Beter Leven

Opvoedvraag: hoe leer je je kind ‘goed’ ruziemaken én weer bijleggen?

Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.

null Beeld Claudie de Cleen
Beeld Claudie de Cleen

Géén ruzie maken met je partner waar de kinderen bij zijn: in veel huishoudens zal die afspraak ooit zijn gemaakt. Bij voorkeur worden ergernissen tot ’s avonds bewaard, dan wel opgekropt, wanneer de kinderen naar dromenland zijn. Maar opvoeden is voorleven, dus hoe leren kinderen dan de kunst van het ruziemaken en het bijleggen na zo’n kibbelpartij?

Dit zeggen de deskundigen

Lange tijd werd gedacht dat ruziemaken in het bijzijn van de kinderen geen goed idee is. Uit onderzoek blijkt inderdaad dat verbale of fysieke agressie tijdens een discussie negatief is voor de ontwikkeling van kinderen. Maar ‘gewone’ ruzies kunnen juist heel leerzaam zijn. ‘Wanneer ouders in staat zijn om conflicten op een rustige manier met elkaar te bespreken en begrip voor elkaar te tonen, dan heeft dit een positieve invloed’, zegt kinder- en jeugdpsycholoog Willemijn van Eldik die aan de universiteit van Rotterdam onderzoek deed naar dit onderwerp.

Het is dus niet altijd beter om akkefietjes helemaal uit het blikveld van kinderen te houden. Uit het promotieonderzoek van Van Eldik blijkt namelijk dat het doodzwijgen van conflicten óók schadelijk is. ‘Meningsverschillen horen bij het leven. Durf ruzies openlijk te bespreken. Vertel aan je kind: je hebt net misschien gehoord dat papa en mama een discussie hadden. Laat zien hoe je het weer bij legt.’

Je kind ‘goed’ ruzie leren maken begint met je eigen conflict-skills, meent ook kindercoach Inge Marit Wielinga-Pols, auteur van het boek Ruziemaken, een hele kunst. Enige zelfkennis is fijn. ‘Hoe heb jij zelf thuis leren ruziemaken en wat is je primaire reactie bij conflicten: vluchten, vechten of bevriezen? Bespreek dit samen op het moment dat er géén ruzie is. Wat is jouw rode knop waardoor je echt boos wordt?’

De bekende Amerikaanse relatietherapeut John Gottman benoemde vier vormen van communicatie die je wilt voorkomen: kritiek, verachting, defensiviteit en een muur optrekken. ‘Bespeur je zo’n patroon tijdens een ruzie met je partner, dan is het tijd om misschien even een ommetje te gaan lopen. Dat kun je ook gewoon vertellen aan je kinderen. Speel geen poppenkast. Kinderen voelen spanningen haarfijn aan.’

Zo pak je het aan

Zelf het goede voorbeeld geven, dus. Maar hoe reageer je als je kind ruzie heeft met een vriend of zusje? Spring er niet meteen als een politieagent tussen, adviseert Wielinga-Pols. ‘Probeer als een detective te achterhalen wat de bron van het conflict is. Vraag met een nieuwsgierige blik: wat is hier aan de hand? Stel open vragen, benoem de gevoelens en vat samen.’

Kies geen kant. ‘Soms is het verleidelijk om het verdrietige kind te troosten en degene die boos doet te straffen’, zegt Wielinga-Pols. ‘Maar je weet niet wat er precies is gebeurd en wat de onderlinge dynamiek is. Je hoeft niet een van de kinderen te redden, probeer ze zelf met een oplossing te laten komen.’

‘Je wilt je kind leren zich te verplaatsen in de ander. Wat zou die ander willen?’, stelt Wielinga-Pols. Door als een kalme Hercule Poirot vragen te stellen, laat je zien hoe je dat in de praktijk brengt. ‘Bij oudere kinderen kun je uitleggen dat achter boosheid vaak angst of verdriet zit en achter kritiek meestal een wens. Hoe eerder een kind doorkrijgt dat een ruzie vaak niet gaat om de feitelijke dingen, maar om emoties en behoeften die eronder zitten, hoe beter.’

Meer over