Onze gids dit weekeinde

Met een bladblazer schept David Baldacci orde in de chaos – en niet alleen in de tuin

Wat een bladblazer te maken heeft met het werk van schrijver David Baldacci? Veel, zo niet alles, zal in dit interview blijken. Maar er is meer wat hem dierbaar is. Zoals crime noir, de bibliotheek en fietsbellen in Amsterdam.

null Beeld Neil Spence
Beeld Neil Spence

Ongeveer halverwege het interview klinkt een vreemd geluid. Het is een echoënde galm, alsof twee luidsprekers met elkaar een gesprek proberen te voeren. David Baldacci (60), midden in een zin, stopt met praten. Zijn ogen worden groot en hij kijkt in de richting van het geluid. Hij houdt zijn vinger omhoog. ‘Eén seconde’. Dan schiet hij in de lach. ‘It’s all right. Het is ons alarmsysteem. Was ik vergeten uit te zetten.’ Hij zwaait met zijn handen. ‘Het is oké. Alles is oké.’ Even later gaat de telefoon en moet Baldacci ook tegen de medewerker van de alarmcentrale vertellen dat er niets aan de hand is.

Een wereldberoemd schrijver die tijdens een interview wordt geconfronteerd met een mysterieuze inbraak; het zou geen ondenkbaar begin zijn van een van zijn boeken. Baldacci is zo iemand die amper introductie behoeft. Je hoeft niets van hem gelezen te hebben om hem te kennen, of in ieder geval van hem gehoord te hebben. Zijn boeken behoren tot het bestsellermeubilair. Ze liggen in hoge stapels in boekwinkels, prominent in kiosken op het vliegveld of je vindt ze beduimeld in een gehuurde vakantiebungalow.

Baldacci, die onder meer rechten studeerde en werkzaam was als advocaat, debuteerde in 1996 met Absolute Power (Het recht van de macht), over een moord op een vrouw die met medeweten van de Amerikaanse president wordt gepleegd. Het boek werd verfilmd door Clint Eastwood, die zelf de hoofdrol speelde. Het aantal succesvolle thrillers, romans, jeugdthrillers en kinderboeken dat Baldacci sinds 1996 schreef staat in duizelingwekkende verhouding tot de tijd die sindsdien is verstreken. Het zijn er een stuk of vijftig, waarvan er bij elkaar wereldwijd meer dan honderd miljoen werden verkocht. Sommige boeken zijn verhalen op zich, maar de meeste behoren tot een familie. Zo is er de Sean King en Michelle Maxwell-reeks, of de Will Robie-serie. Baldacci’s recentste boek, Dodelijk Spel, is net verschenen en de tweede in een reeks over Aloysius Archer, een oorlogsveteraan en ex-gevangene die na de Tweede Wereldoorlog zijn leven weer probeert op te pakken.

Vanuit zijn huis in Florida, waar dus echt alles oké is, vertelt Baldacci – gezegend met de vierkante kaak, haardos en parelwitte lach van een filmster (People Magazine rekende hem in 1997 tot de vijftig mooiste mensen ter wereld) – over wat hem dierbaar is, hem als schrijver inspireert, waarom een bladblazer fantastisch is en over die ene keer toen hij in Toscane het geboortedorp van zijn opa bezocht.

Plek: Barga, Toscane

null Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

‘Mijn grootvader was Italiaans en geboren en opgegroeid in Barga, een dorp in Toscane. Hij overleed voordat ik was geboren, maar mijn vader vertelde me vaak over Barga. Hij wilde daar zelf ook altijd heen, maar is nooit dichterbij gekomen dan Egypte, waar hij tijdens de Tweede Wereldoorlog gestationeerd was als marinier. Mijn vader overleed in 2008 en ik wilde per se voor hem naar Barga. Mijn vrouw en ik planden een vakantie naar Italië en ik werd door de burgemeester van Barga uitgenodigd om langs te komen. Hij zou ons rondleiden en daarna zouden we samen lunchen.

Onderweg naar Barga raakten we verdwaald. Op een gegeven moment reden we een stadje binnen en ik vroeg mijn vrouw of zij dacht dat dit Barga was. ‘Nou,’ antwoordde ze, ‘aangezien daar een 4 meter hoge poster van jou aan een muur hangt, vermoed ik van wel.’ Ik vroeg een politieagent wat er aan de hand was en hij zei: ‘Het is David Baldacci-dag’. Mijn vrouw was woedend. Die dacht dat we een gewone lunch zouden hebben. De poorten van de stad openden en de burgemeester kwam naar buiten, gevolgd door een optocht aan Italiaanse vlaggen, journalisten en een fanfare. Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog wapperde de Amerikaanse vlag boven de stad.

We kregen een rondleiding, ik hield een signeersessie bij de boekwinkel en daarna was er een enorme lunch met de burgemeester. Het ging maar door, urenlang. Toen we weggingen stelde een vriend ons voor aan een groepje oude mannen die daar op bankjes zaten. Ze hadden allemaal een van mijn boeken. En het waren allemaal Baldacci’s. Sommigen waren zelfs uit andere landen afgereisd. We omhelsden elkaar, er werd gelachen en gehuild. Het was een van de meest memorabele dagen van mijn leven. Ik voelde me alsof ik op een plek was die ik goed kende, ook al was ik er nooit geweest.’

Genre: Crime noir

Acteur Humphrey Bogart (1889 - 1957) in zijn rol als Philip Marlowe en Lauren Bacall als zijn tegenspeelster Vivian Rutledge in de film 'The Big Sleep' uit 1946. Beeld getty
Acteur Humphrey Bogart (1889 - 1957) in zijn rol als Philip Marlowe en Lauren Bacall als zijn tegenspeelster Vivian Rutledge in de film 'The Big Sleep' uit 1946.Beeld getty

Ik hou erg van crime noir-films en -boeken. Mijn twee favoriete films zijn The Big Sleep met Humphrey Bogart en Lauren Bacall, en Chinatown met Jack Nicholson en Faye Dunaway. En qua schrijvers hou ik heel erg van Raymond Chandler, Dashiell Hammett en Ross MacDonald. Een van de redenen waarom crime noir me zo fascineert is dat in de jaren veertig, zeker net na de Tweede Wereldoorlog, de wereld enorm veranderde. De oorlog had alle energie, geestdrift en leven opgeslokt. Als reactie daarop wilden mensen in Amerika een verse start: vergeet het verleden en begin opnieuw. Daarom noemen ze the greatest generation ook wel the silent generation, ze spraken nooit over de oorlog omdat ze er genoeg van hadden en vooruit wilden in het leven. Mijn boeken over Aloysius Archer spelen ook in deze tijd. Door me te verdiepen in die periode leerde ik hoe ver we zijn gekomen sindsdien, maar ook hoe ver we nog moeten gaan. Als je de geschiedenis kent, maak je niet meer dezelfde fouten. Dat is het probleem van dit land, niemand kent de geschiedenis. De afgelopen vier jaar was ik voor het eerst in mijn leven bang welke richting dit land op ging. Geschiedenis is zo belangrijk omdat het alles in perspectief plaatst.’

Gereedschap: Bladblazer

Ik hoorde dat gereedschap populair is in deze rubriek. (Collega-schrijver Jonas Jonasson bepleitte onlangs op deze plek zijn liefde voor een elektrische schroevendraaier, red.) Ik hou van klussen. Een patio bouwen bijvoorbeeld, en dan alles opmeten zodat je de hoek en de helling precies goed krijgt, en die dan met een verstekzaag precies op maat zagen. Details zijn alles. Als je die niet goed krijgt, is het eindresultaat ook niet goed. Een goede timmerman meet twee keer en zaagt één keer. De bladblazer is ook een favoriet van me. Je hebt een enorme, chaotische puinhoop aan losse bladeren liggen. Dan pak je die bladblazer en blaas je dat allemaal bij elkaar, netjes op een grote hoop. Aan het eind van de dag ziet alles er dan weer keurig opgeruimd uit, zoals het hoort. De verstekzaag en de bladblazer sluiten wat dat betreft naadloos aan bij mijn schrijven.

Als ik bladeren blaas, blaas ik geen bladeren, maar werk ik in mijn hoofd aan details en plots van mijn boeken. Dat grote moeras in mijn hoofd moet veranderen in iets keurig aangeharkts, dat logisch en georganiseerd is. Ik hou ook van op het water zijn. I’m a big boater. De powerboat, suppen, kano, kajak, zeilboot, gladde boot. Als je het water op wil moet je eerst allerlei voorbereidingen treffen. De motor moet goed werken, de romp moet in orde zijn, het stuur recht, de lichten moeten het doen. Dat geldt ook voor mijn schrijven: alle details moeten kloppen, een goede voorbereiding en strakke organisatie zijn de voorwaarden die de mogelijkheid scheppen voor creativiteit.

Mijn kinderen lachen er altijd om: daar heb je papa op zaterdagochtend weer met zijn bladblazer. Maar het heeft me enorm geholpen als schrijver.’

Boekenreeks: Alfred Hitchcock and the Three Investigators

null Beeld

Van kleins af aan heb ik altijd gelezen. Ik begon met de boekenreeks ‘Alfred Hitchcock and the Three Investigators’ van Robert Arthur Jr. Het zijn kinderboeken over kinderen die in Californië wonen en misdaden oplossen. Voor mijn verjaardag of voor Kerst kreeg ik van mijn ouders steeds weer een nieuw boek. Die reeks heeft een enorme invloed op me gehad. Omdat ze vertelden dat er van alles mogelijk is, ook al ben je jong. Omdat ik nu zelf thrillers en mysteries schrijf. Maar ook omdat ze me het plezier leerden van een boek openslaan en beginnen te lezen. Te veel mensen lezen niet meer. Dat is heel verdrietig. Ik kom zo vaak mensen tegen die zeggen dat ze geen tijd hebben om te lezen en liever zes afleveringen van een serie achter elkaar bingen. Tot een paar jaar terug begreep ik dat ergens wel, maar nu kijk ik er anders tegen aan. Als mensen zeggen dat ze geen tijd hebben om een boek te lezen, zeg ik dat ik met ze meeleef. Dan kijken ze me vragend aan, snappen niet wat ik bedoel. Dan leg ik uit: je hebt geen idee wat je allemaal mist. Je leven is zo veel kleiner als je geen boeken leest.’

Plek: De bibliotheek




Equestrian statue of Robert E. Lee in Richmond, Virginia in 1905. (Photo courtesty Library of Congress/Getty Images) Beeld Getty Images
Equestrian statue of Robert E. Lee in Richmond, Virginia in 1905. (Photo courtesty Library of Congress/Getty Images)Beeld Getty Images

Zelf groeide ik op in Richmond, Virginia, de voormalige hoofdstad van de Geconfedereerde Staten van Amerika. Het was een enorm gesegregeerde gemeenschap, waarin zwart en wit rigide van elkaar gescheiden leefden. Er stonden enorme standbeelden van 18 meter hoog van generaals die vochten om zwarte mensen tot slaven te behouden. Je hebt mensen die zeggen: dat is onderdeel van de geschiedenis. Nee, 18 meter hoge standbeelden van mensen die oorlog hebben gevoerd om zwarte mensen tot slaaf te houden, dat is geen geschiedenis. Dat is propaganda. Er staan in Berlijn toch ook geen 18 meter hoge standbeelden van Hitler? Goed, in die wereld groeide ik op. En veel mensen om mij heen vonden het allemaal wel prima, omdat ze geen ander perspectief voorgeschoteld kregen. Wat mij van dat lot redde waren boeken. Ik ging naar de bibliotheek en ontmoette in die boeken mensen vanuit de hele wereld. Die er niet uitzagen zoals ik. Of tot een andere god baden, of anders dachten. Wat we wel gemeen hadden: onze menselijke kern. Boeken deden me dat inzien en maakten me een ander mens. Mensen merken weleens op dat ik zo van lezen hou. Maar het is meer dan dat. Ik hou van leven. Als je niet leest, leef je ook niet echt.’

Schrijver: Mark Twain


A portrait of author Mark Twain in a rocking chair on a porch, Dublin, New Hampshire, September, 1906. (Photo by Underwood Archives/Getty Images) Beeld Getty Images
A portrait of author Mark Twain in a rocking chair on a porch, Dublin, New Hampshire, September, 1906. (Photo by Underwood Archives/Getty Images)Beeld Getty Images

‘De beste boeken groeien met je mee. Toen ik 12 was, was To Kill A Mockingbird een cool verhaal over kinderen van mijn leeftijd. Eenmaal ouder, realiseerde ik me dat het veel meer was, snapte ik het verhaal van de rechtszaak van een zwarte man die ervan beschuldigd wordt een witte vrouw verkracht te hebben en begreep ik die lessen over moraliteit en gerechtigheid veel beter, net als de thematiek van vooroordelen, discriminatie en racisme.

De boeken van Mark Twain, zoals die over Huckleberry Finn en Tom Sawyer, hadden hetzelfde effect. Twain combineerde twee hele moeilijke dingen. Ten eerste schreef hij omvangrijke, generatieoverstijgende verhalen. En hij deed dat met heel veel humor en vernuft. Hij kon hele serieuze zaken heel grappig vertellen, dat is verschrikkelijk moeilijk. Bovendien was hij de eerste echte Amerikaanse schrijver. De schrijvers voor hem deden hun Europese collega’s een beetje na, maar zijn verhalen gingen echt over Amerika. Hij pakte het land bij de strot en liet het aan iedereen zien. Racisme, avontuur, hebzucht, macht. Twain was ook degene die de term ‘Gilded Age’ bedacht, de periode in de late 19de eeuw waarin Amerika een enorme economische groei en industrialisatie doormaakte. We zitten nu in een tweede Gilded Age. Toen heetten de rijke industriëlen Carnegie en Morgan en Gould; nu heten ze Zuckerberg, Gates en Musk. Twain vatte dat heel mooi.

Ik bewonder hem en zou als hij willen schrijven, ook al maken we hele verschillende verhalen. Maar op een basaal niveau vertellen we allebei verhalen over mensen in moeilijke omstandigheden en laten we ze daarin zowel goed als slecht zijn. Toen ik advocaat was, loog iedereen tegen me. Mijn eigen cliënten ook. Leugenachtige mensen liegen altijd, maar eerlijke mensen liegen als ze met hun rug tegen de muur staan. Zo zijn we geprogrammeerd: we doen alles om te overleven.

Podcasts: Serial, seizoen 3 en Dirty John

In Serial volgen de makers een jaar lang de levens van mensen uit het strafrechtelijke systeem van Cleveland, Ohio. Ze volgen verschillende rechtszaken van begin tot eind; hoe mensen worden gearresteerd, voorgeleid worden, een proces krijgen en veroordeeld worden of vrijgesproken, en wat er daarna met ze gebeurt. Wat je vaak ziet is dat rechters een goede intentie hebben, maar de verkeerde middelen gebruiken.

Dirty John gaat over een man, een oplichter, die zijn vrouw manipuleerde en misbruikte. Ik hou van dat soort podcasts, die in iemands hoofd kruipen en erachter proberen te komen wat ze motiveert en drijft. Dat is ook zo belangrijk voor mijn boeken. Als ik van een personage verlang dat hij iets heel bijzonders doet, moet ik hem of haar ook een buitengewoon goede motivatie geven dat te doen.’

Stad: Amsterdam

null Beeld

‘Het was 2001, net na 9/11. Ik verbleef in het Ambassade Hotel in Amsterdam, waar ik een paar interviews had staan. Ik weet nog dat ik ’s nachts in bed lag. Buiten stroomde het water door de grachten. Het was ongeveer twee uur in de morgen en ik dacht aan 9/11 en hoe de wereld totaal op zijn kop stond. Toen hoorde ik een fiets over straat rijden en de bestuurder trok aan zijn fietsbel. Tringelingeling. Het klinkt gek, maar toen ik midden in de nacht dat geluid hoorde, werd ik er heel rustig van. Het was een veilig geluid. Iemand fietst en belt. All is well. Het leven gaat door. Dat kleine, rinkelende belletje in Amsterdam gaf me weer wat hoop.’

CV David Baldacci

5 augustus 1960 Geboren in Richmond, Virginia.

1986 Rechtenstudie, Universiteit van Virginia.

1987-1996 Werkzaam als advocaat.

1996 Debuut Absolute Power (Het recht van de macht).

1998 The Winner (Duister Lot).

2005 The Camel Club (De Samenzwering).

2008 Silver Bullet Award voor bijdrage strijd tegen analfabetisme.

2019 One Good Deed (Een Goede Daad), over Aloysius Archer.

2021 A Gambling Man (Dodelijk Spel).