sociaal leven

Hoe voorkom je dat je straks weer geleefd wordt door je agenda?

De avondklok verdwijnt. Voor velen goed nieuws, al was het ergens ook wel lekker om op tijd thuis te zijn en minder geleefd te worden. Want eerlijk: hoe erg missen we kringverjaardagen, stapavondjes, festivals en werkborrels nu echt? Hoezeer we veel van die activiteiten konden waarderen, die volle sociale agenda bracht ook onrust en stress.

null Beeld Sophia Twigt
Beeld Sophia Twigt

‘Toen de coronamaatregelen net hun intrede hadden gedaan, schrapte ik in één week twee voetbalwedstrijden, een feestje, een freelancersontbijt, een cursusochtend, een lunch, nog een lunch, een etentje, een lezing en een borrel uit mijn agenda. Het voelde raar maar bevrijdend’, schreef columnist Aaf Brandt Corstius tijdens de eerste lockdown. ‘Tijdens mijn zoveelste rondje door het park voelde ik me tevreden. En kalm. Het had ermee te maken dat ik niets moest, sterker nog, niets mocht.’

Volgens de Britse psycholoog Tony Crabbe, die onlangs Een nieuw begin, de corona-update van zijn bestseller Nooit meer druk uitbracht, zijn we collectief verslaafd geraakt aan het vullen van onze agenda’s met allerlei leuke activiteiten. Hij zegt dat druk zijn een vorm van gemakzucht en vermijding is, want ja zeggen is vaak makkelijker dan nee. ‘Daarbij overschatten we consequent de tijd die we hebben én we overschatten hoe erg de ander het vindt als jij niet op een uitnodiging ingaat’, zegt hij tijdens een Zoom-interview.

Daarnaast is een druk sociaal leven een soort statussymbool waarmee we te kennen geven dat we belangrijk en sociaal capabel zijn, zegt psycholoog Thijs Launspach, schrijver van het boek Fokking druk. Deze concurrentiestrijd wordt volgens hem nog eens aangewakkerd doordat we via social media steeds met de hoogtepunten van anderen worden geconfronteerd.

Gevoel van falen

Crabbe noemt deze coronaperiode een ongekende kans om met een afstandje naar ons pre-coronaleven te kijken. ‘Natuurlijk is de situatie waarin we nu zitten ontzettend vervelend en op andere manieren druk en overweldigend, maar we kunnen nu wel evalueren of die sociale drukte ons werkelijk gelukkig maakte.’ Of zoals Launspach het formuleert: ‘Voelde je dit afgelopen jaar regelmatig opluchting over een legere sociale agenda, dan zat je niet in een gezond patroon.’

Hoe voorkomen we dat we post-corona meteen terugvallen in een extra druk leven door alle sociale inhaalslagen? Crabbe: ‘Nu ons leven op zijn kop staat, hebben we een unieke kans om betere gewoontes aan te leren.’ Crabbe doelt op het geven van onverdeelde aandacht aan de echt belangrijke dingen in het leven. ‘We hebben oneindig veel mogelijkheden om onze dagen te vullen. Het gaat om de keuzes die je maakt. Kies je te veel, zul je bij alles een gevoel van falen hebben. Juist door bewust minder te doen, kun je je richten op die paar dingen die je echt gelukkig maken.’

Opzettelijke gewoontes

Nieuwe gewoontes aanleren is niet eenvoudig, zal iedere ex-roker/drinker/veel-eter weten. ‘Onze echte doelen zijn vaak losgezongen van onze dagelijkse beslissingen’, zegt Crabbe. Hij heeft een aantal tactieken om dit te voorkomen. ‘Eerst moet je superhelder voor ogen krijgen wat je precies waardeerde aan deze tijd. Dat moet heel concreet zijn, want met vage platitudes kun je je nieuwe keuzes niet gaan vormgeven.’

Meer tijd met mijn partner of kinderen is te vaag. Concreter is bijvoorbeeld: met aandacht een legobouwwerk maken met mijn zoon of echte gesprekken tijdens het eten met mijn partner. ‘Giet deze activiteiten in beton, door een wekelijkse date night of speelmiddag.’ Crabbe noemt dit: opzettelijke gewoonten vestigen.

Moeilijker zijn de reactieve gewoonten. Hoe reageer je als je een uitnodiging krijgt? Hiervoor is het ook belangrijk om duidelijk voor ogen te hebben wat je wilt beschermen. Stel jezelf de vraag: als ik hier ‘ja’ tegen zeg, waar zeg ik dan eigenlijk ‘nee’ tegen? Volgens Crabbe helpt het om nooit meteen antwoord te geven, maar altijd te zeggen dat je er even over na moet denken. ‘En maak een als-danplanning, waarbij je een aantal situaties van tevoren voor jezelf schetst. Als X gebeurt, doe ik Y. Dit is een effectieve psychologische methode om de kloof te dichten tussen iets weten en daadwerkelijk iets doen.’

Het is belangrijk om hier nu al over na te denken. Want, zo zegt Crabbe: ‘Als we nu niet heel duidelijk voor ogen krijgen hoe we ons leven post-corona willen inrichten, is het straks net als naar de supermarkt gaan met honger.’

Meer over