REPORTAGE

Hoeveel lol heeft de dolfijn er zelf in?

Na de circussen liggen de dolfinaria onder vuur. Een filmpje over mishandeling van dolfijnen op Mallorca brengt ook Harderwijk in verlegenheid.

Jeroen Visser
null Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

'Daar komt Naomi even een kijkje nemen', kondigt verzorger Jeroen Brauckmann (37) aan vanaf de kade. Voor de gasten lijken alle dolfijnen in het Dolfinarium Harderwijk op elkaar, maar hun verzorger herkent ze meteen. Naomi blijft er het hele gesprek bij. 'Ze zijn gek op aandacht.'

Brauckmann is een van de 25 trainer-verzorgers die dagelijks met de dolfijnen werken. Hij doet het al achttien jaar. Zijn blauwe jas is vies van het water en het visvoer, en zijn petje oogt wat versleten. Maar als hij over het werken met dolfijnen praat, straalt hij.

Filmpje

Geen wonder dat hij het er met zijn collega's over had, toen dierenactivisten beelden van dolfijnentrainers in een zeedierenpark op Mallorca op internet zetten. Het filmpje, dat wereldwijd werd gedeeld op sociale media, bevat onder meer bewakingsbeelden waarop is te zien hoe verzorgers dolfijnen op een agressieve manier behandelen. Ze schelden de dieren uit en een van de trainers springt zelfs op een dolfijn.

Extra pijnlijk is dat de eigenaar van Marineland Mallorca, Aspro Parks, sinds kort ook Dolfinarium Harderwijk in bezit heeft. Aspro wordt naar aanleiding van de beelden door de Spaanse dierenwelzijnsorganisatie SOS Dolphins voor de rechter gedaagd. De organisatie voor zeezoogdierentrainers Imata nam scherp afstand van de praktijken. 'Dit is niets minder dan misbruik', zei een woordvoerder. Aspro zelf stelt dat de video gekunsteld is en dat er geen sprake is van misbruik.

(Artikel loopt verder na filmpje)

Positieve trainingsmethoden

Brauckmann, het trainingsfluitje om de nek, benadrukt dat de trainers in Harderwijk alleen positieve trainingsmethoden gebruiken. Er wordt niet geschreeuwd, goed gedrag wordt beloond en er worden geen straffen uitgedeeld. 'Trainen is gedrag positief maken.'

Terwijl meeuwen boven het water cirkelen, op zoek naar visresten, gooien Brauckmann en een collega blauwe boeien in het water. Naast de voeder- en trainingssessies wordt vaak even kort gespeeld met de dolfijnen. 'We zijn de hele tijd met ze in de weer', zegt Brauckmann, terwijl de boeien hem om de oren vliegen. 'Ze zijn gek op spelen.'

Elke dag wordt er met de dieren getraind. Soms leren ze gedragingen op commando, zoals de klassieke salto die je ook in dolfijnenshows ziet, maar net zo vaak gaat het om conditietraining of gezondheidstraining. Daarbij worden de dolfijnen onder meer getraind hun tanden te laten inspecteren en bloed te laten afnemen, voor controle. 'Het duurt maanden voordat zo'n vertrouwensband is opgebouwd', aldus Brauckmann.

Jeroen Brauckmann aan het werk met drie Tuimelaren in het Dolfinarium van Harderwijk. Hij werkt er bijna twintig jaar. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Jeroen Brauckmann aan het werk met drie Tuimelaren in het Dolfinarium van Harderwijk. Hij werkt er bijna twintig jaar.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Protesten

Jennifer Berengueras van SOS Dolphins, die de veelbesproken video online zette, erkent dat het mogelijk is dolfijnen te trainen door het stimuleren van positief gedrag. Het liefst zou ze echter zien dat dolfinaria helemaal zouden verdwijnen. 'Dolfijnen horen gewoon niet in gevangenschap.'

Ook Dolfinarium Harderwijk heeft te maken met protesten. De stichting Stop Dierenleed Nederland staat elke maand een dag voor de ingang te flyeren. Volgens voorzitter Ron Visser worden dolfijnen depressief in gevangenschap. 'Mensen denken dat een dolfijn altijd glimlacht, maar dat is gewoon de stand van zijn kaak. In werkelijkheid vervelen ze zich te pletter. Ze willen het liefst jagen met hun familie in zee.'

Visser zegt net zo lang door te gaan met protesteren tot het houden van dolfijnen, in navolging van de circusdieren, wordt verboden. 'Dit is immers ook een circus, maar dan met een piste van water.'

Depressieve dolfijnen? De medewerkers in Harderwijk geloven er niks van. De dieren zijn gezond, ze spelen met elkaar en ze paren; allemaal tekenen dat ze het goed hebben. 'Dit werk is hét ding in mijn leven. Ik zou stoppen als de dieren geen goed leven zouden hebben', zegt Brauckmann. 'Er is altijd kritiek op dolfijnenshows, maar het is voor dieren een verrijking om steeds iets nieuws te leren. De hele dag vis vangen, dat is pas saai.'

Brauckmann laat de bak met dolfijnenspeelgoed zien; een grote voorraad boeien en ballen. Aan de muur hangen roze en gele hoepels. 'Maar daar hoeven ze niet meer doorheen te springen hoor, daar houd ik niet van.'

Een Tuimelaar in het Dolfinarium van Harderwijk. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Een Tuimelaar in het Dolfinarium van Harderwijk.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Meer over