stadsgids

Pleinenstad Graz is voor deze schoenontwerper het Utrecht van Oostenrijk

Waar moet je wezen? Wat moet je zien en waarom? Schoenontwerper Anesca Swart gidst ons buiten de gebaande paden in Graz, waar ze nu bijna drie jaar woont.

Mirjam Bosgraaf
null Beeld Joost Stokhof
Beeld Joost Stokhof

Schoenontwerper Anesca Swart (40) komt oorspronkelijk uit Zuid-Afrika, maar woonde en werkte jaren in Nederland, waar ze ontwierp voor schoenfabriek Floris van Bommel. Daarna verhuisde ze in 2019 naar Graz, om voor schoenenfabrikant Legero te gaan werken. Inmiddels doet ze het design voor de firma Lloyd uit het Duitse Sulingen, maar ze is in Graz blijven wonen. Swart: ‘Graz is in grootte de tweede stad van Oostenrijk, in de regio Stiermarken, waar traditioneel pompoenpitolie vandaan komt. Het ligt, een fijn idee, heel centraal in Europa, vlak bij Hongarije, Slovenië en Italië. Venetië is maar vier uur rijden, de Alpen zijn niet ver. Ik vind altijd dat Graz op Utrecht lijkt. Het is net zo relaxed en gezellig, met een kleine, beloopbare binnenstad. Als ik de smalle Sporgasse met de klinkers inloop, ben ik blij. En… Graz is een stad met goed weer. Het is hier koud in de winter, maar wel heerlijk helder blauw en zonnig.’

Bakkerij van hout

Anesca Swart: ‘De Sporgasse is de oudste straat van de stad, de winkelpanden zijn versierd met barokke krullen en zwierige balkons. Maar het centrumgebied eromheen is net zo historisch. In de Hofgasse zit mijn lievelingswinkel: Hofbäckerei Edegger-Tax, de bakkerij met de prachtige houten gevel, die al sinds 1569 bestaat en al sinds de 19de eeuw op deze plek Sissi-Busserl-koekjes bakt. Goed kijken, zie je de geheime deur?’

Hofbäckerei Edegger-Tax, Hofgasse 6

Maatschoenen

‘Om in mijn eigen vak te blijven: Schuhwerk, ook in de Hofgasse. Een goede schoenenzaak, met verschillende modellen handgenaaide schoenen. Je kunt zelf het model kiezen, maar ook het materiaal en de kleur en de soort zolen. Mijn eigen ontwerpen zijn feminien, ik kom meestal al snel bij een hak uit. Een andere schoendesigner vertelde me laatst dat mijn ontwerpen hem doen denken aan de Franse stijl van Charles Jourdan uit de jaren vijftig. Dat kan best kloppen. Kleine details, excentrieke elementen en versieringen zijn mijn ding.’

Schuhwerk, Hofgasse 10

Brötchen tonijn met champagne

‘Frankowitsch moet ik zeker noemen. Het is een beroemde broodjeszaak in het centrum, die al sinds de jaren dertig bestaat. Ze verkopen belegde broodjes, champagne, taarten en gebak. Voor afhaal, maar er is een terras bij om ter plaatse een Brötchen Thunfisch/Ei te eten, begeleid door een glas Lallier of Bründlmayer rosé.’

Frankowitsch Brötchenbar, Stempfergasse 2

Gouden wijzers

‘Graz’ bekendste attractie: de Schloßberg met de Uhrturm, de klokkentoren met de gouden wijzers. De Schloßberg ligt midden in de stad en is te bereiken met een kabelbaan, de lift of te voet. Het plein bij de klokkentoren is een prachtig uitkijkpunt over de oranje daken van de stad. Op de berg zit verder van alles, een museum, een Biergarten, een skybar, een muziekpodium en Aiola Upstairs, het restaurant met lekker eten en een geweldig uitzicht over Graz.’

Aiola Upstairs, Schloßberg 2

Parkcafés

‘Rond en in het stadspark van Graz liggen toevallig de leukste cafés, zoals Promenade, aan de rand van het park, een café als een Griekse tempel met een groot buitenterras. Café Parkhouse, het ronde paviljoen in het park, is ook top. Hier komt iedereen samen op een zonnige dag. Dan heb je nog, bijna naast het park, de drukke studentenstraat Zinzendorfgasse met Café Fotter, met hun terras met rozen.’

Das Promenade, Erzherzog Johann Allee 1

Café Parkhouse, Stadtpark 2

Café Fotter, Attemsgasse 6

Dansplein

‘Graz is een pleinenstad. Er zijn hier zoveel gezellige pleinen. Zoals de Karmeliterplatz, waar in de winter een schaatsbaan is, of de Glockenspielplatz, bekend door het carillon met het danskoppel dat drie keer per dag naar buiten danst. Een van de levendigste pleinen vind ik de Lendplatz, dicht bij de gezellige Mariahilferplatz. Tussen die twee pleinen in ben ik vaak te vinden bij Paul & Beans, een koffiezaak waar ze verrukkelijke koffie branden en alles van koffie weten. En zo ongeveer naast Paul & Beans zit dan weer Die Scherbe, een favoriet restaurant, dat ’s avonds zowel Oostenrijkse als internationale gerechten serveert en ’s ochtends ontbijt van over de hele wereld, van Engels ontbijt met baked beans tot Indiase bondas of een bord havermoutpap.’

Paul & Beans (Paul & Bohne), Josefigasse 1

Die Scherbe, Stockergasse 2

Vriendelijke vloeiende alien

‘Graz’ beroemde kunsthal voor moderne kunst, de Friendly Alien genoemd, is helemaal blauw, met een bijzondere, vloeiende vorm, alsof het wezen hier per ongeluk midden tussen de huizen is opgeblazen. Maar het Kunsthaus hoort inmiddels al helemaal bij de stad. De loopbrug over de rivier de Mur, een brug die tegelijk een café is, leidt erheen.’

Kunsthaus Graz, Lendkai 1

Murinsel Graz, Lendkai 19

Risotto calamari e limone

‘Paolo Montirosso is een beetje uit het centrum, maar dus wel de beste Italiaan van Graz. Risotto calamari e limone, cozze al pomodoro, pizza frutti di mare, het is er allemaal even lekker. In de zomer hebben we bij Paolo nog buiten onder de grote kastanjeboom gezeten.’

Osteria dei sensi Paolo Montirosso, Am Ragnitzbach 26

Meer, bos, kerk, slot

‘Ik woon zelf niet ver van Hilmteich, een park met een meer, vlak aan het Leechwald-bos. Vanaf daar is het een mooie wandeling naar de Mariatrost Basilica boven op de Purberg-heuvel, een gele pelgrimskerk met een prachtig barok interieur. Misschien voordat we gaan eerst koffie in Purberg, het witte restaurant met de twee torens aan het water, of later onderweg in het Häuserl im Wald? Leuke trip, vind ik. Maar we hebben ook nog, aan de andere kant van de stad, zo’n echt Oostenrijks slot met grote tuin: Eggenberg.’

Purberg, Hilmteichstraße 70

Häuserl im Wald, Roseggerweg 105

Mariatrost Basilica, Kirchplatz 8

Schloß Eggenberg, Eggenberger Allee 95

Meer over