De servicedesk

Hoe weten ze in Hilversum eigenlijk hoeveel mensen er kijken en luisteren?

We hebben zoveel manieren om programma's, films, series, muziek, podcasts en radio te luisteren en te kijken. Wanneer tel je mee in de officiële cijfers?

Pieter Sabel
null Beeld Sophia Twigt
Beeld Sophia Twigt

De ene manier van kijken is de andere niet. De traditionele manier van luisteren en kijken heet lineair: een zender heeft een continue programmering en een kijker of luisteraar kiest zelf het moment van aan- of afhaken. Maar we luisteren en kijken ook op talloze andere manieren: digitaal, op telefoons, tablets, computers en televisies. ‘Hoe weten ze in Hilversum, of waar dan ook, dat ik naar een programma kijk of luister?’, mailt Carla van Eldik Thieme naar de Servicedesk. ‘Al lang vraag ik me af hoe die cijfers worden vastgesteld.’

Stichting Kijk Onderzoek (SKO) publiceert elke ochtend kijkcijfers over de voorbije televisie-dag. Die zijn gebaseerd op gegevens uit zogenoemde kijkmeters: apparaten die bijhouden wie in een huishouden met een kijkmeter naar welk programma kijkt. In Nederland hebben 1.250 huishoudens zo’n kijkmeter. Die huishoudens vormen een dwarsdoorsnede van de maatschappij. Er wordt gekeken naar bijvoorbeeld geslacht, leeftijd, opleiding en achtergrond. Het kijkgedrag binnen die groep wordt doorberekend naar de rest van Nederland.

Uitgesteld kijken telt SKO hier later bij op. ‘Uitgesteld’ wil zeggen dat kijkers terugkijken via het kastje van een televisieprovider. Zes dagen na de eerste uitzending tellen die kijkers nog mee, daarna is het kijkcijfer van een programma definitief.

Digitaal meetellen

Onderzoek naar luistergedrag gebeurt in opdracht van de Stichting Nationaal Luister Onderzoek. Voor lineaire radio houdt een groep luisteraars zelf in een soort logboek bij hoe lang ze naar een zender luisteren. Deze groep is representatief voor de Nederlandse bevolking. Hoeveel mensen er radio luisteren op computers, telefoons en tablets wordt apart gemeten. Hetzelfde geldt voor podcasts.

Het lijkt alsof je digitaal veel makkelijker en beter kunt meten, maar dat hangt er maar vanaf. De populariteit van een aflevering van Tim Hofmans Boos Op YouTube bijvoorbeeld drukt YouTube uit in ‘views’, of weergaven. Maar als je begint te kijken op een laptop en de aflevering later verder kijkt op een tablet, tel je al dubbel.

Op bijvoorbeeld Spotify tel je al als luisteraar al mee als je alleen de eerste dertig seconden hebt beluisterd van een nummer. Bovendien kan Spotify, of een vergelijkbare aanbieder, niet zien of horen met hoeveel mensen je aan het luisteren bent. Dus als Zonder gezicht van Froukje en S10 straks door de kamer schalt tijdens een druk huisfeestje, hoeveel luisteraars zijn dat dan? Eén.

Bij De Servicedesk kunt u terecht met vragen over technologie in ons dagelijks leven en het digitale bestaan. Heeft u een vraag? Stel hem via technologie@volkskrant.nl.

Meer over