Overijssel is de Van Benthems te benauwd

'Nee, ik ben niet de vrouw van Evert van Benthem', zegt mevrouw A. van Benthem uit Sint Jansklooster. 'Ik ben wel in de verte familie....

Waarvoor kan ze wel raden. Om alles te horen over het vertrek van Sint Janskloosters beroemdste zoon naar Canada. 'Jammer ja, het is toch een gemis voor het dorp.'

Janette van Benthem, wel getrouwd met dé Evert, is de nuchterheid in persoon. Dat mensen helemaal naar Sint Jansklooster komen om 'Evertje te kijken', daar kan ze al met de kop niet bij. Maar dat de Nederlandse pers zou uitrukken naar de Kop van Overijssel voor het bericht dat de Van Benthems emigreren naar Canada, dat maakt haar bijna sprakeloos.

'Ik dacht: misschien een fotootje in de krant op het moment dat we echt weggaan.'

Dat was dus een misrekening. Evert van Benthem, tweevoudig winnaar van de Elfstedentocht (in 1985 en 1986), melkveehouder en kaasmaker te Sint Jansklooster, een oernederlandse sportheld die prestatie paart aan een uitstraling van 'doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg', is meer volksheld dan hij zich realiseerde.

En dus slaat het nieuws dat Evert (40) Janette (36) en hun drie zonen Rolf (15), Merien (12) en Jos (7) voorgoed naar Canada vertrekken in als een bom. De eerste cameraploeg stond vanmorgen bij het melken al voor de deur, de zoveelste schiet 's middags plaatjes van Evert tussen de kaas en de koeien.

Tussendoor heeft de telefoon aan één stuk door gerinkeld, zegt Janette in het winkeltje aan de boerderij waarin Everts schaatsprijzen zijn uitgestald naast Benthemmer boerenkaas, Bartlehiemer bier en Kluunwijn. Opnemen doet ze allang niet meer.

De Van Benthems gaan weg omdat ze in Sint Jansklooster hun vleugels niet meer kunnen uitslaan. De boeren in de Kop van Overijssel worden verdrongen door de oprukkende natuur. Eigenlijk wilden ze jaren geleden al weg, zegt Van Benthem, als hij en zijn vrouw even de tijd hebben voor het échte werk, het omdraaien van de jonge kazen van vanmorgen.

'Vijftien jaar geleden wilden we naar Nieuw-Zeeland. Maar toen kwamen die Elfstedentochten ertussen.' Het avontuur en de vrijheid bleven trekken. Het is Canada geworden. De Van Benthems hebben een stuk grond gekocht bij Calgary. Op 15 eptember wordt de boerderij verkocht, in maart doen ze de deur in Sint Jansklooster dicht.

De treurnis over het vertrek van Van Benthem wordt overheerst door begrip. Het is sneu dat het dorp een trekpleister verliest, zegt de uitbater van café Het Klooster. 'De fietsroute loopt langs zijn huis. Maar dat-ie zat heeft van de regels kan iedereen begrijpen. '

Burgemeester P. Loos van Brederwiede vindt het jammer dat een 'beroemde Brederwiedenaar' vertrekt. 'Maar hij heeft er begrip voor', laat zijn secretaresse weten.

'Wat moet je ervan vinden?', zegt ijsmeester Piet Venema van de Friese Elfsteden. 'Hij had het er al jaren over.'

Venema rekent erop dat Van Benthem overkomt naar Nederland als er weer een tocht wordt verreden. 'Zeker weten', verzekert Van Benthem.

Landbouworganisatie LTO-Nederland vindt het geen teken aan de wand dat de bekendste boer van Nederland vlucht voor de regelzucht. 'Ik denk dat de meeste boeren er best begrip voor hebben dat regels nodig zijn', zegt woordvoerder J. Luiten. 'Bovendien geldt in Canada ook een melkquotum.'

Van Benthem is in goed gezelschap, aldus een woordvoerder van de Canadese ambassade. Jaarlijks vertrekken een paar honderd Nederlandse boeren naar Canada. De meesten komen niet meer terug. De ambassadeur is op de hoogte gebracht, maar heeft geen behoefte aan een reactie.

Terwijl een filmploeg buiten plaatjes schiet van Evert, staart Janette uit het raam, waar tot de horizon niets meer te zien is dan gras en riet. 'En toch benauwt het me hier', zegt ze. 'We hebben al een paar stukken grond waar een bestemming op ligt. Je bent niet meer vrij.'

Ze draait zich abrupt om. 'Alle familiebedrijven verdwijnen. Daar krijgen ze spijt van. Er verdwijnt toch een stuk cultuur.'

Meer over