Koppelen onderweg, nee, dat is niet de opzet

Koppelen is niet het doel van organisaties die zich bezig houden met tripjes en vakanties voor alleenstaanden. Wanneer uit een reis toch een verkering of huwelijk voortvloeit, heet dat een uitzondering, of een bedrijfsongeval....

Op de vooravond van het vertrek uit Oostenrijk durft ze bij de barbecue ineens te roepen: 'Kom naast me zitten, hier is nog plek.' Zo doe je dat, merkt haar vriendin op. Ze had hem de hele week al in het oog gehouden. Aardig type. Hij had een paar keer achter haar gewandeld. Lekkere benen, dacht hij eerst en bij het lunchpakket bleken ze samen erg te kunnen lachen. De avond van de barbecue eindigt voor de twee in een smakelijke vrijpartij op de berg boven het hotel, plus een afspraak voor terug in Nederland. Daar komt wel verkering van.

Zo'n avontuur is een uitzondering, bezweren allerlei organisatoren van reizen en tripjes voor alleengaande vakantiegangers. 'Nee, dat komt bij ons niet voor, dat is bij ons niet de opzet', klinkt het preuts bij de een. 'Een bedrijfsongeval', vindt minder fijntjes een ander, want zo'n relatie kost zijn vereniging twee leden. Maar niemand ontkent dat het zoeken naar een nieuwe partner wellicht onderhuids speelt bij de toenemende groep 'alleengaande' vakantiegangers.

Ze komen voort uit het snel groeiende bestand van 2,2 miljoen alleenstaande Nederlanders, meestal gescheiden, gemiddeld rond de veertig en al dan niet uitgesproken op zoek naar een nieuwe partner. De benaderde organisaties stellen vast dat hun klanten grotendeels geworven worden via de Volkskrant, krant voor goed opgeleide lezers met een redelijk inkomen, toevallig ook de krant met de meeste 'relatievacatures' op zijn zaterdagse pagina's.

'Niks logischer dan dat er relaties ontstaan', merkt Anita Steutel op die samen met haar man de tweemastklipper Bontekoe op de Wadden exploiteert met groepen van maximaal 28 singles. Volgens haar zijn zij de enige van ruim vierhonderd charterschepen die speciaal met singles op stap gaan.

'We mikken op een bepaald soort publiek van iets hoger opgeleiden, met een brede belangstelling en een sociale inslag en dan moeten ze ook nog sportief zijn.' Ze haalt de 'leuke mensen' eerder uit de Volkskrant dan uit De Telegraaf, zegt ze.

'Maar koppelen is niet ons doel. Ik merk eigenlijk nooit dat ze speciaal op zoek zijn. Wij krijgen meestal mensen die elkaar goed liggen, doordat ze allemaal zeilend het avontuur zoeken. Het is een onbevangen groep, vaak met eenzelfde achtergrond, waardoor snel open gesprekken ontstaan. De eerste avond hebben ze al hele gesprekken zonder elkaar ooit eerder te hebben gezien.'

De bezetting van de Bontekoe bestaat tijdens de tien single-reizen die het echtpaar jaarlijks organiseert, doorgaans half uit mannen, half uit vrouwen. 'Dat gebeurt spontaan', merkt Anita Steutel op, 'we mikken daar niet op. Er groeien wel snel vriendschappen, ze wisselen gauw adressen uit.' Ze oogt vertederd als ze meldt zojuist een trouwkaartje te hebben ontvangen.

'Alleengaanden zijn hier een groeiende groep', constateert Erik van Ingen Schenau van vakantieboerderij De Grupstal in Oldeboorn, Friesland. 'Van vele gasten krijg ik te horen dat ze het een verademing vinden om niet tussen de stellen te hoeven zitten. Bij ons vind je gelijkgestemde mensen.'

De sfeer in De Grupstal wordt mede bepaald door de achtergrond van de eerste bewoners uit de late jaren zeventig. 'Wij waren een groep mensen die elkaar kenden van het Amsterdamse JAC, het Jongeren Advies Centrum, waar wij als maatschappelijk werkers en onderwijzers allerlei drugsklanten en weglopers tegenkwamen. Als we daarin gebleven waren, waren we therapieën gaan geven. Dat hebben we geheel achter ons gelaten toen we hier introkken om gezamenlijk een woon-werkproject te beginnen. Maar de zorg voor de mens staat bij ons nog hoog in het vaandel.'

Sinds de beginjaren tachtig richt de Grupstal zich op alleengaanden, éénoudergezinnen en 'groepen vrouwen uit de vrouwenbeweging', meest lesbiennes, voor vakanties en recreatieve weekeinden. In 1987 werd het programma uitgebreid met trektochten door Friesland te voet, per kano of per fiets Sinds de zomer van 1998 compleet verregende, zoekt de Grupstal zijn heil ook in Frankrijk, Portugal en Italië.

Van Ingen Schenau stelt vast dat het aantal individuele vakantiegangers groeit. De meerderheid in De Grupstal bestaat doorgaans uit vrouwen, met of zonder kinderen. 'Tien procent, schat ik, is echt fanatiek op zoek naar een partner, dat zie je aan hun gedrag. Tien procent hartstikke niet. En 80 procent zegt: ''Ik ben er niet op uit, maar als ik iemand tegenkom, dan sta ik ervoor open''.'

Een constante groep is die van lesbische vrouwen. 'Die komen hier en hoeven niets uit te leggen, ze kunnen gewoon zichzelf zijn. Er zijn nog zoveel vrouwen met een verborgen leven, we krijgen nog steeds aanvragen met het verzoek of de folder in een blanco envelop kan.'

'Snel Nieuwe Partner hebben we een tijdje geheten', grapt Gert Nieuwboer van SNP in Nijmegen. SNP staat van oorsprong voor de Stichting Natuurstudie Projecten, veertien jaar geleden min of meer idealistisch opgericht door biologen die hun kennis wilden overdragen. De formule is intussen omgebogen naar 'actieve' vakanties, buiten in de natuur. Dat bepaalt ook de doelgroep, die opmerkelijk genoeg ook al het meest onder Volkskrant-lezers is te vinden. Onze waarden, somt Nieuwboer op: 'Geen massatoerisme, geen banaliteiten op reis, vooral veel rust en onthaasting, goede informatie, geen overbodige luxe. Bij ons mag het allemaal heel sober. Wij afficheren nooit speciale programma's voor specifiek éénoudergezinnen of alleengaanden. Wij hebben een aanbod en daarop kunnen belangstellenden reageren.'

'Onze gerichtheid', verklaart Nieuwboer, 'ligt op de beleving van het wandelen.' Geen gekoppel onderweg dus. 'Natuurlijk gebeurt dat bij ons wel, maar niet zo opgelegd als bij andere organisaties, zoals Cirkel, die zich duidelijk afficheert als reisorganisatie voor alleengaanden. Dat is een andere insteek. Dan kun je ervan uitgaan dat iedereen op zoek is.'

Daar ligt de jacht blijkbaar open. Maar Cirkel weerspreekt dat, net als alle anderen: 'Geen relatiebemiddeling bij ons, dat is niet de opzet.'

'Niet bij ons', benadrukt ook Paul Borsboom, sinds zes jaar voorzitter van de Vereniging Vakantie Partners. 'Onze doelstelling is uitdrukkelijk niet het bemiddelen voor een relatie. Bij ons is dat zelfs statutair verboden. Wij willen ook niet het stigma krijgen van een verkapt relatiebureau. De jacht is er dus niet', constateert hij, 'dus ook de spanning niet.' Al ontkent hij niet dat een mogelijke relatie ook bij zijn leden door het achterhoofd speelt.

Borsboom koppelt alleenstaande vakantiegangers aan anderen met dezelfde interessen. De markt neemt toe, stelt Borsboom tevreden vast, en daarmee zijn ledental. Ook hij ziet zijn leden grotendeels komen uit het bestand van Volkskrant-lezers. De VVP groeide in drie jaar van 1400 naar 2500 deelnemers. Hun gemiddelde leeftijd ligt rond 42 jaar. Tot veertig jaar telt zijn bestand meer mannen, boven de 45 meer vrouwen.

De meeste vrouwen, concludeert Borsboom uit zijn computer, willen met vrouwen op vakantie. Behalve oudere vrouwen ('dames', zegt hij consequent), die willen vaak liever met een man. Mannen vragen doorgaans om zowel mannen als vrouwen. 'De verwachting dat die om vrouwelijk gezelschap zouden vragen, komt niet uit', constateert Borsboom. En dat mannen zich actiever zouden gedragen, wordt in zijn computer ook weersproken. 'Vrouwen nemen vaker dan mannen het initiatief om een reispartner te zoeken.'

Mocht iemand eraan twijfelen of één persoon wel het juiste gezelschap is, dan luidt Borsbooms advies zich op te geven voor een groep: 'Veel gezélliger.'

En met meer kans op scoren.

Meer over