Opvoeden

Opvoedvraag: hoe ga je om met een kind dat heimwee heeft tijdens schoolkamp of logeerpartijtje?

Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.

null Beeld Claudie de Cleen
Beeld Claudie de Cleen

Veel scholen luiden het nieuwe lesjaar in met een kamp. Voor de meeste leerlingen is dit iets om naar uit te kijken, want: spannende speurtochten en ’s nachts lekker keten op de slaapzaal. Maar wat als je kind last heeft van heimwee? Hoe bereid je je kind voor op schoolkamp of een logeerpartij bij een vriendje?

Dit zeggen de deskundigen

Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat 6 tot 9 procent van de kinderen een ernstige vorm van heimwee heeft. De symptomen komen overeen met die van depressie. Kinderen worden somber en verdrietig en trekken zich terug.

Emeritus hoogleraar Ad Vingerhoets beschreef de verschillende vormen van heimwee ooit als ‘honden- en kattenheimwee’. Een hond is gehecht aan mensen en mist zijn baasje als hij weg is. Een kat hecht zich aan de omgeving en verlangt naar het vertrouwde huis. Kinderen hebben vaker last van ‘hondenheimwee’. Ze missen vooral hun ouders. Dit maakt dat ze bijvoorbeeld prima op vakantie kunnen met het hele gezin.

Weggaan van huis is iets wat een kind moet leren. ‘Forceer het niet’, adviseert psycholoog en oudercoach Valerie Ritchie. ‘Bouw het logeren langzaam op, zodat je kind steeds kleine succeservaringen heeft.’ De dochter van Ritchie heeft last van heimwee, dus ze heeft er ook privé mee te maken. ‘We zijn begonnen met sleep-unders. Het lijkt op een normale logeerpartij, inclusief samen kletsen in pyjama, maar ouders halen de kinderen ’s avonds op, zodat ze in hun eigen bed slapen. Dit is heel normaal is in de Verenigde Staten, waar we hebben gewoond.’

Volgens heimwee-experts is het niet slim als ouders vooraf beloven hun kinderen te komen ophalen als het lastig wordt. ‘Je geeft daarmee het signaal af dat je geen vertrouwen in ze hebt. Het vermindert hun gevoel van autonomie’, verkondigde de Amerikaanse klinisch psycholoog Michael G. Thompson, auteur van het boek Homesick and Happy, in The New York Times.

Dat klinkt logisch, maar wat te doen als je kind tóch huilend aan de lijn hangt? ‘Probeer van tevoren een realistische inschatting te maken. Voor een kind met ernstige heimwee is een meerdaags kamp misschien gewoon te veel’, zegt Ritchie. De oudercoach maakte met haar dochter de afspraak dat ze ’s avonds even zou bellen met de moeder van het vriendinnetje waar ze logeerde. Sliep dochterlief, dan zou ze daar blijven, was ze nog wakker, dan kwam ze haar ophalen. Het werd het laatste. ‘Oefen, op een ontspannen manier.’

Hoe pak je het aan?

Bespreek samen wat je kind te wachten staat. Dat maakt de angst voor het onbekende minder groot. ‘Leg uit dat overdag afleiding zoeken helpt, zoals lekker bewegen en dingen ondernemen’, zegt Ritchie. ‘Maar vertel ook dat heimweegevoelens vaak opkomen als ze alleen in hun bedje liggen. Bedenk alvast wat dan helpt.’

Kinderen hebben vaak een gebrekkig besef van tijd. Het kan daarom nuttig zijn om visueel duidelijk te maken hoe lang het nog duurt voordat ze naar huis gaan. ‘Teken vakjes op een kaart die je kind kan afkruisen als er weer een nacht voorbij is.’

Spullen uit de vertrouwde omgeving kunnen troost bieden, zoals een knuffel, een ongewassen pyjama met vertrouwde geur of een foto van papa en mama. ‘Vraag aan je kinderen wat helpt als ze verdrietig zijn’, tipt Ritchie. ‘Vul het niet zelf in. Ik had vroeger ook heimwee en weet nog dat bellen met mijn ouders het juist erger maakte.’

Veelvuldig contact met het thuisfront wordt door deskundigen afgeraden. Laat het bel-initiatief bij je kind. Misschien blijkt het namelijk helemaal niet nodig, doordat dochterlief druk bezig is met het voorbereiden van de bonte avond.

Meer over