Je dochter geeft aan dat ze een jongen wil zijn. Hoe reageer je?

Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.

Anna van den Breemer
null Beeld Claudie de Cleen
Beeld Claudie de Cleen

In de serie And Just Like That (het vervolg op Sex and The City) worstelen ouders Charlotte en Harry met hun reactie op tienerdochter Rose, die als non-binair persoon opeens ‘Rock’ genoemd wil worden. Tijdens een gesprek op school zegt vader Harry wat verwarde ouders in eerste instantie wellicht denken: ‘Ze is een puber. Wat weet ze nou eenmaal? Kan het niet gewoon een fase zijn?’ Ook op jongere leeftijd kunnen genderkwesties spelen. Hoe reageer je als je dochter (7) aangeeft een jongen te willen zijn?

Dit zeggen de deskundigen

Allereerst de verschillende begrippen uitgelegd: bij een transgender kind komt het biologische geslacht niet overeen met de beleefde genderidentiteit. Zo kan een transgender meisje bij de geboorte geregistreerd staan als jongen, maar zich een meisje voelen. Is iemand non-binair, dan identificeert een kind zich met beide geslachten of met geen van beide geslachten – vaak gaat dit gepaard met de wens om als ‘hen’ aangesproken te worden.

Uit studies in westerse landen blijkt dat 0,2 tot 0,7 procent van de volwassenen aangeeft transgender gevoelens te hebben. Bij kinderen en adolescenten is dit iets boven de 1 procent. Deze mensen voelen zich niet thuis in hun lichaam en hebben de wens om hiervoor behandeld te worden.

Rond de leeftijd van 3 jaar worden kinderen zich bewust van hun genderidentiteit. ‘Er zijn kinderen die al op jonge leeftijd aangeven dat ze zich niet thuis voelen in hun lichaam, maar de meeste kinderen gaan op onderzoek uit: wat is ‘typisch’ meisjesgedrag of jongensgedrag? Wat past bij mij?’, zegt Hedi Claahsen, hoogleraar Geslacht en Gender bij het Radboudumc in Nijmegen. Zij is verbonden aan het expertisecentrum voor Geslacht & Gender, dat zich als transgenderkliniek specifiek richt op kinderen en jongeren. Het kan zijn dat een jongetje de behoefte voelt om meisjeskleding aan te trekken. En een meisje kan best zeggen: ‘Ik ben een jongen.’ ‘Dit gedrag hoort ook bij een normale psychoseksuele ontwikkeling.’

Ouders hoeven hier nog geen conclusies aan te verbinden. Uit onderzoek blijkt namelijk dat deze gevoelens op latere leeftijd vaak veranderen. ‘Het is fijn als ouders hun kind de ruimte geven, maar het betekent niet dat hun kind direct transgender is’, aldus Claahsen.

Hoe reageer je?

Ouders lopen in hun hoofd vaak op de zaken vooruit. Is mijn kind lesbisch? Wil mijn dochter hormonen slikken om een jongen te worden? ‘Dat is niet nodig’, zegt Claahsen.

Het is voor ouders misschien even zoeken naar een evenwichtige reactie, meent de hoogleraar: je wilt de gevoelens van je kind niet ontkennen (‘doe niet zo gek en trek een jurk aan’), maar je kind ook niet te veel gaan bevestigen waardoor je hem of haar in een bepaalde richting duwt. ‘Vertel dat het helemaal prima is dat je kind zich zo voelt. We weten dat als ouders de ruimte geven aan het kind om zichzelf te kunnen zijn, er minder klachten ontstaan op latere leeftijd. Bij een afkeurende reactie kan het kind denken dat er iets mis is. En dat is een pijnlijke ervaring.’

Claahsen moedigt een sociale transitie, zoals het veranderen van de naam, bij jonge kinderen niet actief aan. ‘Als de dochter goed in haar vel zit, dan is dat vaak niet nodig. Kinderen kunnen van gedachten veranderen en het is lastig om die stap terug te draaien.’

In reactie op op And Just Like That geeft expert Lilly Rivera in het Amerikaanse tijdschrift Time advies aan ouders: ‘De verwarring en ontkenning van Charlotte en Harry is normaal.’ Ouders die niet snappen wat er speelt, of zich afvragen hoe serieus ze het moeten nemen, moedigt ze aan het gewoon te vragen aan hun kind. ‘Vertel me hierover. Ik begrijp het niet. Ik wil weten wat dit voor je betekent.’

Meer over