare dingen.Maar zo zitten wij niet in elkaar', zegt Jörg Heyse.

Hun hele onderneming getuigt van hun ongebroken liefde voorhet rijdend materieel van de NVA. 'Na onze tijd in het leger hebik als vrachtwagenchauffeur gewerkt, en was mijn broerpolitieagent. Maar het geluid, de geur en het gevoel van dietanks zijn we blijven missen. Zozeer, dat we een paar jaargeleden besloten zo'n ding te kopen. Beter gezegd: teassembleren. In de Oekraïne en in Slowakije hebben we voor eenpaar duizend euro allerlei onderdelen op de kop getikt, die wehier in elkaar hebben gezet. Dat konden we bijna blind, want alsje ooit aan zo'n tank hebt gesleuteld, raak je dat gevoel nooitmeer kwijt.'

Commerciële doelen hadden ze er aanvankelijk niet mee. 'Wijwilden er een beetje in rondrijden. Meer niet. Totdat deburgemeester van Beerfelde vroeg of we er een dorpsfeest meewilden opvrolijken. Zo heeft het idee van de Panzerfunfahrschulevanzelf vorm gekregen.'

De burgemeester liep nog enigszins op de feiten vooruit metzijn suggestie dat het imposante voertuig voor feesten enpartijen te huren was. Toen de gebroeders Heyse vervolgens doorvele tientallen belangstellenden werden gebeld, besloten zij hetin dit opzicht schrale Brandenburg met een 'Erlebnis-attractie'te verrijken. Sinds kort kunnen zij hiermee in hun onderhoudvoorzien.

Sterker: zij hebben acht buurtgenoten in dienst genomen enverwijzen gasten desgevraagd graag door naar lokalevoorzieningen, zoals een pension en een restaurant - dathiermee, aldus Jörg Heyse, van een gewisse ondergang werd gered.Voor de bouw van een tribune bij de startplaats van de tanksdeden de broers een beroep op een aannemer uit de buurt.

De gebroeders Heyse, die oorspronkelijk in een ander deel vande vroegere DDR woonden, zijn - met andere woorden - weldoenersvoor de economie van Beerfelde en omgeving. En daar doen zij nietbescheiden over. Ze zijn zo overtuigd geraakt van hetgroeipotentieel van hun bedrijf, dat zij meerdere familieledennaar het gehucht hebben laten overkomen.

Natuurlijk is niet iedereen blij met deze invasie, erkent AxelHeyse. Want zeikerds heb je overal. Neem de buurman die zich overde grote hoeveelheden stof en decibellen heeft beklaagd dievrijkomen bij de manoeuvres. 'Dat is een politicus uit Berlijn',zegt Heyse smalend. 'En hij zit hier alleen maar in hetweekeinde.' Om van de landelijke rust te genieten? 'Dat vermoedik. Maar daarvoor moet je niet op het platteland zijn. Als ergeen tank langs rijdt, heb je wel last van tractoren.'

Zo mogelijk nóg minder begrip heeft hij voor de principiëlebezwaren die tegen de Panzerfunfahrschule zijn geuit. De criticiontlenen aan de Duitse geschiedenis moeiteloos argumenten tégenhet recreatieve gebruik van militair materieel. De gebroedersHeyse wekken bovendien niet de indruk afstand te hebben genomenvan de dictatuur op Oost-Duitse bodem. Hun tanks zijn voorzienvan DDR-emblemen. En op het diploma dat zij na elke geslaagde rituitreiken, prijkt een ode aan de NVA: 'Ich diene der DeutschenDemokratischen Republik, Hurra, Hurra, Hurra!'

Een geslaagde poging tot scherts, meent Jörg Heyse. Eenparodie op de geforceerde opgewektheid die binnen het volkslegerheerste. 'Wij hebben geen geheime agenda of een ideologisch doel.Wij willen anderen laten meegenieten van onze lol. Daar kan tochgeen weldenkend mens bezwaar tegen hebben?'

Hij durft zelfs de stelling aan dat zijn Panzerfunfahrschuleeen bijdrage levert aan de wereldvrede en het wederzijds begriptussen mensen. 'Kijkt u maar eens om u heen. Die man daar is eenRus. U bent Nederlander. Onze klanten komen uit het voormaligeOostblok en uit het Westen. Wij zijn opgeleid voor deconfrontatie met de NAVO, maar wij ontvangen hier Amerikaansemilitairen. De vroegere vijanden komen elkaar hier in vredetegen.' Dat de schoorsteen van de familie Heyse er ook lekker vankan roken, is alleen maar meegenomen.

Meer over