Op een Gazelle door Suriname

Wie tegen de warmte kan, moet vooral gaan fietsen in Suriname. De koloniale geschiedenis en de natuur blijken verbonden via grindwegen en asfalt.

Op weg naar de beklimming van de Brownsberg. Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Op weg naar de beklimming van de Brownsberg.Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi

'Gaan jullie in deze hitte fietsen?' Terwijl Njoek Karijowidjojo ons bijna voor gek verklaart, wijst de 23-jarige kleine Surinaamse resoluut naar de brandende middagzon hoog boven de straten van Paramaribo. Geef haar eens ongelijk. Het is ruim 30 graden. Het zweet gutst ons langs de rug. Lopen is al een opgave in Suriname's hoofdstad, waar 'even wandelen' meestal gelijk staat aan de auto pakken voor een boodschap op de hoek van de straat.

Bovendien houden de chauffeurs in hun glimmende fourwheeldrives hier maar weinig rekening met mensen op twee wielen, waarschuwt Karijowidjojo nog maar eens. 'Oppassen hoor, jullie zijn ook niet gewend om links te rijden.' Dat is waar. Maar als we hier Nederlands kunnen praten in de tropen, kunnen er we er toch ook gewoon fietsen? Al is het wegdek van Paramaribo vaak versleten en heeft Suriname, ondanks het Hollandse verleden, geen echte fietstraditie.

Eenmaal tegenover de Palmentuin, de voormalige gouverneurstuin met honderden koningspalmbomen in hartje Paramaribo, slaat de twijfel toe. Misschien moeten we eerst maar eens op een bankje in de schaduw gaan zitten. En ons vergapen aan de schitterend rode Faya lobi, de nationale bloem van Suriname. Bijkomen van deze tropische hitte om daarna stapvoets te genieten van het historisch stadscentrum, dat op de werelderfgoedlijst van Unesco staat.

Langs het Onafhankelijksplein met het imposante witte Presidentieel Paleis, dat al jaren onbeslapen blijft omdat het er zou spoken, naar de Gravenstraat voor de Kathedraal van Paramaribo, het grootste van hout gemaakte kerkgebouw van Zuid-Amerika, of de Keizerstraat waar de moskee en de synagoge broederlijk naast elkaar staan.

Even stilstaan bij Fort Zeelandia, het oudste gebouw van de stad en decor van de beruchte Decembermoorden, de donkerste episode uit de recente Surinaamse geschiedenis. Genieten van de Centrale Markt, de ontmoetingsplek bij uitstek van alle vijf de bevolkingsgroepen van Suriname. En waar het Sranantongo, Nederlands, Javaans, Hindi en Chinees net zo gewoon is als het fruit in het zuur, de pittige verborgen pinda's en de appeltaart zonder appels die je er kunt eten.

Het Brokopondostuwmeer in de verte. Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Het Brokopondostuwmeer in de verte.Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Een van de vele kleurrijke kraampjes in Paramaribo waar schaafijs wordt verkocht. Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Een van de vele kleurrijke kraampjes in Paramaribo waar schaafijs wordt verkocht.Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi

Het koloniale Suriname

Maar dan heeft fietsgids Harvey Runs ons al een Gazellefiets met terugtraprem in de handen geduwd. Dat rondje sightseeing in de stad zullen we later moeten afmaken. Wie de fiets neemt, moet volgens Runs de stad uit. Langs de oude plantages waar slaven vroeger suikerriet, cacao en koffie verbouwden. Het koloniale Suriname uit romans als Hoe duur was de suiker? van de Surinaamse schrijfster Cynthia McLeod.

Dus fietsen we met de wind in de rug naar Leonsberg om daar een bootje te pakken over de Surinamerivier. Voor we de lange houten aanlegsteiger opfietsen, nemen we - Runs blijft zenuwachtig op afstand - een kijkje in de Patrykstraat, bij het huis van Suriname's bekendste persoonlijkheid: president en oud-couppleger Desi Delano Bouterse.

Dan maken we in enkele minuten de overtocht naar Fort Nieuw Amsterdam, gebouwd tijdens de Tweede Engels-Nederlandse oorlog. Er staat een kruithuis, enkele uitkijktorens waar nu zeilen overheen zijn gespannen waaronder verliefde Surinaamse stelletjes de middag doorbrengen. Maar onze aandacht gaat vooral uit naar het bruine water van de Surinamerivier, waar dolfijnen zich soms verrassend laten zien.

Zo fietsen we verder naar Frederiksdorp, een plantage met mooi gerestaureerde gebouwen die een klein hotel vormen. Het is het eerste project buiten Paramaribo dat op de monumentenlijst is geplaatst. Vervolgens langs houten huisjes waar vooral Javanen en Hindoestanen wonen, nakomelingen van de contractarbeiders die naar Suriname werden gehaald na het afschaffen van de slavernij in 1863. We fietsen naar Mariënburg, een oude suikerfabriek - of wat er van over is - waar oud-werknemer Toekijan Soekardie herinneringen ophaalt bij de hoge destillatietoren en de hal met de stoommachines, waar ooit het sap uit het suikerriet werd geperst.

Op de weg terug naar Paramaribo worden we onverwachts voorbijgeraasd door een groep Surinaamse wielrenners met flitsende helmen en gekleurde pakjes. Volgens Runs beslist op weg naar de steile Jules Wijdenboschbrug, de hoogste brug van Suriname. Maar fietsers mogen toch niet op de 'Bosje-Brug'?, vragen we verbaasd. Runs grijnst: 'De politie doet ze niks. Die kan ze op hun racefietsen niet eens bijhouden.'

Dan vraagt Runs of we in Su (zo noemen de inwoners hun land) niet ook eens moeten mountainbiken.En zo trekken we een paar dagen later met fietsgids Yves naar Brownsberg, het oudste natuurreservaat van Suriname en een paradijs voor vlinderliefhebbers en vogelaars. Voor een 14 kilometer lange fietsklim over een slingerende weg. 'Let niet op het geritsel uit het oerwoud. Pas ook op voor slangen op de weg', waarschuwt Yves ons.

Maar ja, wie let er nou op slangen als we afzien op de fiets? De weg van rode klei en grind lijkt steeds steiler te worden en we vragen ons af of we niet beter naar Njoek Karijowidjojo hadden moeten luisteren.

Eenmaal bovenaan de Brownsberg vergeten we echter al snel de hitte en de fietsinspanningen: het uitzicht op het grote Brokopondostuwmeer en de schijnbaar oneindige Amazonejungle is adembenemend.

Wat en hoe

Vanuit Amsterdam vliegen KLM en Surinam Airways meerdere keren per week rechtstreeks naar Paramaribo: klm.nl en slm.firm.sr.

Voor informatie over fietsen in Suriname, fietsenhuur of het boeken van tours: fietseninsuriname.nl.

Voor algemene toeristische informatie over en praktische tips kun je terecht bij de Stichting Toerisme Suriname: surinametourism.sr.

Op weg naar Leonsberg, voor het bootje over de Surinamerivier. Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Op weg naar Leonsberg, voor het bootje over de Surinamerivier.Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Frederiksdorp, een plantage met gerestaureerde gebouwen die nu een hotel vormen. Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Frederiksdorp, een plantage met gerestaureerde gebouwen die nu een hotel vormen.Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
De Kathedraal van Paramaribo, het grootste houten kerkgebouw van Zuid-Amerika. Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
De Kathedraal van Paramaribo, het grootste houten kerkgebouw van Zuid-Amerika.Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Voormalige plantage Berg en Dal. Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Voormalige plantage Berg en Dal.Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Monument voor Javaanse contractarbeiders, Fort Nieuw Amsterdam. Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Monument voor Javaanse contractarbeiders, Fort Nieuw Amsterdam.Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Verkoopsters op een markt in Paramaribo. Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Verkoopsters op een markt in Paramaribo.Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Houten huis in het historisch centrum van Paramaribo. Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Houten huis in het historisch centrum van Paramaribo.Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Verkopers op de Centrale Markt van Paramaribo. Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Verkopers op de Centrale Markt van Paramaribo.Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Het centrum van Paramaribo. Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Het centrum van Paramaribo.Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Beeld van het jongetje Ruben van beeldhouwer Jozef Klas in de Palmentuin. Ruben kwam om het leven door verstikking in de koelkast. Het beeld is een waarschuwing aan de Surinaamse gemeenschap om beter op hun kinderen te letten. Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Beeld van het jongetje Ruben van beeldhouwer Jozef Klas in de Palmentuin. Ruben kwam om het leven door verstikking in de koelkast. Het beeld is een waarschuwing aan de Surinaamse gemeenschap om beter op hun kinderen te letten.Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
De Kathedraal van Paramaribo, het grootste houten kerkgebouw van Zuid-Amerika. Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
De Kathedraal van Paramaribo, het grootste houten kerkgebouw van Zuid-Amerika.Beeld Iñaki Oñorbe Genovesi
Meer over